II SA/Sz 86/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I uchyla zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 17 ust. 1-5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, po. 2255 ze zmianami) oraz § 2 ust. 1 § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz.882) odmówił przyznania L. F. świadczenia pielęgnacyjnego dla córki – M. F. W uzasadnieniu decyzji Wójt podał, że w orzeczeniu o niepełnosprawności M. F. brak jest odpowiednich wskazań niezbędnych do przyznania świadczenie pielęgnacyjnego: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia rehabilitacji i edukacji. Organ stwierdził również, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje także, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Z zaświadczenia Ośrodka [...] w [...] przedstawionego przez L. F. wynika, że jej córka M. przebywa w internacie. W odwołaniu od decyzji L. F. podniosła, że Ośrodek [...], w którym przebywa jej córka zapewnia opiekę tylko w dni szkolne, tj. od poniedziałku do piątku. Jest to zgodne ze statutem szkoły. Z tego powodu całodobowa opieka nad dzieckiem ograniczona jest do [...] pełnych dni w tygodniu , natomiast częściowa do [...] dni w tygodniu. Przez szereg dni wolnych od zajęć szkolnych dziecko przebywa w domu, natomiast jest odwożone do placówki na czas trwania nauki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że z przedłożonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika brak podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto okoliczność, że dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu powoduje, że świadczenie to nie przysługuje. Zdaniem organu odwoławczego, konieczność odwożenia dziecka do placówki w poniedziałek i zabierania do domu na dni wolne nie oznacza, ze dziecko nie ma opieki całodobowej przez 5 dni w tygodniu. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. L. F. nie zgadzając się z decyzją o odmowie przyznania dla jej córki świadczenia pielęgnacyjnego, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Przytoczyła argumenty powołane w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz zarzuciła dodatkowo, że każde dni wolne od zajęć szkolnych oraz przerw w nauce powodują konieczność zabierania córki do domu. Ponosi związane z tym koszty, a nadto nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej, albowiem żaden pracodawca nie wyraża zgody na zatrudnienie skarżącej przez [...] dni w tygodniu, tj., [...], wtedy gdy dziecko przebywa w Ośrodku. Do skargi załączyła zaświadczenie wystawione przez Dyrektora Ośrodka [...] w [...], z którego wynika rzeczywisty czas pobytu dziecka w placówce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa. materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na wydanie zgodnej z prawem decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, o które ubiegała się skarżąca. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 17 ust. 1 i 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zmianami). Przepis ten w ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ust.5 ustawodawca zawarł natomiast przesłanki, które przesądzają o braku podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jedną z nich zawiera pkt 2 lit. b, który stanowi, iż świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Rzeczą organów orzekających w sprawie było zatem ustalenie, czy placówka, w której przebywa córka skarżącej, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, zapewnia całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. L. F. podnosiła zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze do Sądu, że Ośrodek [...] opieki całodobowej przez 5 dni w tygodniu nie zapewnia i przedłożyła na tą okoliczność stosowne zaświadczenia. Kolegium do tych dowodów ustosunkowało się nader enigmatycznie stwierdzając jedynie, że Ośrodek gwarantuje opiekę całodobową przez 5 dni w tygodniu. Nawet w obszernie uzasadnionej odpowiedzi na skargę ograniczyło się do powtórzenia argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie powołując żadnych dowodów na poparcie przedstawionych twierdzeń. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zdaniem Sądu, operuje pojęciem "przebywa przez 5 dni w tygodniu" w odniesieniu do możliwości zapewnienia opieki przez taki okres, a nie pojęciem liczby dni przebywania w Ośrodku. Wynika z tego, że nie faktyczna liczba dni przebywania dziecka w placówce w ciągu tygodnia decyduje o uprawnieniach do zasiłku, lecz fakt że Ośrodek zapewnia ( gotowy jest zapewnić) opiekę przez minimum 5 dni w tygodniu. Skoro okoliczności tych organ odwoławczy nie wywiódł z zaświadczeń przedłożonych przez matkę dziecka, to w celu ustalenia prawdy materialnej winien wątpliwości wyjaśnić z treści aktów regulujących funkcjonowanie Ośrodka [...] w [...], tj., statutu i regulaminu organizacyjnego. Treść tych aktów winna wyjaśnić podnoszone zarówno w odwołaniu jak i w skardze rozbieżności pomiędzy rzeczywistym przebywaniem dziecka w placówce, a faktycznymi możliwościami zapewnienia dziecku opieki całodobowej przez 5 dni w tygodniu. W ocenie Sądu, organ nie wyjaśniając tych wątpliwości naruszył art. 7, 77 i 80 Kpa. Zgodnie z powołanymi przepisami procesowymi, na organie administracji ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie wszystkie możliwości dowodowe nie zostały wyczerpane. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, co oznacza, że nie wywołuje skutków prawnych od chwili wydania wyroku do jego uprawomocnienia.