II SA/Sz 852/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w ½ części, a w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia J.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podał, że jego sytuacja materialna bardzo się pogorszyła od [...] kiedy to żona straciła pracę na poczcie. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą jako kierowca taksówki a jego miesięczny dochód brutto wynosi ok. [...] miesięcznie, z czego na paliwo wydaje ok. [...] zł, składki ZUS wynoszą [...] zł miesięcznie, opłata "na bazę" [...] zł miesięcznie, na utrzymanie auta wydaje ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący podał, że jest właścicielem w [...] części domu położonego w [...] w którym mieszka z żoną i synem, ale ponosi całkowite koszty utrzymania tego domu. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] wnioskodawca oświadczył, że żona nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, obecnie kontynuuje naukę w liceum zawodowym na kierunku opiekun w domu pomocy społecznej. Skarżący oświadczył, że ponosi całkowity koszt utrzymania domu ponieważ żona otrzyma pozostałą cześć domu w spadku po swojej cioci M.J. która ma [...] lat, mieszka w tym domu, a żona wnioskodawcy się nią opiekuje. J.O. przedłożył wyciągi ze swojego rachunku bankowego, dowody potwierdzające uzyskiwane dochody oraz wydatki na utrzymanie domu, składki ZUS, kserokopie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzy wnioskodawca podał, że jego dochody brutto wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, a ponoszone stałe wydatki wynoszą ok. [...] zł miesięcznie ([...]). Z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego wynika, że spłaca on także kredyt w kwocie [...] zł miesięcznie. Z dokumentów źródłowych przedłożonych przez wnioskodawcę wynika, że jego comiesięczne wydatki na utrzymanie domu i działalność gospodarczą wynoszą ok. [...] zł miesięcznie (telefon [...] zł, gaz [...] zł, wywóz odpadów stałych [...] zł, energia elektryczna [...] zł, woda i ścieki [...] zł, telewizja [...] zł, ZUS [...] podatek dochodowy [...] zł). Oprócz tego skarżący j jego żona opłacają składki ubezpieczeniowe w PZU w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca mieszka wraz z żoną i [...] synem w domu położonym [...] będącym jego własnością w [...] części ale ponosi całkowite koszty utrzymania domu. Oprócz domu o pow. [...] m2 na działce skarżącego ([...]m2) znajduje się budynek gospodarczy o pow. [...]m2 i budynek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. [...] m2. Skarżący dzierżawi też grunt o pow. [...] m2 za który płaci podatek od nieruchomości. Prawo pomocy jest instytucją stworzoną z myślą o osobach, które nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy bez uszczerbku dla utrzymania niezbędnego dla siebie i rodziny, to jest takich, którym odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć drogę do sądu. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, uzyskuje stałe dochody pozwalające na ponoszenie nie tylko kosztów utrzymania koniecznego przez które należy rozumieć koszty wyżywienia, niezbędne opłaty, podstawową odzież i koszty leczenia, ale opłaca także dobrowolne składki ubezpieczeniowe, spłaca kredyt, wydzierżawia dodatkowo nieruchomość. W tej sytuacji należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł, oraz ewentualnych dalszych kosztów sądowych w sprawie. Należy zauważyć, że w razie gdyby skarga okazała się uzasadniona, skarżący może żądać od Prezydenta Miasta zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości (art. 200 p.p.s.a.). Wniosek w tej sprawie należy zgłosić sądowi najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.