II SA/Sz 841/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-12-07

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki kontenera handlowego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., jest zasadny, jeśli jego lokalizacja była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie budowy?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki kontenera handlowego, wybudowanego samowolnie przed 1 stycznia 1995 r., jest zasadny, jeśli jego lokalizacja była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie budowy. W takich przypadkach stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zgodnie z którymi obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy podlega przymusowej rozbiórce, gdy znajduje się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod inny rodzaj zabudowy. Okoliczności dotyczące utraty dochodu czy wpływu na budżet nie mają znaczenia przy orzekaniu o rozbiórce.
Stan faktyczny
Skarżąca F. L. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę kontenera handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kontener został postawiony na działce, której lokalizacja była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie jego budowy. Skarżąca podnosiła, że plan ten zdezaktualizował się, a rozbiórka spowoduje utratę dochodu i miejsca pracy. Sąd oddalił skargę, uznając zasadność nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi F. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki o d d a l a skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § l pkt l kpa oraz art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania F. L. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], z dnia [...], znak: [...], nakazującej rozbiórkę kontenera handlowego oznaczonego nr [...], usytuowanego na terenie działki, nr [...], przy ul. [...] w [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Inspektor Nadzoru Budowlanego, zobowiązany decyzjami organu drugiej instancji z dnia [...] znak: [...], ponownie rozpatrzył sprawę wybudowania [...] kontenerów handlowych na działce nr [...], znajdującej się przy ul. [...] w [...], której współużytkownikami wieczystymi są: B. i W. K. w udziale [...] części działki oraz E. i J. P. w udziale [...] części działki i wydał zaskarżoną decyzję w stosunku do kontenera wybudowanego przez F. L.. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji wydana została na podstawie art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Do akt sprawy organu pierwszej instancji załączono oświadczenie F. L. z dnia [...], w którym podała, że jest właścicielką kontenera handlowego nr [...], "ustawionego" przez nią w [...] bez pozwolenia lub zgłoszenia na jego "ustawienie". Oświadczyła też, że posiada umowę dzierżawy gruntu zawartą z B. K.. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że bezspornym jest, iż przedmiotowy kontener ustawiony został przed dniem [...], a więc zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7lipca 1994 r. Prawo budowlane dla samowoli budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie obowiązującej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy prawa budowlanego obowiązującego do dnia 31 grudnia 1994 r., tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (art. 37 i 40). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał także, iż w piśmie Urzędu Miejskiego z dnia [...], znak: [...] stwierdzono, że lokalizacja kontenerów handlowych jest sprzeczna z obowiązującym w latach [...], tj. w czasie postawienia przedmiotowego kontenera, planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta , przyjętym uchwałą nr [...] Rady Narodowej z dnia [...]. Od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołała się F. L.. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że przedmiotowe postępowanie zainicjowane było niezgodnością zabudowy w planach przestrzennych Miasta. Plan ten zdezaktualizował się z dniem [...]. W związku z tym rozbiórka kontenera spowoduje utratę miejsca jej pracy oraz stałego dochodu w domowym budżecie. Odwołująca podniosła też, iż w momencie zakupu kontenera przekonana była o zgodnej z prawem jego lokalizacji oraz, że wykonanie zaskarżonej decyzji uszczupli wpływy do budżetu z tytułu podatku od nieruchomości oraz podatku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej: Organ odwoławczy odnosząc się do podniesionych zarzutów stwierdził, że jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 37 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późno zm.), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. wynika, iż do obiektów budowlanych wybudowanych samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r., należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Bezspornym w sprawie jest, iż przedmiotowy obiekt wybudowano przed dniem 1 stycznia 1995 r. Przepis art. 37 ust. 1 pkt l ustawy z 1974 r. Prawo budowlane stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego typu zabudowę. Organ pierwszej instancji ustalił (pismo z Urzędu Miejskiego z dnia [...], znak: [...]), że lokalizacja kontenerów handlowych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], jest sprzeczna z obowiązującym w latach [...]. - tj. w czasie budowy przedmiotowego kontenera planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...], przyjętym uchwałą nr [...] Rady Narodowej z dnia [...]. Wynika z tego jednoznacznie, że wybudowanie w [...]. przedmiotowego kontenera na działce nr [...], przy ul. [...] w [...], jest sprzeczne z obowiązującym wówczas dla tego terenu planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i tym samym wydanie przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji nakazującej jego rozbiórkę jest zasadne. Poza tym organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. na inwestorze spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę i inwestor, jako sprawca samowoli budowlanej, ponosi odpowiedzialność za nie podjęcie czynności w celu jego dopełnienia obowiązku, z czym wiązałoby się uzyskanie informacji o niemożliwości wybudowania kontenera na przedmiotowej nieruchomości. Brak aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym usytuowany jest przedmiotowy kontener nie ma znaczenia prawnego dla wydanego rozstrzygnięcia, podobnie jak podniesione przez skarżącą argumenty dotyczące tego, że przedmiotowy kontener handlowy stanowi źródło jej dochodu i miejsce pracy, a jego rozbiórka spowoduje uszczuplenie wpływów z tytułu płaconych podatków. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła F. L. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podała, że prowadzone obecnie prace związane z zagospodarowaniem terenu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego umożliwią jej zalegalizowanie istniejącej zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Skarżąca wyjaśniła, że kontener handlowy nr .[...] został przez nią posadowiony na działce nr [...] bez wymaganego pozwolenia w [...]. Nastąpiło to zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Ustawa ta weszła w życie w dniu 1 stycznia 1995 r. Stosownie do art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Artykuł 48 obecnie obowiązującej ustawy określa zasady orzekania o rozbiórce obiektów będących w budowie albo już wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a także sytuacje w których możliwa jest legalizacja takich obiektów. W rozpoznawanej sprawie na mocy przepisu przejściowego, jak to trafnie uczyniły organy orzekające w sprawie, zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974r. Zgodnie z art. 37 ust 1 pkt 1 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z dokumentów przedstawionych Sądowi przez organy administracyjne oraz ustaleń organów wynika, że obowiązujący w okresie postawienia kontenera handlowego nr [...], miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] w przewidywał inne przeznaczenie dla tej działki tj. jako terenu zabudowy śródmiejskiej do adaptacji i przebudowy. Zatem działka przeznaczona była pod innego rodzaju zabudowę niż kontener handlowy. Warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki, przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek, to jest: - rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem zezwolenia, - naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy. W niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione, zatem orzeczenie nakazu rozbiórki kontenera nie narusza prawa. Zarzuty podniesione w skardze, dotyczące pozbawienia skarżącej źródła dochodu oraz zmniejszenia wpływów do budżetu z tytułu podatków i świadczeń socjalnych nie mogły być uwzględnione, ponieważ okoliczności te nie mają wpływu przy orzekaniu o rozbiórce obiektu budowlanego wzniesionego z naruszeniem przepisów budowlanych. Prowadzenie obecnie prac poprzedzających uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania również nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło