II SA/Sz 841/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 49 b ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał K.S. rozebranie wybudowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia, budynku gospodarczego o wymiarach [...] m, położonego przy ul. [...] w [...], na terenie działek nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu [...] Burmistrz zwrócił się z prośbą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprawdzenie legalności zabudowy budynku garażowego należącego do K.S., położonego przy ul. [...] w [...], na terenie działek nr [...], obr. [...]. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] na terenie ww. działek, stwierdzono między innymi, że: - na terenie wskazanych działek wybudowany został obiekt budowlany o wymiarach [...] m, konstrukcji metalowej z dachem jednospadowym, - obiekt budowlany został wybudowany w odległości około 1,5 m od sąsiedniej działki budowlanej o numerze ewidencyjnym [...], - budynek posadowiony jest częściowo na działce nr [...], a jego ściana tylna stoi bezpośrednio przy granicy działki nr [...]. Do protokołu oględzin K.S. oświadczył, że obiekt budowlany służy jako budynek gospodarczy i został wybudowany w 2008 r. oraz że zgłoszenia na budowę nie posiada. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...], nałożył na K.S. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, niezbędnych dokumentów stosownie do art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane (oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, rysunków obiektów wraz z opinią techniczną i oświadczeniem uprawnionej osoby, że roboty budowlane wykonano zgodnie z przepisami, a wybudowany obiekt nadaje się do użytkowania, projektu zagospodarowania działki, zaświadczenia o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego). Termin wykonania obowiązku upłynął w dniu [...]. W dniu [...] do organu wpłynęło pismo K.S. informujące o dokonaniu z dniem [...] zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że w dniu [...] K.S. dokonał zgłoszenia budowy na działce nr [...] wiaty o wym. 4 m x 5 m z przeznaczeniem na przechowywanie drewna opałowego, narzędzi ogrodowych, w stosunku do którego Starosta wydał postanowienie o nałożeniu obowiązku uzupełnienia przedłożonego zgłoszenia o konieczne dokumenty. W odpowiedzi na postanowienie Starosty, K.S. nadesłał kolejne zgłoszenie (z [...]) budowy budynku gospodarczego o wymiarach 3,30 m x 4,30 m, wskazując jako zakres inwestycji działkę nr [...], obr. [...]. W ocenie organu I instancji, z powyższego wynika, iż inwestor nie dokonał zgłoszenia budynku gospodarczego o wymiarach [...] m, położonego na terenie działek nr [...]. Ponadto, usytuowanie budynku w odległości ok. 1,5 m od sąsiedniej działki budowlanej nr [...] jest niezgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odwołaniu od powyższej decyzji K.S. podniósł, iż organ nie uwzględnił jego argumentacji zawartej w pismach z dnia [...]. Opisał działania, które podjął aby właściwa decyzja, dotycząca wykupu działki [...], zapadła w gminie. Zdaniem odwołującego się, z powodu zaniedbań ze strony gminy i braku "czynnej chęci uregulowania "spornego" kawałka nieruchomości na przestrzeni od 2007 r dochodziło do nieporozumień i nie zawsze trafnych decyzji." K.S. wyjaśnił, że dokonał zgłoszenia przedmiotowego budynku gospodarczego, a jeżeli organ stwierdził jakiekolwiek nieprawidłowości, to powinien go wezwać do złożenia wyjaśnień, lub wydać zakaz budowy w formie decyzji. Zdaniem odwołującego się, niewłaściwie przyjęto, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w odległości 1,5 m od sąsiedniej działki nr [...], ponieważ to jej właściciel przywłaszczył sobie ok. 24 m² działki stanowiącej własność skarżącego, który to fakt zgłosił w Urzędzie Gminy. Odnosząc się do umiejscowienia tylnej ściany przedmiotowego budynku bezpośrednio przy granicy działki nr [...], skarżący wyjaśnił, że o jej usytuowaniu zadecydowały trzy czynniki: w miejscu tym uprzednio ustawiony był barakowóz o zbliżonych gabarytach, na przedmiotowej działce nie ma innego miejsca, które spełniłoby kryteria do postawienia czegokolwiek o zbliżonych wymiarach, ponadto jego usytuowanie zasłania nieestetyczny mur, za którym znajduje się gruzowisko. W przypadku nieuwzględnienia przytoczonych argumentów, skarżący zwrócił się z prośbą o pozwolenie na rozbiórkę tylko części ok. 3 m od muru przedmiotowego obiektu, co zagwarantuje mu schowek na narzędzia i nie będzie szpecić otoczenia. Decyzją z dnia [...] nr [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 49b ust. 1 i ust. 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K.S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał, iż zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które określają wyjątki od tej zasady. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 1 budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Z powyższych przepisów wynika, iż obiekt objęty przedmiotowym postępowaniem, tj. budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 25 m², wymagał zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, którego inwestor skutecznie nie dokonał. Organ odwoławczy podał, iż w toku postępowania organ powiatowy, na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...] nałożył na K.S. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty jego otrzymania, wymaganych prawem dokumentów, celem doprowadzenia samowolnie wykonanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Na skutek nie wywiązania się z obowiązków, organ I instancji był ustawowo obowiązany wydać nakaz rozbiórki kwestionowanej samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że ewentualne uzyskanie zgody na wybudowanie przedmiotowego budynku gospodarczego od właściciela działki nr [...] - Gminy - nie zwolniłoby inwestora z obowiązku dokonania jego zgłoszenia zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu, nie można uznać za skuteczne dokonania zgłoszenia zamiaru wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego, gdyż inwestor zgłosił do Starostwa Powiatowego zamiar wybudowania wiaty o wymiarach 4 m x 5 m, następnie zmienił zgłoszenie na budynek gospodarczy o wym. 3,30 mx 4,30 m na działce nr [...]w [...]. Natomiast przedmiotowe postępowanie dotyczy budynku gospodarczego o wymiarach 5,70 m x 3,60 m, wybudowanego na działkach nr [...] w [...]. Organ drugiej instancji stwierdził, że stosunek zobowiązaniowy dzierżawy gruntu, tylko wtedy daje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy przewiduje uprawnienie do wykonywania robót budowlanych na gruncie będącym jego przedmiotem, a z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby skarżący przedłożył umowę dzierżawy, która takie uprawnienie przewiduje. Nadto odległość 1,5 m w jakiej został wybudowany rzeczony obiekt budowlany od granicy z działką sąsiednią, została potwierdzona podczas oględzin nieruchomości przez wykwalifikowanych pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Wyjaśnił też, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości nakazu rozbiórki wyłącznie części samowolnie wybudowanego obiektu. Kwestie dotyczące trudności ewentualnego zakupu działki nr [...], zawłaszczenia części działki stanowiącej własność skarżącego przez jego sąsiada, jak również okoliczności usytuowania tylnej ściany przedmiotowego obiektu budowlanego, czy też jego estetyka, nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego i nie mają wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie. Zaskarżając powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.S. zarzucił, iż w decyzji pominięto negatywną rolę administracji gminy w przedmiotowej sprawie, opierając się tylko na przepisach Prawa budowlanego. Skarżący szczegółowo opisał zaniedbania ze strony gminy w sprawie przedmiotowego budynku, która, w jego ocenie, zgodnie z przepisami prawa winna zaspokajać potrzeby gminnej społeczności. Zarzucił, iż jego pisma w sprawie postępowania Burmistrza w przedmiocie sprzedaży działki [...] kierowane do organów nadzoru budowlanego obu instancji, w tym odwołania, nie były szczegółowo analizowane. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie należy stwierdzić, że sąd podzielił ustalenia faktyczne organów obu instancji, przyjmując je za własne i czyniąc podstawą poniższych rozważań. Skarżący na działce nr [...], będącej jego własnością i działce nr [...], będącej własnością gminy, zbudował budynek gospodarczy o wymiarach [...]m. Zgodnie z art.29 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa, wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast, zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 (nie odnosi się do art. 29 ust.1 pkt 1-3), budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 i 20a-21. Skoro wybudowany przez skarżącego budynek gospodarczy posiada 20,52 m2 powierzchni, to w świetle przedstawionych powyżej przepisów, jego budowa wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu staroście. W ocenie sądu, należy zgodzić się ze stwierdzeniami organów nadzoru budowlanego, że zgłoszenia dokonane przez skarżącego w dniu [...] nie dotyczyły budynku gospodarczego faktycznie przez niego postawionego (inne wymiary i usytuowanie), a więc skarżący wybudował go bez wymaganego zgłoszenia. Zgodnie z art.49b ustawy Prawo budowlane: 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. 3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał skarżącego do dostarczenia dokumentów niezbędnych do ewentualnego wszczęcia postępowania legalizacyjnego. W ocenie sądu, postanowienie to było zgodne z obowiązującymi przepisami. Niewykonanie przez skarżącego nałożonych obowiązków spowodowało konieczność zastosowania cytowanego powyżej ust. 3 art. 49b ustawy Prawo budowlane i w oparciu o ust. 1 art. 49 b, nałożenie obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia (decyzja organu I instancji z dnia [...]). Dodać należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, art.49b ust.3 ww. ustawy nie pozostawił organom nadzoru budowlanego możliwości wydania innej decyzji, w tym także decyzji o częściowej rozbiórce budynku gospodarczego (wydanie takiej decyzji ewentualnie możliwe byłoby po przedłożeniu dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...]) W świetle powyższego, w ocenie sądu, zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podniesiony w skardze zarzut nieprzeprowadzenia przez organy analizy wszystkich okoliczności sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa działań Burmistrza, związanych ze sprzedażą na rzecz skarżącego działki [...], nie ma bezpośredniego związku prawnego ze sprawą samowoli budowlanej, tak więc organy nadzoru budowlanego, rozpatrując niniejszą sprawę, kierowały się jedynie przepisami ustawy Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności uznał, że skarga nie może być uwzględniona i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), skargę oddalił.