II SA/Sz 857/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-05-21

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę dotyczące przebudowy lokalu usługowego na lokal gastronomiczny, obejmujące ingerencję w instalacje wentylacyjne i kominowe, może zostać wydane bez wykazania prawa do dysponowania częścią wspólną nieruchomości (kominem) i bez analizy wpływu planowanych prac na inne lokale oraz części wspólne budynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie wpływu planowanych prac budowlanych na części wspólne budynku, w szczególności na funkcjonowanie instalacji wentylacyjnej i kominowej. Brak wystarczających ustaleń dotyczących charakteru komina (czy jest częścią wspólną, czy obsługuje tylko dany lokal) oraz jego położenia względem innych ciągów kominowych uniemożliwia ocenę, czy ingerencja w instalacje lokalu nie narusza praw osób trzecich i nie wpływa negatywnie na inne lokale. Organy nie zbadały również wystarczająco kwestii montażu neonu na elewacji oraz zmiany sposobu użytkowania lokalu w kontekście planu zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa A. zaskarżyła decyzję Wojewody Z., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę lokalu usługowo-handlowego na gastronomiczny. Spór dotyczył ingerencji w instalacje wentylacyjne i kominowe oraz montażu neonu na elewacji, które zdaniem Wspólnoty naruszają części wspólne nieruchomości i wymagają zgody wspólnoty. Organy obu instancji uznały, że planowane prace nie ingerują w części wspólne i nie wymagają zgody wspólnoty, opierając się na wyjaśnieniach projektanta i inwestora.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Z. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora M. M. i F. B., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych: przebudowa lokalu usługowego-handlowego na lokal usługowo-gastronomiczny położonego w kondygnacji parteru w budynku mieszkalno-usługowym polegająca na wykonaniu nowej aranżacji wnętrza lokalu z wykonaniem podwieszanych sufitów, przebudowie i rozbudowie wewnętrznych instalacji wod.-kan., co., gazowej, elektrycznej, wentylacji mechanicznej i grawitacyjnej (z montażem nawietrzaków okiennych w oknach na zapleczu oraz czerpni ściennej w istniejącym otworze naświetla w wejściu do lokalu). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył projekt budowlany sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w wymaganym zakresie, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane oraz przedłożył informację projektanta wyjaśniającą wątpliwości dotyczące przyjętych rozwiązań projektowych dot. lokalizacji czerpni powietrza w nadświetlu drzwi wejściowych i zmiany lokalizacji wlotów wentylacyjnych do komina w obrębie lokalu. Według wyjaśnień projektanta, komin, co do zasady, jest częścią wspólną. Jednak, w tym konkretnym przypadku najniższa część komina znajduje się w lokalu, który ten komin obsługuje, a wszystkie przewody (od parteru do dachu) przynależą do przedmiotowego lokalu. W związku z tym, część znajdująca się na parterze nie jest częścią wspólną, gdyż służy wyłącznie do użytku właścicieli lokalu oraz nie jest niezbędna dla zachowania integralności strukturalnej i funkcjonowania reszty budynku. W toku postępowania Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej wniósł zastrzeżenia do ww. stwierdzenia. Zdaniem Wspólnoty, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, nieruchomość wspólną oprócz gruntu stanowi komin, a zatem przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne są częścią konstrukcji budynku i z tego powodu należą do nieruchomości wspólnej. Kolejną wątpliwość Zarząd Wspólnoty wyraził wobec montażu neonu na elewacji budynku, która stanowi również część wspólną. Zdaniem Zarządu Wspólnoty, w tym przypadku jest wymagana zgoda Wspólnoty Mieszkaniowej w formie uchwały. Jednocześnie Zarząd poinformował, że na żadną ingerencję w części wspólne budynku nie wyraża zgody. W dniu 5 maja 2014 r. inwestor przedłożył pisemne wyjaśnienie dotyczące spornych kwestii oraz dołączył wyjaśnienie autora projektu. Inwestor podał, że z projektu budowlanego wynika, że kwestionowany kanał wentylacyjny przystosowany jest do wymiany powietrza tylko i wyłącznie w przebudowywanym lokalu nr [...]