II SA/Sz 838/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-09-20
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i spłacająca kredyty, znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, aby uzasadnione było przyznanie jej całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i spłacania kredytów, nie znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Jej dochody oraz możliwość regulowania zobowiązań pozwalają na częściowe pokrycie kosztów postępowania. W związku z tym, przyznano jej zwolnienie od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie odmówiono.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego i złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając trudną sytuacją materialną (samotność, brak majątku, dochód z działalności gospodarczej, wydatki na czynsz, gaz, energię, spłata kredytów). Organ wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, część z nich skarżąca przedłożyła, jednak nie wszystkie.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałej części odmówiono zwolnienia.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku U. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałej części odmówić zwolnienia
U. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego - pawilonu handlowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] przy ul. N. w U.
Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł,
złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego ponieść kosztów sądowych w sprawie, ponieważ jest osobą samotną, nie posiada żadnego majątku, a jej jedynym dochodem jest dochód z sezonowej działalności gospodarczej wynoszący [...] zł miesięcznie netto, natomiast zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: czynsz [...] zł, gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł. Ponadto, skarżąca spłaca [...] kredyty bankowe w kwocie po [...] zł każdy. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że mieszka w mieszkaniu o pow. [...] m2 należącym do [...] i ponosi koszty utrzymania tego mieszkania.
Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] r. zobowiązał skarżącą do przedłożenia, w terminie 7 dni:
- wyciągów lub wykazów z wszystkich jej rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...], a jeśli tak, do przedłożenia dowodów potwierdzających wysokość ich dochodów,
- dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie mieszkania, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kopii umów kredytowych i harmonogramów spłat kredytów,
- zaświadczenia z właściwej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z [...], utrzymuje się sama. Przedłożyła zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. z którego wynika, że nie korzysta z pomocy tej jednostki, a także zaświadczenie dotyczące wysokości czynszu za lokal mieszkalny ([...] zł miesięcznie), zaświadczenie o wysokości obrotu w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. ([...] zł), zaświadczenie o wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT-37) za [...] r. ([...] zł), zaświadczenie z Urzędu Miasta K. o zameldowaniu skarżącej pod adresem wskazanym jako adres zamieszkania, harmonogram spłat kredytu zaciągniętego [...] r. w kwocie [...] zł, (rata stała [...] zł miesięcznie), harmonogram kredytu zaciągniętego w tym samym banku w dniu [...] r. na kwotę [...] zł (rata [...] zł miesięcznie), oraz fakturę VAT z [...] r. za czynsz, wodę, ścieki i energię dostarczoną do pawilonu handlowego skarżącej w U. w sezonie w [...] r. na kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni, mimo wezwania, nie przedłożyła wyciągów z jej rachunku bankowego, ani dowodów potwierdzających pozostałe, poza czynszem, wydatki na utrzymanie mieszkania.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Koszty sądowe obciążające skarżącą w sprawie, sprowadzają się w obecnym jej stadium do opłaty sądowej od wniesionej skargi wynoszącej [...] zł.
Ze złożonego wniosku i dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jej dochody za [...] r. wynosiły średnio [...] zł netto miesięcznie, a wydatki stałe na utrzymanie mieszkania i spłatę [...] kredytów wynoszą ok. [...] zł miesięcznie (czynsz [...] zł, gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, [...] zł i [...] zł raty kredytowe). W oświadczeniu o uzyskiwanych dochodach skarżąca niw wspomniała o dochodzie opodatkowanym na zasadach ogólnych (PIT-37), który w [...] r. wyniósł [...] zł, po odliczeniu należnego podatku i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Wnioskodawczyni uzyskuje dochody wynoszące [...] zł rocznie ([...] zł średnio miesięcznie), ponosi koszty utrzymania mieszkania, spłaca [...] kredyty bankowe i ponosi koszty utrzymania pawilonu handlowego w U. Z przedłożonych dowodów źródłowych wynika, że nie korzysta ona z pomocy opieki społecznej, nie ma problemu z terminowym regulowaniem należności. Z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że od [...] r. wnioskodawczyni zawiesiła prowadzenie działalności.
Analiza złożonego wniosku oraz przedłożonych dokumentów nie daje podstaw do uznania, by skarżąca znajdowała się w tak trudnej sytuacji majątkowej, by nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Wnioskodawczyni osiąga dochody z działalności sezonowej oraz z innego źródła, ponosi samodzielnie koszty swojego utrzymania i spłaca zaciągnięte kredyty bankowe. Skarżąca nie wykonała wezwania do przedłożenia wyciągów z jej rachunku bankowego, co pozwoliłoby na lepszą weryfikację uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Przeprowadzone postępowanie pozwoliło na uznanie, że sytuacja majątkowa skarżącej uzasadnia przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie uzasadnia oddalenie wniosku. Opłatę od skargi w kwocie [...] zł oraz ewentualną opłatę od skargi kasacyjnej w ½ części wnioskodawczyni będzie w stanie uiścić z posiadanych środków.
Z powyższych względów, na podstawie na podstawie art. 246 § 1 i art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło