II SA/Sz 854/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2009r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I oddala skargę, II przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na rzecz radcy prawnego P. G. kwotę [...] zawierającą należny podatek od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z [...]r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania J. K. bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów zakupu farb do pomalowania mieszkania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. K. Decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 8, 39 i 41 ust 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...]r. J. K. wystąpił z wnioskiem do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu farb do pomalowania mieszkania. Sąd ustalił, że J. K. mieszka sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. J. K. otrzymuje świadczenie rentowe z ZUS w wysokości [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Z uwagi na stan zdrowia orzeczony ma umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe. Łączny dochód J. K. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł [...]zł. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosiło [...] zł. Następnie organ drugiej instancji stwierdził, że osobie przekraczającej kryterium dochodowe może być, zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jednak zdaniem organu przypadki te muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów zakupu farb do pomalowania mieszkania. SKO podniosło też, że decyzjami z [...]r. przyznano J. K. pomoc w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego w kwocie [...] zł na pokrycie kosztu zakupu leków, oraz bezzwrotnego zasiłku celowego pieniężnego na zakup posiłków w wysokości [...] zł z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania’’. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o łączne rozpatrzenie spraw dotyczących kilku zaskarżonych przez siebie decyzji SKO a nadto wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że organy przekroczyły granice uznania administracyjnego. Uważa też, że przyznana mu pomoc na zakup leków i żywności jest zbyt mała. Nadto zwrócił uwagę, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej uniemożliwił mu wgląd w akta sprawy w tym we wnioski pracownika socjalnego. W piśmie procesowym skierowanym do tut. Sądu pełnomocnik skarżącego stwierdził między innymi, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy i nie ustosunkowały się wystarczająco do treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Uznał też, że organy nie powinny odwoływać się do innych przypadków udzielenia skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego i tym uzasadniać odmową przyznania zasiłku w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. m 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna Kontrola sądu dotyczy zgodności z prawem zaskarżonej decyzji a Sąd nie może stosować zasad słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Sąd może uchylić decyzję tylko wtedy gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a także gdy naruszono przepisy postępowania w stopniu, który w istotny sposób mógł wpłynąć na wynik sprawy. Jakkolwiek Sąd uważa, że organy zbyt lakonicznie uzasadniły decyzje a organ pierwszej instancji nie zapoznał skarżącego z aktami sprawy to jednak wskazane uchybienia nie mogły w ocenie Sądu wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Jak ustalono w sposób bezsporny J. K. mieszka sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, otrzymuje świadczenie z ZUS w wysokości [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Łączny dochód J. K. w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku wyniósł [...] zł. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społeczne kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosiło [...] zł. Bezsporna jest też treść wniosku w przedmiotowej sprawie, w którym skarżący wystąpił o przyznanie pomocy w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów zakupu farb do pomalowania mieszkania. Jako, że dochód J. K. był wyższy od kryterium dochodowego organy zasadnie rozpatrzyły wniosek w oparciu o przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: - specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego - zasiłek okresowy, celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Zdaniem Sądu ocena przesłanek do przyznania specjalnego zasiłku celowego musi być dokonywana przy uwzględnianiu szczególnego charakteru tego świadczenia, które może być przyznane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych i powinno być przeznaczone na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych osób korzystających z pomocy, a nie na podnoszenie standardów ich codziennego funkcjonowania. Z ustawowych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej wynika, że osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna także pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło służące do zaspokajania choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb. Ustawodawca nie wyjaśnia co należy uznać za szczególnie uzasadnione przypadki, jednak w ocenie sądu muszą one nawiązywać do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych jak: żywność, lekarstwa czy zakup opału. Sytuacja skarżącego jest zdaniem Sądu dobrze znana organom gdyż wielokrotnie korzystał on ze świadczeń z pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki, które, w ocenie Sądu uzasadniałyby pozytywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie pomocy w postaci bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego na pokrycie farb w oparciu o art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Sąd nie podziela też argumentów pełnomocnika skarżącego, że organy bezzasadnie powoływały się na okoliczności udzielenia innej pomocy skarżącemu w formie zasiłków celowych. Zdaniem Sądu argumenty te zasługiwałyby na uwzględnienie gdyby dotyczyły decyzji, określonych w doktrynie jako decyzje związane, czyli takich gdzie po spełnieniu ustawowych przesłanek organ ma obowiązek wydać decyzję zgodną z wnioskiem. Jednak przedmiotowa decyzja jest decyzją uznaniową i organ musi w tego typu sprawach przestrzegać konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa. Fakt, że zainteresowany korzystał wielokrotnie z przyznanych zasiłków celowych może a nawet powinien być brany z urzędu przez organy przy rozpatrywaniu tego typu wniosków. Sąd przyznaje, że J. K. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Jednak analiza wielu spraw, które prowadzone są przez skarżącego w tut. Sądzie wskazuje, że organy pomocy społecznej w miarę swoich możliwości udzielają skarżącemu pomocy w postaci zasiłków celowych. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że kilka powiatów byłego województwa koszalińskiego objętych jest strukturalnym bezrobociem przekraczającym 30% stopę bezrobocia i jest też faktem bezspornym, że ośrodki pomocy społecznej muszą udzielić pomocy osobom bądź rodzinom będącym w trudniejszej sytuacji niż skarżący. Mając na względzie uchybienia organów w przedmiotowej sprawie Sąd nie znalazł jednak podstaw aby uchylić zaskarżoną decyzję. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 18 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie spłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.