II SA/Sz 852/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1/ odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego. Po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], skarżący J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku J. K. oświadczył, że przewlekle choruje, z tego względu wymaga stałego przyjmowania leków. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródło jego utrzymania stanowi renta w wysokości 520zł netto. Posiada zadłużenie z tytułu pożyczki bankowej w wysokości ok. 2500 zł, regularnie korzysta z zasiłków pomocy społecznej. Wskazane dane potwierdzają dokumenty przesłane na wezwanie referendarza sądowego. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. (§ 2 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jest zasiłek celowy. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec powyższego, wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych okazał się bezprzedmiotowy. W tej sytuacji mając na uwadze, że strona jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z mocy ustawy, a obowiązek ponoszenia kosztów jest jedną z przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych należało wniosek oddalić. Mając powyższe na względzie Sąd ocenił sytuację skarżącego w świetle przesłanek o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Oceniając przedstawione we wniosku okoliczności, Sąd stwierdził, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.