. Ten kanał nie obsługuje innych pomieszczeń zlokalizowanych w budynku w związku z czym niezrozumiały jest zarzut o negatywnym wpływie na wentylację i odprowadzanie spalin z innych lokali oraz zakłócaniu prawidłowego funkcjonowania całego komina. Projekt przebudowy lokalu nie przewiduje żadnej likwidacji ani przebudowy poszczególnych przewodów. Natomiast sprawa neonu jest bezprzedmiotowa. Istniejący neon nie jest własnością inwestorów (umowa najmu lokalu użytkowego z dnia 7 lutego 2014 r.). Wisi on na elewacji budynku od dłuższego czasu i był wykorzystywany przez poprzednich najemców, jest rozliczany na podstawie zużycia energii wg. licznika należącego do aktualnych najemców lokalu. Autor projektu budowlanego wyjaśnił, że w pierwszej fazie projektu założył wyprowadzenie wywiewu wentylacji mechanicznej przewodem zewnętrznym mocowanym do ściany elewacyjnej od strony podwórza ponad dach. Po negatywnej opinii Wspólnoty, zdecydował o wyprowadzeniu wywiewanego powietrza istniejącymi i przynależnymi do lokalu przewodami wentylacyjnymi. Kolejną zmianą w już skończonym projekcie była czerpnia powietrza. Działania te pozwoliły, ostatecznie, uniknąć ingerencji w części wspólne budynku. Opisywany komin jest w istocie zespołem (szeregiem) przewodów wykonanych z bloczków ceramicznych i obudowanych ścianą zabezpieczającą. Pionowy odcinek bloczków tworzących przewód jest oparty na stropie każdej kondygnacji niezależnie od odcinków poniżej i powyżej (bloczki na I piętrze nie przenoszą obciążeń na bloczki na parterze). Ta sama zasada odnosi się do obudowy tych przewodów (ścianek). Co więcej, przedmiotowy zespół przewodów służy wyłącznie lokalowi na parterze, a powyżej przebiega przez ogólnodostępne korytarze (na IV piętrze przez loggię) oddzielony od mieszkań ścianą o gr. [...] cm. Wykonanie, w obrębie tego samego lokalu, wlotu do przewodu kominowego ze strony innej niż dotychczas w niczym nie zmienia dotychczasowego użytkowania przewodu, ani nie narusza żadnej części wspólnej budynku. Wprowadzenie wspomagania mechanicznego do przewodu wentylacyjnego jest tym samym, co zamontowanie wentylatora naściennego w łazience lub elektrycznego okapu w kuchni. Nie są znane przypadki podejmowania uchwał wspólnoty dla takich " ingerencji". Odnośnie wątpliwości związanych z montażem neonu na elewacji budynku projektant wyjaśnił, że w projekcie przewidziano wypust kabla zasilającego istniejący kaseton świetlny. Z żadnej części projektu nie wynika, iż planuje się wykonanie nowego "neonu". Zasilanie kasetonu jest powiązane z wewnętrzną instalacją elektryczną lokalu. Wszystkie elementy uwidocznione w projekcie branży elektrycznej odnoszą się do instalacji wewnętrznej (za licznikiem właściciela lokalu). Uzasadniając dalej rozstrzygniecie organ I instancji podał, że inwestorzy przedłożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym wykazali się prawem do przebudowy lokalu, wynikającym z zawartej umowy najmu lokalu użytkowego w dniu [...] z J.D. Z analizy rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym wynika, że inwestorzy nie zamierzają wykonywać robót budowlanych, które ingerowałyby w części wspólne, wymagające podjęcia stosownych uchwał przez Wspólnotę Mieszkaniową. W tym miejscu organ powołał się na ww. wyjaśnienia autora projektu budowlanego, wskazując miedzy innymi, że sporny komin, nie jest częścią konstrukcji budynku, gdyż żaden element tego komina nie bierze udziału w przenoszeniu obciążeń konstrukcyjnych budynku, a jego demontaż nie wpłynąłby na statykę budynku, kwestionowany kanał wentylacyjny nie jest częścią wspólną, gdyż przewód ten służy wyłącznie do użytku właścicieli przebudowywanego lokalu, a projektowana zmiana lokalizacji wlotu do przewodu (ze strony innej niż dotychczas) nie zmienia dotychczasowego sposobu użytkowania przewodu, ani nie narusza żadnej części wspólnej budynku oraz pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie reszty budynku. W ocenie organu I instancji podnoszone przez Wspólnotę kwestie byłyby zasadne w przypadku gdyby przewody objęte projektem budowlanym nie służyły wyłącznie do użytku właściciela przebudowywanego lokalu oraz obejmowały wykonanie nowego neonu na elewacji. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej w działając w imieniu współwłaścicieli nieruchomości złożył odwołanie od ww. decyzji. Zdaniem odwołującej się Wspólnoty faktem bezspornym jest, że częścią wspólną są przewody kominowe w całości, które jakkolwiek służą poszczególnym lokalom, to jednak przez sam fakt użytkowania nie przestają być częścią wspólną budynku. Jakakolwiek ingerencja w kominy wymaga zgody Wspólnoty Mieszkaniowej w formie uchwały, przebudowa poszczególnych przewodów może bowiem mieć wpływ na wentylację i odprowadzanie spalin z innych lokali oraz zakłócać prawidłowe funkcjonowanie całego komina. Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne są częścią konstrukcji budynku i z tego powodu należą do nieruchomości wspólnej. Nie ma podziału na części komina, które przynależą do właściciela lokalu a Wspólnoty. Wojewoda decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji Prezydenta Miasta z [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłączenie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Załączony do wniosku o pozwolenie na przebudowę lokalu użytkowo-handlowego nr [...]na lokal użytkowo-gastronomiczny projekt budowlany przedstawia: - wyburzenie ścianek działowych, wybicie otworu drzwiowego w istniejącej ścianie działowej oraz rozebranie sufitów podwieszanych, - wykonanie nowych ścianek działowych z bloczków wapienno-piaskowych i płyt gipsowo-kartonowych oraz sufitu podwieszonego, - przebudowę instalacji wewnętrznych oraz wykonanie instalacji nawiewnej i wywiewnej. Lokal posiada niezależne wejścia, własne liczniki dla mediów oraz pięć pionowych przewodów kominowych (w jednym kominie obsługującym tylko lokal ), wyprowadzonych ponad dach. Zmiana aranżacji wnętrz lokalu powoduje zmianę wejść do trzech przewodów wentylacyjnych w obszarze lokalu, co wiąże się z zamurowaniem dotychczasowych wlotów do przewodów wentylacyjnych i wykuciem pod sufitem nowych o przekroju około [...]. Kwestią sporną w sprawie jest wykonanie z innej strony niż dotychczas wlotów do istniejących, przynależnych do lokalu nr [...], przewodów wentylacyjnych oraz odprowadzenie do nich zużytego powietrza z pomieszczeń lokalu. W celu prawidłowego funkcjonowania wentylacji projektant w miejsce dotychczas wykorzystywanych w lokalu użytkowo-handlowym wentylatorów mechanicznych działających okresowo wprowadził odpowiednie wentylatory mechaniczne, dobrane zgodnie z zapotrzebowaniem wymiany powietrza dla lokalu użytkowo-gastronomicznego. Powyższe zmiany nie stanowią znaczącej ingerencji w części wspólne komina. Roboty te, w ocenie organu odwoławczego, nie kwalifikują się do czynności przekraczających zwykły zarząd ani do czynności zwykłego zarządu, zatem nie wymagają udzielenia na nie zgody wspólnoty mieszkaniowej, czy też zarządu wspólnoty mieszkaniowej w myśl art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm.). Projektowane zmiany nie powodują zmiany użytkowania przewodów komina w inny sposób niż dotychczasowy, nadal są to przewody wentylacyjne służące do wyprowadzenia zużytego powietrza z lokalu nr [...] ponad dach budynku. Zastosowane rozwiązania projektowe według oświadczenia projektantów są zgodne z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zatem nie mogą wpływać negatywnie na działanie i funkcjonowanie przedmiotowego komina jak pozostałych odrębnych kominów w budynku. Ponadto organ wyjaśnił, że sprawy dotyczące opłat za media nie należą do kwestii rozstrzyganych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez r.pr. W. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę decyzję Wojewody ego zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego rzetelnego rozpatrzenia co doprowadziło do braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przedwczesnego wydania w ocenie skarżącej decyzji. W ocenie Zarządu Wspólnoty wprawdzie istniejący ciąg kominowy w przedmiotowym lokalu nie służy bezpośrednio do obsługi innych lokali tego budynku, jednakże nie oznacza to że nie może być on uznany za cześć wspólną budynku. Zmiana sposobu korzystania z istniejącego ciągu kominowego tego lokalu wpływa na korzystanie z ciągów kominowych innych lokali. Z uwagi bowiem na zwartą lokalizację ciągów kominowych na dachu budynku wyrzuty powietrza z przedmiotowego lokalu będą zasysane przez sąsiednie ciągi wentylacyjne innych lokali. Niezrozumiałe i wewnętrznie sprzeczne pozostaje stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zmiana wlotów do trzech przewodów komina lokalu nr [...] wymagająca zamurowania dotychczasowych wlotów do przewodów kominowych i wykucia pod sufitem lokalu nowych wlotów o powierzchni około 15 cm2 oraz zmiana wentylatorów mechanicznych nie stanowi znaczącej ingerencji w części wspólne komina. Skarżąca wskazała dalej, że po lekturze tej części uzasadnienia wydaje się, iż organ uznał przedmiotowy komin za część wspólną, bezzasadnie jednak przyjął, że na zmianę układu obciążeń wentylacyjnych nie jest wymagana zgoda Wspólnoty. