II SA/Sz 853/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2010r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego Ł. F. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu oraz kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] , na podstawie art. 104, art. 108 § 1 K.p.a. oraz art. 7 pkt 1, 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 106 ust. 1 i 4, art. 107 ust. 1,4 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr[...] , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 czerwca 2008 r., przyznał J.i K. pomoc społeczną w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na pokrycie zakupu posiłków, wypłacany miesięcznie po [...] zł poczynając od miesiąca [...] r. do [...] r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy ustalił, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka w dwupokojowym mieszkaniu z kuchnią i łazienką, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe i otrzymuje rentę ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Dochód strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł (renta ZUS [...] zł i dodatek mieszkaniowy [..] zł) i przekroczył kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wskazane w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj.[..] zł. Ponadto wnioskodawca od kilku lat systematycznie korzysta ze świadczeń opieki społecznej, a ostatnio udzielona pomoc to: - bezzwrotny specjalny zasiłek celowy na pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości [...] zł, wypłacany w miesiącach od stycznia do maja [...] r. po [..] zł miesięcznie, - zasiłek celowy bezzwrotny pieniężny na zakup posiłków w wysokości [...] zł, wypłacany w miesiącach od stycznia do maja [...] r. po [...] . zł miesięcznie. Kierownik MOPS w [...] zaznaczył, że zgodnie z art. 3 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego, w ramach programu są realizowane działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym, w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy o pomocy społecznej. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika że wnioskodawca spełnia przesłanki ww. przepisów. J.K. złożył od tej decyzji odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] decyzją z dnia [...] r., nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 8, art. 41 ust. 1 oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 5 ust.1 ustawy z 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania (Dz.U. z 30 grudnia 2005r.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że J. K. mieszka sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. J. K. otrzymuje świadczenie rentowe z ZUS w wysokości [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Z uwagi na stan zdrowia orzeczony ma umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe. Łączny dochód J. K. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł [..] zł. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosiło [..] zł. (150 % to kwota [...] zł). Organ uznał, że dochód skarżącego nie przekracza w/w kwoty 150% kryterium dochodowego. SKO w [...] wskazało, że organ I instancji uznając, iż zainteresowany spełnia przesłanki do objęcia go ww. forma pomocy zaskarżoną decyzją przyznał J. K. pomoc w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego w kwocie [...] zł na zakupu posiłków. Kolegium podzieliło stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że odwołujący spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowej pomocy i zaskarżoną decyzją pomoc taka została stronie przyznana. Jednakże zauważył, iż jak wynika z akt sprawy w maju 2008r. Pan J. K. otrzymał pomoc z Zarządu Regionalnego Polskiego Czerwonego Krzyża w Koszalinie w postaci produktów żywnościowych, pochodzących z programu PEAD. Odwołujący z tej formy pomocy może korzystać co miesiąc, do końca 2008r. W skardze na ww. decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. K. wniósł o łączne rozpatrzenie spraw dotyczących kilku zaskarżonych przez siebie decyzji SKO w [...] a nadto wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż zostały naruszone przepisy postępowania mające wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Ogólnikowe wskazanie iż środki organu I instancji są niewystarczające, narusza zaufanie obywatela do organów administracji i spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego. Naruszono tym samym przepis art. 7 K.p.a., gdyż nic nie stało na przeszkodzie by przyznać pomoc w wysokości odpowiadającej potrzebom skarżącego na zakup żywności. J. K. oświadczył, że wykorzystał wszelkie swoje możliwości, zasoby i uprawnienia w celu poprawy sytuacji życiowej. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący podniósł, iż w myśl art. 10 i 73 k.p.a., okoliczność można uznać za udowodnioną wtedy, gdy strona mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów w sprawie przed wydaniem decyzji. Prawo to nie zostało stronie zagwarantowane, a w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dowodu, że organ I instancji umożliwił skarżącemu wgląd we wnioski pracownika socjalnego przed wydaniem decyzji. Uchybień tych nie zauważył organ odwoławczy, czym także naruszył prawo. J. K. oświadczył, iż jego prawa są naruszane bowiem w aktach administracyjnych nigdy nie ma wniosków pracownika socjalnego w dniu, w którym jest zapraszany na zapoznanie się z aktami w trybie art. 10 K.p.a., a wgląd w dokumenty nie może być fikcją. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skierowanym do tut. Sądu pełnomocnik skarżącego poparł skargę wniesioną przez J. K. i wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zakresie swej jurysdykcji, określonej przez art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez ocenę działań organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Dokonana według tego kryterium kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja ta odpowiada prawu. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 4 tej ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Prawo do uzyskania świadczeń na podstawie ustawy o pomocy społecznej, co do zasady jest uzależnione, m.in., od tzw. kryterium dochodowego wnioskodawcy i członków jego rodziny. W myśl przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2005 r.) pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. (150% to kwota [...] zł. ł). Jak wynika z akt dochód J. K. nie przekracza w/w kwoty 150% kryterium dochodowego Zgodnie z powyższym organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości [...] zł., z przeznaczeniem na zakup posiłków, który miał być wypłacany po [...] zł. miesięcznie od miesiąca czerwca do[...] r. . Ustalając wysokość przyznanego zasiłku organ wyjaśnił, iż wziął pod uwagę otrzymywane przez skarżącego inne formy pomocy np. w postaci produktów żywnościowych otrzymywanych z PCK, a pochodzących z programu PEAD, z której to pomocy strona skorzystała w[...] . i może korzystać do końca 2008r., organ uwzględnił również to, że w miesiącach od stycznia do maja 2008r. J. K. korzystał z zasiłku celowego bezzwrotnego pieniężnego w wysokości [...] zł na zakup posiłków. W ocenie Sądu organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od których uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Wbrew stanowisku skarżącego nie można postawić im zarzutu naruszenia postępowania i dowolności orzekania (art. 7, 9, 10, 77, 81 K.p.a.) tylko z tego powodu, że przyznana skarżącemu pomoc jest niższa od wysokości wnioskowanej. Trudnej sytuacji materialnej skarżącego żaden z organów nie zanegował. Okoliczność ta, nie wystarcza jednak do przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie wszystkich potrzeb skarżącego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd nie dopatrzył się również naruszenia w kontrolowanej sprawie art. 10 K.p.a. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący był zawiadamiany o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim (zawiadomienie z dnia 13 czerwca 2008 r., k - 26 akt organu I instancji), z czego skorzystał w dniu 26 czerwca 2008 r. Dodatkowo wnioskiem z 4 lipca 2008 r. żądał nadesłania mu kserokopii całości akt sprawy, które przesalano w dniu 8 lipca 2008 r. Podstawowym dokumentem w aktach sprawy, ustalającym sytuację materialną i bytową strony, jest kwestionariusz wywiadu środowiskowego sporządzony przez pracownika socjalnego i podpisany przez J. K. w dniu [...] Z powyższego wynika, że skarżący mógł przed podpisaniem dokumentu zapoznać się z jego treścią. Fakt zapoznania się z ustaleniami kwestionariusza wynika z adnotacji strony. Niezapoznanie się skarżącego z wnioskami pracownika socjalnego, wpisanymi do kwestionariusza bezpośrednio przed wydaniem decyzji, nie miało wpływu na wynik sprawy. Inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia, to oświadczenia strony, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, odcinek potwierdzający wysokość otrzymywanej renty , a więc dokumenty przedkładane przez samego skarżącego. Skarżący, ani w odwołaniu, ani w skardze do Sądu nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego, a w tym uzyskiwanych przez niego dochodów. W tej sytuacji nawet jeżeli uznać częściowe niezachowanie wymogu określonego w art. 10 K.p.a. (niezapoznanie się skarżącego z wnioskami pracownika socjalnego), to i tak nie miało to wpływu na wynik sprawy, a więc nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej zaś sprawie organy obu instancji w sposób istotny prawa nie naruszyły. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany i oceniony w sposób prawidłowy, a podjętemu rozstrzygnięciu nie można zarzucić dowolności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, niedostrzegając w zaskarżonej decyzji takich naruszeń prawa, które skutkować musiałyby jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.