II SA/Sz 858/09

Dnia 25 września 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Z. C. wniósł skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Zarządzeniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął z dniem [...] r. W dniu [...] r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że mieszka z żoną w mieszkaniu o pow. [...] m2 stanowiącym wyłączną własność żony, oboje utrzymują się wyłącznie z emerytur które wynoszą łącznie [...] zł miesięcznie, nie mają innego majątku ani oszczędności. Skarżący oświadczył, że ponosi bardzo wysokie koszty leków, a koszt zakupu jednego tylko leku wynosi miesięcznie [...] zł. Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie siedmiu dni następujących dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów: - dowodów potwierdzających dochody wnioskodawcy i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy (np. odcinki emerytury), - dowodów potwierdzających wydatki na leczenie i utrzymanie mieszkania poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i żony rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżący na wezwanie to nie odpowiedział. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpoznawanej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi 100 zł, jednakże skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył po upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Dalsze ewentualne koszty sądowe to wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Innych kosztów sądowych w sprawie nie przewiduje się. Skarżący w złożonym wniosku oświadczył, że mieszka z żoną w mieszkaniu stanowiącym jej własność, oboje otrzymują emerytur które wynoszą łącznie [...] zł miesięcznie, przy czym skarżący wskazał, że ponosi stosunkowo wysokie koszty leczenia. Jednakże, pomimo wezwania, wnioskodawca nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających uzyskiwane dochody ani ponoszone wydatki. Nie przedłożył też wyciągów z kont bankowych ani nie wskazał, że konta nie posiada. Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący nie przedłożył dowodów dotyczących sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Należy zatem uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.