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy komin ten stanowi część wspólną czy też nie, a ma ona decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Organ nie zebrał też wystarczającego materiału dowodowego na poczet ustaleń w tym zakresie, co próbował uczynić Zarząd Wspólnoty załączając do skargi rzut parteru budynku obrazujący przebieg ciągów kominowych. Należyte gromadzenie materiału dowodowego i jego ocena na etapie wydawania decyzji stanowi obowiązek organu, nie należy zaś do stron postępowania. Organ I instancji, a w ślad za nim także organ odwoławczy nie poczynił również niezbędnych ustaleń w zakresie montażu, czy też wykorzystania przez inwestora usytuowanego na elewacji (a więc części wspólnej budynku) nad przedmiotowym lokalem neonu zwanego kasetonem. Wprawdzie z decyzji o pozwoleniu na budowę nie wynika, aby inwestor ubiegał się o umiejscowienie takiego neonu, ale o usytuowanie kabla zasilającego taki neon na części wspólnej budynku bez wymaganej zgody już tak, na co wskazuje w swojej decyzji organ I instancji. Nadto neon ten jest zamontowany nielegalnie, albowiem nigdy żaden podmiot nie zwracał się o taką zgodę do Wspólnoty, ani też Wspólnota nigdy nie podjęła uchwały w tym przedmiocie. Zgoda taka jest także niezbędna na wyprowadzenie instalacji na części wspólnej budynku, zaś zarówno organ I jak i II instancji nie poczyniły w tym kierunku jakichkolwiek ustaleń. Skarżąca podkreśliła także, że niewątpliwie zmieni się układ obciążeń komina wykorzystywanego przez przedmiotowy lokal na parterze i nastąpi zmiana dotychczasowego sposobu jego wykorzystywania, na co wskazuje konieczność jego przebudowy i montażu wyciągu mechanicznego, albowiem dotychczasowy grawitacyjny jest dalece niewystraczający. Obowiązek zbadania tej okoliczności ciąży na organie, który powinien swoje przemyślenia w tej kwestii wyrazić w uzasadnieniu wydawanej decyzji, a nie jedynie poprzestać na niezweryfikowanym oświadczeniu projektantów zainteresowanym pozytywnym wynikiem postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej podniósł. ze organy nie wyjaśniły, czy zmiana sposobu użytkowania lokalu jest zgodna z planem, czy też powinny być wydane warunki zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Wojewody ego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu usługowo-handlowego na lokal usługowo-gastronomiczny i wykonanie nowej aranżacji wnętrza lokalu nr [...]z wykonaniem podwieszanych sufitów, przebudowie i rozbudowie wewnętrznych instalacji wod.-kan., co., gazowej, elektrycznej, wentylacji mechanicznej i grawitacyjnej z montażem nawietrzaków okiennych w oknach na zapleczu oraz czerpni ściennej w istniejącym otworze naświetla w wejściu do lokalu. W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja Prezydenta zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Istota sporu sprowadza się w tej sprawie, w zasadzie, do kwestii czy inwestorzy powinni byli wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w części dotyczącej przebudowy i rozbudowy wewnętrznej instalacji gazowej i wentylacyjnej w obrębie lokalu nr [...]w postaci zgody Wspólnoty Mieszkaniowej. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że niepodważalną regułą jest, iż pozwolenie na wykonanie robót budowlanych może uzyskać wyłącznie inwestor, który posiada prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością, na której mają być prowadzone roboty budowlane. W sytuacji, kiedy powstanie wątpliwość, że złożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nie odpowiadać lub jest niezgodne ze stanem rzeczywistym, obowiązkiem organu jest tę kwestię wyjaśnić. Podstawowym zagadnieniem dla rozwiązania tak określonego sporu było ustalenie, czy planowana inwestycja przebudowy lokalu, ze względu na indywidualne parametry robót budowlanych, swym oddziaływaniem zamknie się wyłącznie w obrębie lokalu nr [...] budynku wielorodzinnego, czy też jednak nastąpi taka ingerencja w części wspólne budynku wielolokalowego, która wymaga zgody Wspólnoty Mieszkaniowej tej nieruchomości. Zdaniem skarżącej Wspólnoty, planowane roboty spowodują zmianę sposobu korzystania z istniejącego ciągu kominowego tego lokalu, co wpłynie negatywnie na korzystanie z ciągów kominowych pozostałych lokali budynku. Kolejną wątpliwość Zarząd Wspólnoty wyraził wobec montażu neonu na elewacji budynku, która stanowi również część wspólną. Zdaniem Sądu, przestawiony przez organy obu instancji zakres planowanych prac budowlanych w obrębie wewnętrznej instalacji gazowej i wentylacyjnej w lokalu w zestawieniu z opisem technicznym tych prac załączonym do projektu budowlanego nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy roboty budowlane ograniczą się do lokalu inwestora i nie nastąpi ingerencja w części wspólne budynku (komin), czy też będą w jakiś sposób oddziaływać na części wspólne budynku, w szczególności na funkcjonowanie instalacji spalinowej, gazowej i wentylacyjnej pozostałych lokali, z uwagi na znaczącą ingerencję w przewody kominowe budynku. Podkreślić trzeba, że na gruncie wypracowanego orzecznictwa sądów administracyjnych ustabilizowało się stanowisko, że co do zasady komin w budynku wielorodzinnym stanowi część wspólną nieruchomości i wszelka ingerencja w tej części budynku wymaga uchwały Wspólnoty, a nawet zgody poszczególnych lokatorów, ale tylko wtedy, kiedy projektowana inwestycja naruszałaby substancję poszczególnego lokalu, tzn. wiązałaby się z koniecznością przeprowadzania w nim robót budowlanych, np. przeprowadzaniem instalacji. Przede wszystkim Sąd zauważa, że z dokumentów akt administracyjnych nie wynika, czy sporny komin zawiera w sobie jakiekolwiek wspólne dla budynku przewody wentylacyjne, spalinowe czy gazowe, czy obsługuje faktycznie tylko lokal nr [...]pięcioma przewodami kominowymi (jak podał organ II instancji) i jakimi, a ponadto jak jest położony względem innych ciągów kominowych na dachu budynku, w kontekście zarzutu, że wyrzuty powietrza z przedmiotowego lokalu będą zasysane przez sąsiednie ciągi wentylacyjne innych lokali. Twierdzenia organów w powyższym zakresie w zasadzie nie są poparte żadnym dokumentem. Znajdująca się w aktach opinia kominiarska potwierdza jedynie sprawność i drożność przewodów i urządzeń kominowych w lokalu nr[...]. W opisie technicznym do ogólnego projektu budowlanego istnieje tylko krótki opis: własne, pionowe przewody wentylacyjne wyprowadzone ponad dach. Z opisu technicznego do projektu przebudowy i rozbudowy wewnętrznych instalacji również nie została szczegółowo opisana ilość i rodzaj przynależnych do lokalu przewodów kominiarskich. Zdaniem Sądu, dla precyzyjnego określenia budowy i położenia spornego komina i znajdujących się w nim przewodów byłyby pomocne oględziny lokalu i budynku, dokument inwentaryzacji kominów całego budynku, czy też inwentaryzacji budynku, w celu należytego wyjaśnienia możliwości oddziaływania planowanych zmian w instalacjach lokalu na funkcjonowanie przewodów kominiarskich całego budynku, w odniesieniu do zarzutów Wspólnoty. To po pierwsze. Po drugie, Sąd stwierdził, że w uzasadnieniach decyzji obu organów architektoniczno–budowlanych przedstawiono sposób nie tylko nieprecyzyjny, a nawet różny zakres prac budowlanych planowanych w stosunku do instalacji wentylacji i gazowej. Według organu I instancji, wykonanie, w obrębie tego samego lokalu, wlotu do przewodu kominowego ze strony innej niż dotychczas w niczym nie zmienia dotychczasowego użytkowania przewodu, ani nie narusza żadnej części wspólnej budynku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano natomiast, że zmiana wlotów do trzech przewodów komina lokalu wymagająca zamurowania dotychczasowych wlotów do przewodów kominowych i wykucia pod sufitem lokalu nowych wlotów o powierzchni około [...] oraz zmiana wentylatorów mechanicznych nie stanowi znaczącej ingerencji w części wspólne komina. Organy obu instancji wskazały na zmianę w zakresie wentylacji mechanicznej w lokalu , a z projektu (część sanitarna) wynika również wprowadzenie w lokalu wentylacji grawitacyjnej nawiewno wywiewnej. Kwestie te nie zostały w żaden sposób rozważone w kontekście ewentualnego wpływu dokonanych zmian na obciążenia układu wentylacyjnego całego budynku. Z opisu technicznego do projektu budowlanego przewidziany zakres robót związanych z zmianami w instalacji gazowej i wentylacji mechanicznej jest znacznie szerszy i dokładniejszy i do niego powinny odnieść się