II SA/Sz 84/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Rektora Uniwersytetu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie ustanowienia trwałego zarządu I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Uniwersytetu kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rektor Uniwersytetu złożył w dniu [...]r. do Prezydenta Miasta (opatrzone datą sporządzenia [...]r.) odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustanowienia trwałego zarządu nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. F. w S. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Strona w odwołaniu podniosła, że nieruchomość przy ul. F. w S. została przyznania US na mocy decyzji Kuratora Oświaty i Wychowania w S. z dnia [...]r. w sprawie likwidacji Z. w S. ul. F.. Z decyzji tej wynika wprost, że obiekty powyższego Zespołu Szkół zostaną przekazane na rzecz uczelni. Pomimo powyższej decyzji, Uniwersytet nigdy nie otrzymał wskazanej nieruchomości, a podejmowane działania o jej przekazanie były nieskuteczne. We wniosku o przywrócenie terminu, strona podniosła, że o wydaniu decyzji z dnia [...]r. powzięła wiadomość z pisma D. z dnia [...]r. skierowanego do D. zaś w dniu [...]r. otrzymała – na swoją prośbę – odpis decyzji z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Rektora Uniwersytetu od decyzji z dnia [...]r., [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomości Urzędu Miasta w sprawie ustanowienia trwałego zarządu. Kolegium w uzasadnieniu postanowienia podniosło, że decyzja, od której Rektor US wniósł odwołanie, wydana została w dniu [...]r. Z pisma Rektora U. z dnia [...]r. wynika, że Rektor wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, o wydaniu której dowiedział się – jak twierdzi – dopiero z pisma Dyrektora Wydziału Oświaty mgr L. R. z dnia [...]r. skierowanego do Dziekana Wydziału Nauk Przyrodniczych U. Po powzięciu tej informacji, zwrócił się o udostępnienie dokumentów potwierdzających przekazanie nieruchomości w zarząd i w dniu [...]r. uzyskał kserokopię decyzji z dnia [...]r. w sprawie ustanowienia trwałego zarządu. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania (liczony od [...]r.) upłynął w dniu [...]r. Odwołanie Rektora U. opatrzone jest datą [...]r. Kolegium podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie ważniejsza jest jednak okoliczność, że prawo wniesienia odwołania przyznane zostało przez ustawodawcę wyłącznie stronie. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie, nie ma mowy o nałożeniu na Uniwersytet jakiegokolwiek obowiązku, brak jest także po stronie uczelni jakiegokolwiek interesu prawnego, a chęć uzyskania trwałego zarządu to jedynie interes faktyczny. Organ dodatkowo wskazał na mogącą powstać wątpliwość co do daty powzięcia przez Rektora U. informacji o wydanej przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia [...]r. Kolegium ustaliło, że Rektor U. mógł powziąć informację o wydaniu przedmiotowej decyzji: 1) z pisma z dnia [...]r. [...] podpisanego przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego, odebranego w dniu [...]r.; 2) z pisma z dnia [...]r., [...], podpisanego przez Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w S., adresowanego do E. K. – Kanclerza Uniwersytetu , a także na spotkaniu w dniu [...]r. Wicedyrektora ZSO Nr [...] i Kierownika Administracyjnego ZSO Nr [...] z Kanclerzem U. i Prodziekanem ds. Nauki Wydziału Nauk Przyrodniczych U., z udziałem przedstawiciela Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w S. Kolegium uznało, że w tych okolicznościach trudno kategorycznie stwierdzić, że Rektor U. dowiedział się o ustanowieniu trwałego zarządu dopiero w dniu [...]r., kiedy została przesłana decyzja z dnia [...]r. Reasumując, organ wskazał, że skoro odwołanie może wnieść wyłącznie strona i to jedynie w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, to na podstawie art. 134 kpa Kolegium zobowiązane jest stwierdzić niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak legitymacji czynnej po stronie Rektora U. Przepis art. 134 kpa ma bowiem charakter bezwarunkowy w tym znaczeniu, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że decyzja z dnia [...]r. jest decyzją ostateczną i może być wzruszona wyłącznie w trybie nadzwyczajnym, o którym mowa w rozdziale 13 kodeksu postępowania administracyjnego. Uniwersytet reprezentowany przez Rektora wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienia domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu faktu nadania uprawnienia do dysponowania przedmiotową nieruchomością Uniwersytetowi . W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że decyzją z dnia [...]r. [...] [...] Prezydent Miasta na wniosek ZSO Nr [...] przekazał w trwały zarząd na czas nieoznaczony na rzecz Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w S. nieruchomość zabudowaną, położoną w S. przy ul. F., ul. U.. Uniwersytet od [...]r. składał wnioski o przekazanie obiektu przy ul. F. i nie był zawiadomiony o postępowaniu w sprawie ustanowienia trwałego zarządu tej nieruchomości ani o wydanej w tym przedmiocie decyzji. W [...]r. uczelnia uzyskała decyzję Kuratora Oświaty i Wychowania w S. z dnia [...]r. w sprawie likwidacji Z. z dniem [...]r. przy ul. F. celem przekazania obiektu na rzecz U. Dlatego uczelnia podejmowała i nadal podejmuje starania faktyczne i czynności prawne zmierzające do potwierdzenia swojego prawa do powyższej nieruchomości. Prezydent Miasta S. od początku znał nie tylko stanowisko uczelni co do nieruchomości przy ul. F., ale też czynnie uczestniczył w postępowaniach inicjowanych przez stronę w celu potwierdzenia tego prawa. W tych okolicznościach niezrozumiałe jest wyłączenie uczelni z postępowania w sprawie oddania w trwały zarząd nieruchomości przy ul. F.. Strona skarżąca zaprzeczyła, że posiada tylko interes faktyczny w postępowaniu dot. nieruchomości przy ul. F., gdyż posiada interes prawny, który wywodzi z wskazanej wyżej decyzji Kuratora z dnia [...]r. oraz późniejszych działań zmierzających do konkretyzacji swego prawa w formie decyzji administracyjnej. Wobec powyższego Uniwersytet powinien być traktowany jako strona postępowania w sprawie ustanowienia trwałego zarządu i tym samym posiada legitymację czynną do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S., a także do wniesienia skargi na postanowienie SKO . Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do tego przepisu dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienie niż to, które podnosi strona w skardze. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, zaś podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Przesłanką stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez Rektora Uniwersytetu od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomości Urzędu Miasta S. z dnia [...]r. w sprawie ustanowienia trwałego zarządu było uznanie, że odwołujący się nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (vide uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r., OPS 16/98, ONSA 1999/4/119). Nie ulega wątpliwości, że legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 k.p.a. Odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu administracji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli to subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, że decyzja dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji w ten sposób, gdyż nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W tych okolicznościach należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z tego powodu, że odwołująca się uczelnia nie jest stroną postępowania, naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 134 k.p.a. nie może bowiem stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, że odwołujący się nie jest stroną postępowania. Niezależnie od powyższego wskazać też trzeba, że Kolegium – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – dostrzegło, że wraz z odwołaniem został wniesiony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, lecz wniosku tego nie rozpoznało. Wniesienie odwołania po terminie może spowodować dwojakiego rodzaju skutki procesowe : 1) jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wówczas organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa), 2) jeżeli odwołanie wniesione jest wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wówczas organ odwoławczy najpierw wydaje postanowienie w sprawie przywrócenia terminu (przy czym na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu służy zażalenie – art. 59 § 1 kpa) i dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu – organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien zatem w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie w zależności od sposobu jego rozpoznania: rozpatrzyć odwołanie lub wydać postanowienie stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit."c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie. W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 powyższej ustawy. O kosztach postępowania w pkt III wyroku orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.