II SA/Sz 843/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 149 §1-4 oraz art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] . Nr [...] Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] r. Starosta nakazał zatrzymanie G. P. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat [...] nr [...] wydanego [...] r. Decyzja została wysłana na adres [...] skąd wróciła do organu z adnotacją Poczty, "[...] Starosta przesłał powyższą decyzję do Z. gdzie odbiór jej w dniu 5 czerwca 2014 r. potwierdził własnoręcznym podpisem G. P. W dniu 18 kwietnia 2016 r. pełnomocnik G. P. adwokat P. K. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wniosek uzasadnił tym, że G. P. nie otrzymywał korespondencji ponieważ przebywał kolejno w [...]. W chwili doręczenia korespondencji G. P. przebywał na [...] iż podpisał zwrotne potwierdzenie odbioru, z uwagi na zły stan zdrowia nie zapoznał się z treścią przesyłki, a w momencie opuszczenia oddziału szpitalnego nie posiadał żadnych dokumentów związanych z niniejszą sprawą. Po wyjściu z [...] uzyskał informacje, iż musi poddać się badaniom lekarskim. W dniu [...] r. G. P. dowiedział się o istnieniu decyzji z dnia [...] r. o rzekomej konieczności zdawania egzaminu na prawo jazdy. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Starosta na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy G. P. zobowiązanego decyzją ostateczną do zwrotu dokumentu, oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r. nr [...] Zdaniem organu G. P. uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik P. K. który zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. wskazując na fakt, iż strona nie brała udziału w postępowaniu a o obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje została poinformowana ustnie, na co nie ma w aktach sprawy dowodu. Zdaniem pełnomocnika stronie nie można postawić zarzutu, że swoim działaniem lub zaniechaniem przyczyniła się do nieuczestniczenia w postępowaniu, ponieważ w czasie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy odbywała karę pozbawienia wolności i nie posiadała żadnej wiedzy w zakresie toczącego się postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 148 § 1 i 2 wskazał, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej przesłankę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biorąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie organu za datę doręczenia decyzji stronie należy przyjąć dzień 5 czerwca 2014 r. (odbiór decyzji pokwitowany własnoręcznym podpisem) a tym samym dzień ten jest początkiem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie G. P. reprezentowany przez adwokata P. K. złożył w Starostwie w dniu 19 kwietnia 2016 r. Pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. pełnomocnik G. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż strona brała udział w postępowaniu, pomimo iż do dnia 3 czerwca 2014r. (prawie dwa miesiące od wydania decyzji z [...] . i po ponad 5 miesiącach od dnia wszczęcia postępowania) strona nie uzyskała żadnej informacji o toczącym się postępowaniu - a więc nie został jej zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a ponadto strona nie została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dowolne i w żaden sposób nieuzasadnione uznanie, iż załączona przez skarżącego karta leczenia szpitalnego (w którym przebywał przez 3 miesiące) jest niewystarczającym dowodem w sprawie, podczas gdy już pobieżna analiza schorzeń na jakie cierpiał G. P. zawarta w epikryzie ([...] ) oraz wnikliwsza ocena stosowanego leczenia ([...] ) wskazuje, że nawet jeżeli skarżący podpisał i opatrzył datą złożone przez organ I instancji "potwierdzenie odbioru korespondencji" nie był świadomy tego faktu i z treścią decyzji się nie zapoznał, art. 145 § 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż ustne poinformowanie strony o konieczności ponownego zdawania egzaminu sprawdzającego (bez wskazania podstawy takiego obowiązku) jest równoznaczne z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji, podczas gdy przedmiotem decyzji było zatrzymanie prawa jazdy, o czym strona nie została powiadomiona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące postępowanie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W tym miejscu Sąd zauważa, że kontroli Sądu podlegało wydane przez organ II instancji postanowienie z dnia 23 maja 2016 r. mylnie nazwane decyzją. W ocenie Sądu podkreślić także należy, że to nie forma, lecz merytoryczna treść decyduje o tym, z jakim rodzajem aktu administracyjnego mamy do czynienia w konkretnej sprawie. Wydanie postanowienia, które mylnie nazwano "decyzją", nie powoduje, że mamy do czynienia z decyzją. I na odwrót, nazwanie decyzji błędnie "postanowieniem" nie zmienia jej charakteru prawnego (por. wyrok NSA z 15.06.2012 r., II OSK 497/11, CBOSA). Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu należy uznać, że skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. i stanowi ono odstępstwo od zasady ogólnej postępowania administracyjnego - trwałości decyzji ostatecznej - wyrażonej w art. 16 k.p.a. Wznowienie postępowania prowadzi do ponownego rozpatrzenia sprawy celem sprawdzenia, czy którakolwiek z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Możliwość uruchomienia ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w tym nadzwyczajnym postępowaniu, uwarunkowana jest pozytywnym wynikiem przeprowadzonego uprzednio wstępnego postępowania, dotyczącego ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności wszczęcia wznowionego postępowania. I tak przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji zobowiązany jest zbadać czy wniosek o wznowienie postępowania złożyła strona postępowania, czy oparty jest on na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W przypadku, gdy organ ustali, że wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach i został wniesiony z zachowaniem terminów z art. 148 k.p.a. organ wznawia postępowanie w sprawie, brak spełnienia ww. przesłanek uprawnia organ do odmowy wszczęcia postępowania. Ustawodawca zakreślił w przepisie art. 148 k.p.a. terminy warunkujące skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postepowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że skarżący posiada przymiot strony postępowania i że we wniosku z dnia 18 kwietnia 2016 r. pełnomocnik strony, wskazał przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy decyzja z dnia 8 kwietnia 2014 r. w przedmiocie zatrzymania uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. [...] ,została doręczona skarżącemu w dniu 5 czerwca 2014 r. na adres Z. i odbiór tej decyzji G. P. pokwitował osobiście. Niezależnie od tego w dniu 2 lipca 2014 r. skarżący otrzymał pismo z dnia 1 lipca 2014 r., w którym organ informuje go o wydanej w dniu 8 kwietnia 2014 r. decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i w związku z uprawomocnieniem się tej decyzji, wezwał go do zwrotu prawa jazdy. Zatem o istnieniu decyzji z dnia [...] r. strona dowiedziała się z dwóch źródeł. Wobec powyższego wniosek z dnia 18 kwietnia 2016 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Reasumując, w sytuacji, gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku organ stwierdzi, że wniosek został złożony po terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a., koniecznym jest wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W sprawie nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania, dotyczących przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Ze względów wskazanych wyżej, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.