II SA/Sz 86/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. i L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący D.S. i L.S. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w [...] w związku z jej podziałem na działki nr [...] zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wykonując zobowiązanie Sądu skarżący nadesłali na dwóch odrębnych formularzach PPF wnioski o przyznanie prawa pomocy. Biorąc jednak pod uwagę, że wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały złożone przez małżonków, nadto zawierają identyczne żądanie i uzasadnienie, rozpoznano je jako jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków D.S. i L.S. podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe razem z [...] córką. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna [...]ha. Dochód trzyosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł uzyskiwana z działalności gospodarczej prowadzonej przez D.S.. L.S. nie uzyskuje dochodu. Wezwaniem 10 lutego 2012 r. Sąd zobowiązał solidarnie wnioskodawców do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone utrzymanie domu położonego w [...] za okres ostatnich 3 miesięcy (prąd, gaz, woda itp.), - oświadczenia dotyczącego mieszkania o powierzchni [...] m2, przez wskazanie miejsca jego położenia oraz udokumentowanie wydatków ponoszonych na jego utrzymanie w okresie ostatnich miesięcy, a w przypadku gdy jest wynajmowane przedłożenie kserokopii umowy najmu, - kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok [...], - oświadczenia dotyczącego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez D.S., - oświadczenia, czy L.S. wykonuje pracę zarobkową, jeżeli tak to przedłożenie zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości osiąganego z tego tytułu dochodu w okresie ostatnich trzech miesięcy, jeżeli natomiast jest osobą bezrobotną, to przedłożenie zaświadczenia z PUP potwierdzającego posiadanie statusu osoby bezrobotnej, - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych D.S. i L.S. z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii zeznań podatkowych za dwa ostanie lata kalendarzowe. Wykonując ww. zobowiązanie Sądu D.S., oświadczyła, że L.S. jest rolnikiem, natomiast ona osiąga dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Z załączonego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że skarżąca prowadzi firmę pod nazwą A, miejsce wykonywania działalności to [...],. Nadto skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów: dowód wpłaty składki KRUS męża w wysokości [...] zł, PIT – [...] faktury PGNiG za okresy dwóch miesięcy na kwoty [...], prąd za okresy miesięczne na kwoty [...] zł, wodę i ścieki za okres 3m-cy na kwotę [...] zł, miesięczny na kwotę [...] zł i dwumiesięczny na kwotę [...] zł, wyciągi z rachunku bankowego za okres od [...] r., faktury za wywóz odpadów na kwotę [...] zł, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości oraz decyzji w sprawie podatku rolnego. Oświadczenia dotyczącego mieszkania o powierzchni [...]m2 nie złożyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucje prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili, że nie są w stanie z własnych środków ponieść kosztów sądowych. Analiza przesłanych dokumentów nie potwierdza sytuacji finansowej opisanej przez skarżących w formularzu PPF. Na podstawie przesłanego zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej, oraz ogłoszeń zamieszczanych na stronach internetowych ustalono, że D.S. prowadzi działalność w zakresie wynajmu sprzętu budowlanego i burzącego wraz obsługą operatorską oraz rachunkowość księgowość, kontrolę ksiąg i doradztwo podatkowe. Siedziba wykonywania tej działalności mieści się w [...]. Natomiast w [...] D.S. prowadzi działalność związaną z wynajmem pokoi gościnnych. Skarżący oświadczyli, że miesięcznie rodzina dysponuje dochodem osiąganym z działalności gospodarczej D.S. w wysokości ok. [...] zł. Tymczasem z przesłanego wyciągu rachunku bankowego, wynika, że w [...] r. z wpłat własnych zgromadzono na rachunku kwotę w wysokości [...] tys zł, [...]. Nadto w [...]D.S. zasiliła konto oszczędnościowe kwotą [...] tys zł. Miesięczne wydatki rodziny tylko z tytułu spłaty rat kredytów wyniosły listopadzie [...] zł, [...] zł. Miesięczne wydatki związane z opłatami za prąd gaz, telefony, telewizję cyfrową wyniosły natomiast w [...] zł. Dodatkowo co miesiąc na konto wnioskodawców wpływa kwota ok. [...]zł od K.S. z tytułu spłaty udzielonego mu kredytu. Z przesłanych decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że skarżący dzierżawią nieruchomość, są właścicielami budynku mieszkalnego o pow. [...] oraz posiadają grunty rolne. W świetle powyższego należało przyjąć, że złożony przez D.S. i L.S. wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie w oparciu o powołaną przesłankę przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie częściowym. Skarżący nie wykazali bowiem, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.