II SA/Sz 861/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego oddala skargę. M. G. reprezentowana przez J. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] r. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] r. M. G. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w S. prace geodezyjną, której celem było wykonanie mapy z projektem podziału nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...] – K., w jednostce ewidencyjnej [...] – P. Następnie skarżąca złożyła aneks do zgłoszenia zmieniając cel pracy na wznowienie znaków granicznych/wyznaczenie punktów granicznych. Pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. M. G. zawiadomiła Starostwo Powiatowe w S. o wykonaniu prac geodezyjnych o identyfikatorze [...], zgłoszonych w Państwowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i kartograficznej w S. Do zgłoszenia załączony został operat techniczny. W dniu 15 stycznia 2015 r. Starosta S. dokonał weryfikacji przekazanej dokumentacji, na którą to okoliczność sporządzony został protokół weryfikacji zbiorów danych oraz innych materiałów przekazywanych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W wyniku weryfikacji organ powiatowy stwierdził, że dokumentacja została sporządzona z naruszeniem przepisów i wskazał na zakres nieprawidłowości. Skarżąca częściowo uzupełniła wskazane przez organ braki i pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. wyjaśniła w oparciu o jakie dokumenty i ustalenia faktyczne został wykonany operat techniczny, a także wskazała na braki w dokumentacji, które w jej ocenie uniemożliwiły jej sporządzenie operatu w sposób wymagany przez organ. Wraz z pismem skarżąca przedłożyła poprawiony operat techniczny. Decyzją z dnia [...] r. Starosta S. orzekł o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego powstałego w wyniku pracy geodezyjnej zarejestrowanej pod numerem [...], dotyczącej wyznaczenia w terenie punktów granicznych z podziału działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] – K., w jednostce ewidencyjnej [...] – P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dokumentacja w dalszym ciągu zawiera braki uniemożliwiające przyjęcie jej do Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. W ocenie organu, ugoda zawarta w dniu [...] r. przez Sądem Rejonowym w K. w sprawie XII C 81/13 z powództwa H. F. przeciwko K. S. i K. S., z której wynika, że K. S. i K. S. "złożyli oświadczenie woli o przeniesieniu na rzecz powoda H. F. prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości K., gmina P., działki [..], o powierzchni [..] ha, dla której Sąd Rejonowy w K. w XV Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S., prowadzi księgę wieczystą nr [...], wydzielonej z działki nr [...], położonej w miejscowości K., dla której Sąd Rejonowy w K. w XV Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S., prowadzi księgę wieczystą nr [...], przez biegłego geodetę M. K., w ramach opinii z dnia [..] r., sporządzonej w sprawie o sygnaturze akt XII C 81/13, wolnej od obciążeń hipotecznych oraz prawa dożywocia, za cenę [...] zł, wpłaconej na rachunek bankowy pozwanych w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania w tej sprawie", nie stanowi podstawy do wprowadzenia podziału działki. Organ argumentował, że w jego ocenie treść ugody stanowi o przeniesieniu własności działki nr [...], nie orzeka zaś o podziale nieruchomości. Podział działki nie został ujawniony. Organ wywodził, że podziału nieruchomości, stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji zatwierdzającej podział nie wydaje się w przypadku, gdy o podziale orzeka sąd. Organ argumentował, że w polskim systemie prawnym brak jest regulacji zarównującej ugodę zawieraną przez strony przed sądem powszechnym z rozstrzygającym spór, merytorycznym orzeczeniem tego sądu. W związku z powyższym wskazane jest dokonanie podziału na podstawie opinii biegłego sądowego, w drodze postępowania administracyjnego. Nadto organ wskazał, że przedłożona przez skarżącą dokumentacja zawiera braki, które wyszczególnione zostały w protokole weryfikacji z dnia [...] r., lecz nie zostały poprawione, bądź zostały poprawione w sposób niekompletny. W szczególności dotyczy to niezgodności sporządzonego wykazu zmian z dokumentacją przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod nr [...]. Nadto organ wskazał na szereg innych uchybień, które stanowiły o wadliwości sporządzonej dokumentacji i uniemożliwiły przyjęcie jej do zasobu. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w S. podnosząc, że w jej ocenie zawarta przez Sądem Rejonowym w K. ugoda była wystarczającą podstawą do przeprowadzenia zgłoszonych przez nią prac. Zanegowała jednocześnie stanowisko organu, iż ugoda nie stanowi wystarczającej podstawy do dokonania podziału nieruchomości. Ponadto skarżąca wskazała, że dokumentacja, na którą powoływał się organ I instancji – operat nr [...] nie był kompletny i nie zawierał danych wskazywanych przez organ, co uniemożliwiło wykonanie pracy geodezyjnej w zgodzie z danymi zawartymi w tym operacie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego w S., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał przepisy regulujące zasady wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych i wskazał, że z akt sprawy wynika, iż pierwotnym celem złożonej przez skarżącą pracy geodezyjnej było sporządzenie mapy z projektem podziału nieruchomości, który został następnie aneksem zmieniony na wznowienie znaków granicznych/wyznaczenie punktów granicznych, w związku z zawarciem przed sądem ugody dotyczącej przeniesienia własności nieruchomości. W ocenie organu II instancji praca geodezyjna przedłożona przez skarżącą, została wykonana na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), zgodnie z którym ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanowi podstawę do wyznaczenia i utrwalenia na gruncie nowych punktów granicznych znakami granicznymi, według zasad określonych w przepisach dotyczących geodezji i kartografii, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że przepis ten stanowi podstawę do wyznaczenia i utrwalenia na gruncie nowych punktów granicznych, wyłącznie w przypadku podziałów zatwierdzonych ostateczną decyzją administracyjną, wydaną przez organ administracji publicznej właściwy w sprawach podziału nieruchomości. Przepis ten nie znajduje, w ocenie organu, zastosowania w przypadku podziałów dokonywanych na podstawie ugody zawartej przez uczestników postępowania przed sądem powszechnym. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), w szczególności art. 39 ust. 5 tej ustawy. Warunkiem wyznaczenia punktów granicznych na tej podstawie jest uprzednie ujawnienie tych punktów w ewidencji gruntów i budynków, który to warunek w niniejszej sprawie nie został spełniony. Reasumując organ stwierdził, że wykonanie pracy w oparciu o § 14 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości było wadliwe, co czyni je bezwartościowym dla państwowego zasobu geodezyjnego. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji w przedmiocie prawnej oceny zawartej przed Sądem Rejonowym w K. ugody, w szczególności konieczności przeprowadzenia postępowania administracyjnego i uzyskania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego ugoda wraz z prawomocnym orzeczeniem sądu o umorzeniu postępowania wywołuje skutki prawne przed innymi organami, w szczególności stanowi, w oparciu o art. 24 uat. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę do aktualizacji z urzędu danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu skarżąca miałaby prawo wykonać wyznaczenie punktów granicznych na gruncie dopiero po ujawnieniu danych dotyczących nieruchomości, wynikających z zawartej przez sądem powszechnym ugody, w trybie i na zasadach określonych w art. 39 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. M. G.reprezentowana przez J. G. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja narusza art. 96 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 24 ust. 2b pkt 1c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie uzasadniła jednak na czym polegało naruszenie wskazanych przepisów. Podniosła jedynie, że skoro Starosta S. przyjął do państwowego zasobu geodezyjnego operat biegłego geodety M. K. z wykonania pierwszego etapu podziału działki nr [...], to znaczy, że posiadał wszystkie niezbędne dokumenty. W uzupełnieniu skargi, pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza art. 96 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego w S. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonana według kryterium oceny zgodności z prawem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna. W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, jak również prawidłowo dokonał jego prawnej oceny. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że celem sporządzonego przez skarżącą opracowania było ujawnienie punktów granicznych w terenie w związku z zawarciem przez K. S. i K. S. ugody z H. F. przed Sądem Rejonowy w K. Przedmiotem tej ugody było przeniesienie przez K. S. i K. S. prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości K., gmina P. na H. F., wydzielonej z działki oznaczonej nr [...], w oparciu o opinię z dnia [...] r., sporządzoną dla potrzeb postępowania sądowego przez biegłego geodetę M. K. Skarżąca, jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ II instancji wykonała prace geodezyjne w oparciu o przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, w szczególności § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Jednocześnie nie doszło do ujawnienia zmian dotyczących działki nr [...], która zgodnie z treścią zawartej ugody miała zostać wydzielona z działki nr [...], w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu wykonanie pracy geodezyjnej przed ujawnieniem zmian w ewidencji gruntów i budynków było zatem przedwczesne. Nie było również potrzeby uzyskiwania decyzji o zatwierdzeniu podziału, bowiem podstawę do jego dokonania stanowiła ugoda łącznie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania. W ocenie sądu stanowisko organu w tej sprawie należy uznać za prawidłowe. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, że w niniejszej sprawie właściciele nieruchomości – działki oznaczonej numerem [...], położonej w K., gmina P. – K. S. i K. S. zawarli z H. F. ugodę przed Sądem Rejonowym w K., na skutek której doszło do przeniesienia na jego rzecz części stanowiącej ich własność nieruchomości. W konsekwencji należało dokonać podziału działki o wskazanym wyżej numerze, w sposób wynikający z opinii biegłego sporządzonej dla potrzeb toczącego się przed sądem powszechnym postępowania. Na podstawie § 129 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie Regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 259), obowiązującego w dacie wydania decyzji, jeżeli z orzeczenia sądowego lub ugody sądowej wynikają zmiany co do osoby właściciela nieruchomości albo w zakresie obszaru granic nieruchomości, odpis prawomocnego orzeczenia lub ugody sąd przesyła do właściwego organu prowadzącego ewidencję gruntów w celu uwidocznienia tych zmian w ewidencji. Z kolei § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015r., poz. 542 ze zm.) stanowi, że prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Za zasadne zatem należało uznać stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że w niniejszej sprawie organ powiatowy w pierwszej kolejności powinien, w oparciu o przekazaną przez sąd ugodę, łącznie z prawomocnym postanowieniem o umorzeniu postępowania, dokonać wprowadzenia do ewidencji zmian wynikających z treści ugody. Dopiero na tej podstawie możliwe bowiem było podjęcie prac geodezyjnych, mających na celu fizyczne dokonanie wynikającego stąd podziału nieruchomości. Sąd podziela również stanowisko organu, co do właściwego trybu i podstawy prawnej wykonania prac geodezyjnych, zmierzających do wyznaczenia punktów granicznych w tym przypadku, w szczególności, iż § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania. Wskazany przepis stanowi, że ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanowi podstawę do: 1) umieszczenia przez organ, który wydał decyzję, na mapie z projektem podziału nieruchomości adnotacji o treści: "Niniejszy podział nieruchomości został zatwierdzony decyzją ..... z dnia ..... nr ...", z podpisem upoważnionej osoby; 2) wyznaczenia i utrwalenia na gruncie nowych punktów granicznych znakami granicznymi, według zasad określonych w przepisach dotyczących geodezji i kartografii, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Wykładnia § 14 pkt 2 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że tryb ten dotyczy podziałów nieruchomości dokonywanych po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, na podstawie decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział. Brak jest podstaw do wznowienia punktów granicznych w tym trybie, bowiem wznowienie punktów granicznych dotyczyć może wyłącznie punktów już istniejących, które uległy na przykład zniszczeniu, fizycznemu usunięciu itp. W omawianej sprawie podstawą podziału nieruchomości była zawarta przed sądem powszechnym ugoda, której konsekwencją było przeniesienie własności części nieruchomości na rzecz innej osoby, w następstwie czego powinien nastąpić podział tej nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, że o wznowieniu punktów granicznych nie mogło być mowy bowiem takie punkty dla wydzielanej z działki nr [..] nieruchomości nie istniały. Zatem prawidłowy tok postępowania w tej sprawie, jak słusznie wywiódł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powinien w pierwszej kolejności obejmować przekazanie przez sąd powszechny ugody wraz z postanowieniem o umorzeniu postępowania do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Na podstawie tych dokumentów właściwy organ zobowiązany był wprowadzić do ewidencji stosowne zmiany i dopiero na podstawie tak zaktualizowanych danych skarżąca mogła sporządzić dokumentację geodezyjną prowadzącą do wyznaczenia punktów granicznych, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skoro zaś zmiany w ewidencji gruntów i budynków, wynikające z zawartej ugody nie zostały ujawnione, to wykonanie dokumentacji było przedwczesne. Słusznie zatem organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pomimo jej częściowo błędnego uzasadnienia. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia art. 96 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podniesionych w skardze i piśmie uzupełniającym, należy wskazać, że są one nietrafne. Skarżąca zdaje się nie zauważać, że organ II instancji podzielił jej stanowisko, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do żądania przez Starostę S. decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Jak bowiem zostało wyżej wskazane, podstawą dokonania podziału w tej sprawie była zawarta przed sądem powszechnym ugoda, na skutek której doszło do zmiany własności części działki nr [..] położonej w K., gmina P. Organ szczegółowo opisał jaki powinien zostać zastosowany tryb postępowania w tej sprawie, które to stanowisko sąd w pełni podziela. Brak jest zatem podstaw do wywodzenia, że organ II instancji utrzymując w mocy decyzję Starosty S., w dalszym ciągu żądał od skarżącej decyzji zatwierdzającej podział. W konsekwencji nie ma również podstaw do przyjęcia, iż naruszony został art. 24 ust. 2b pkt 1 lit, c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, bowiem organ II instancji takie właśnie stanowisko zajął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tych względów uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.