II SA/Sz 856/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-04-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uiścił już wpis od skargi, może zostać zwolniony od dalszych kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jego dochody są niskie, a wydatki wysokie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, pomimo uiszczenia już wpisu od skargi, może zostać zwolniony od dalszych kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niskie dochody z emerytury, wysokie miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania oraz podstawowe potrzeby życiowe uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i uiścił wpis od skargi. Następnie zwrócił się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), uzasadniając to niskimi dochodami z emerytury i wysokimi wydatkami na utrzymanie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego J. P. od kosztów sądowych i ustanowić mu adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi: J. P, E. K., M. O, I. J. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania 1) zwolnić skarżącego J. P. od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata J.P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Skarżący uiścił wpis od skargi w wys. [...] zł. Tym niemniej zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając to ograniczonym środkami finansowymi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że uzyskuje emeryturę w ZUS w wys. [...] zł. Obowiązkowe opłaty – wydatki miesięczne z tytułu czynszu, energii elektrycznej, gazu, opału, telefonu, pomijając wydatki związane z zakupem leków, wynoszą ok. [...] zł. Pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym L.P. uzyskuje zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w wys. [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustanawia generalną zasadę, wedle której, strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jedna z tych szczególnych – wyjątkowych regulacji znajduje się w art. 239 pkt 4 w/w ustawy. W myśl tego przepisu, strona może zostać zwolniona od kosztów sądowych w przypadku przyznania prawa pomocy, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Decyzja w tym zakresie pozostawiona została uznaniu sądu. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z przedstawionego przez skarżącego oświadczenia wynika, że jego dochód stanowi emerytura w wys. [...] zł brutto. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności. Wykazał natomiast, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 i działka rolną o pow. [...] m2. Uwzględniając przedstawioną przez skarżącego sytuację majątkową oraz treść obowiązujących przepisów prawa regulujących kwestie przyznania prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie jest w stanie ponieść dodatkowych wydatków związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowo-administracyjnym. Zauważyć bowiem należy, że J.P. uiścił już wymagany wpis od skargi w wys. [...] zł. Kolejne wydatki, w szczególności te związane z ustanowieniem we własnym zakresie zawodowego pełnomocnika, wobec konieczności ponoszenia comiesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania na poziomie [...] zł, oraz tych dotyczących zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych (zakupu żywności, środków higieny) stanowiłyby istotny uszczerbek w zakresie możliwości utrzymania się skarżącego. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak we wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło