II SA/Sz 850/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. i J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżących od kosztów sądowych, II. ustanowić radcę prawnego S. R. i J. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wymeldowania wnuczki skarżących z pobytu stałego z należącego do nich lokalu przy ul. [...] w R.. Jednocześnie skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy z uwagi na to że chorują przewlekle, a ich dochody są niewielkie. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z wnuczką R. R., ale nie otrzymują od jej ojca żadnych środków na jej utrzymanie. Skarżący utrzymują się z niskich emerytur wynoszących odpowiednio [...] zł i [...] zł miesięcznie netto, a ich zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, mieszkanie [...] zł, telewizja [...] zł, rata kredytu [...] zł, leki [...] zł. Jedynym majątkiem wnioskodawców jest mieszkanie o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł), nie mają oni żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Chodzi o osoby pozbawione środków do życia bądź osoby posiadające środki bardzo ograniczone, pozwalające na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Należało uznać, że skarżący są osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji majątkowej, ponieważ ich dochody są niskie i pozwalają na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Wprawdzie posiadają oni własne mieszkanie, ale koszty jego utrzymania pochłaniają niemal połowę ich dochodów. Do tego dochodzą pozostałe koszty utrzymania i koszty leczenia, a także koszty utrzymania wnuczki. Uzasadniało to przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.