II SA/Sz 845/15

Dnia 31 sierpnia 2015 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych K. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wnosząca sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania biologicznej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w miejscowości [...] w gminie [...]. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, uiścił 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w innych sprawach które toczyły się przed Sądem i dotyczyły tej samej działki, wpis sądowy wynosił 100 zł i w ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie także powinien wynosić 100 zł. Ponadto, działkę której dotyczy zaskarżona decyzja wnioskodawca kupił w 2011 r. celem budowy na niej domu jednorodzinnego, ale Wójt Gminy konsekwentnie blokował wydanie decyzji o warunkach jej zabudowy, a obecnie zmianie uległy przepisy ustawy uniemożliwiając wydanie warunków zabudowy domu na gruntach rolnych klas I-III. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że mieszka z żoną i synem w mieszkaniu położonym w [...] o pow. [...] m2, które jest obciążone kredytem hipotecznym (CHF), a comiesięczne dochody jego rodziny wynoszą [...] zł. Posiadane oszczędności to [...] zł i [...] zł w papierach wartościowych. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy. Dla oceny czy kryterium to zostało spełnione nie ma znaczenia rezultat innych spraw sądowych toczących się z udziałem wnioskodawcy ani wysokość wpisu sądowego ustalonego w tych sprawach. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący mieszka z żoną i synem w należącym do niego mieszkaniu, a ich dochody wynoszą [...] zł miesięcznie. Wprawdzie mieszkanie jest obciążone kredytem hipotecznym, ale sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest na tyle dobra, że posiada on oszczędności pozwalające na uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w pełnej wysokości. Ponadto, kupił działkę budowlaną z zamiarem budowy domu jednorodzinnego dla swojej rodziny. Okoliczności te nie pozwalają na uznanie wnioskodawcy za osobę ubogą, znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, która nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje. Natomiast w razie uwzględnienia skargi, skarżącemu będzie przysługiwać od organu zwrot poniesionych kosztów sądowych (art. 200 p.p.s.a.). Z powyższych względów wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.