organy obu instancji. Zdaniem Sądu, organy obu instancji, bez głębszej analizy i odniesienia się do konkretnych przepisów prawa, uznały, że projektowane zmiany, w sposób skrócony opisane w decyzjach, są zgodne z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zatem nie mogą wpływać negatywnie na działanie i funkcjonowanie przedmiotowego komina jak i innych odrębnych kominów. Niedostatecznie, w świetle zarzutu samowoli budowlanej, została również wyjaśniona sprawa neonu, czy też kabla pod neon. W ocenie Sądu, ze względu na stanowisko Wspólnoty, organy obu instancji winny szczegółowo ustalić i określić zakres planowanych konkretnych robót budowlanych na podstawie projektu budowlanego i wniosku inwestora, a następnie ustalić oddziaływanie planowanych robót budowlanych z uwzględnieniem ich charakteru i ewentualnych uciążliwości oraz przy zastosowaniu przepisów odrębnych ustanawiających wymogi techniczne, których niespełnienie może mieć wpływ na bezpieczne użytkowanie pozostałych lokali w budynku nr [...]. Zbyt ogólnikowe było stwierdzenie, że z projektu budowlanego nie wynika, aby skutki zrealizowania przedsięwzięcia miały w jakikolwiek sposób ingerować lub wpływać na części wspólne budynku. Należy mieć tu na uwadze, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Obowiązkiem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej jest przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdzenie m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 Prawa budowlanego). W rozpatrywanej sprawie są to przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75, poz. 690), w tym w szczególności § 140 i 145 dotyczące przewodów kominowych oraz § 170 i 174 w zakresie spełniania warunków dotyczących wentylacji i odprowadzania spalin. W myśl ww. przepisów, przewody (kanały) kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów. Zgodnie natomiast z § 145 ust. 4 tego rozporządzenia przyłączenia urządzeń gazowych do przewodów spalinowych powinny odpowiadać warunkom określonym w § 174 i 175 rozporządzenia. Jak wynika z akt, organy obu instancji, co już zostało wyżej przedstawione, nie przeanalizowały planowanych robót budowlanych w kontekście ww. obowiązujących przepisów odrębnych, a zdaniem Sądu, mając na uwadze ww. wymogi techniczne dotyczące przewodów wentylacyjnych i kominowych, nie można wykluczyć, że pozostałe lokale mieszkalne i części wspólne budynku mogą znajdować się w wyznaczonym tymi przepisami obszarze oddziaływania projektowanych robót budowlanych. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Takie postępowanie organów narusza reguły postepowania administracyjnego o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach kodeksu, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. - udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W konsekwencji powyższego należało również stwierdzić, że wydanie przez organ I instancji pozwolenia na budowę nie zostało poprzedzone dokonaną na podstawie art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane prawidłową oceną złożonej dokumentacji, w tym w zakresie oświadczenia do dysponowania częścią wspólną nieruchomości (o czym mowa powyżej), a także pod kątem m.in. zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, o których mowa wyżej. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania wymaga robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt organy obu instancji pominęły w swoich rozważaniach kwestię zmiany funkcji spornego lokalu w wyniku przebudowy z lokalu handlowo-usługowego na lokal o charakterze usługowo-gastronomicznym, w kontekście obowiązku z art. 35 Prawa budowlanego, w odniesieniu do obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu, czy ustaleń z decyzji o warunkach zabudowy. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu. Ponownie rozpoznając sprawę organ, mając na uwadze wskazania Sądu, przeprowadzi należycie postępowanie dowodowe, wyjaśni dostatecznie kwestię zakresu ingerencji planowanej inwestycji z uwzględnieniem przytoczonych przez Sąd przepisów technicznych, oceni projekt budowlany aspekcie, o którym mowa w art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I sentencji. O wykonaniu decyzji orzeczono w pkt Ii wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy, zaś o kosztach postępowania sądowego na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło