II SA/Sz 864/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał G. i W.R. oraz A.J. doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego wspólnej kanalizacji budynku przy ul. [...], poprzez wykonanie pod kierunkiem osoby uprawnionej robót budowlanych, tj. wykonania studzienek rewizyjnych, umożliwiających mechaniczne oczyszczanie kanału przyłącza oraz zamontowania urządzeń przeciw zlewowych na poziomach kanalizacyjnych wychodzących z budynków. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że jest zobligowany postanowieniem Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w którym stwierdzono, że PINB nie może żądać kolejnego dowodu, ale winien oprzeć się w tej sprawie na opinii technicznej inż. B.B., sporządzonej na zlecenie inwestora. Nowa decyzja nakazuje usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowej kanalizacji. Organ wykluczył zastosowanie wariantu "B" ww. opinii technicznej, zakładającego rozdzielenie kanalizacji wspólnej. Jednocześnie wobec tego, że wariant "C" okazał się kosztowniejszy od wariantu "A", organ rozstrzygnął w sposób przedstawiony w sentencji tej decyzji. W dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo noszące datę jego sporządzenia [...] r., zatytułowane "ODWOŁANIE" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] w przedmiocie nakazania G. i W.R. oraz A.J. doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego wspólnej kanalizacji (...) budynku przy ulicy [...] i budynku mieszkalnego przy ulicy [...] poprzez wykonanie wskazanych w decyzji robót". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków w niej określonych i orzekł o ich wykonaniu w terminie do [...]r., w pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję A.J., działając przez pełnomocnika E.Z., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi A.J. zawarł argumentację mającą na celu podważenie prawidłowości zastosowania wariantu ("A"), przedstawionego w opinii biegłego, jako, zdaniem strony, najgorszego rozwiązania i dodatkowo przyjętego wbrew wskazaniom biegłego. Najbardziej racjonalnym rozwiązaniem, według skarżącego, jest zrealizowanie wariantu "B". Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że decyzja organu nie zażegnuje konfliktu oraz nie usuwa docelowo nieprawidłowości w działaniu przedmiotowej kanalizacji. Ponadto, istnieje wątpliwość, czy w tym przypadku zakres robót nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Działająca w imieniu skarżącego, pełnomocnik E.Z., w piśmie z dnia [...] r., przedstawiła dodatkowe zarzuty podnosząc, że organ wybrał wariant "A" z opinii biegłego, bez uprzedniego przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Nadto, zaskarżona decyzja błędnie interpretuje rozwiązanie zaproponowane w wariancie "B", gdyż rozwiązanie to nie przewiduje wykonania nowej, odrębnej kanalizacji dla obu budynków i spowoduje odłączenie istniejącego przyłącza, należącego do budynku przy ul. [...]. Skarżący zwrócił także uwagę, że istnieje zmodyfikowany wariant "B", który został przedstawiony przez biegłego w opinii z [...] r., jako wariant "D", który jest niezawodny i najtańszy ze wszystkich zaproponowanych dla właściciela budynku przy [...]. Pismem z dnia [...] r. udział w postępowaniu zgłosił pełnomocnik skarżącego, adw. J.U., który podtrzymał zarzuty skargi oraz wniosek o zwrot kosztów postępowania. Pełnomocnik podkreślił, że rozwiązanie przewidziane w wariancie "D", jest najefektywniejszym, najmniej kosztownym oraz pozbawionym problemów formalno-prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 134 powołanej ustawy, sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi i wskazaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakładają na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli zaskarżonego orzeczenia w pełnym zakresie, który również obejmuje sprawdzenie, czy w sprawie nie doszło do takich uchybień przepisom prawa, które winny być uznane za rażące i skutkować musiałyby stwierdzeniem nieważności kontrolowanego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja powodująca uwzględnienie skargi, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione a dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), podanie, tj. także odwołanie, wniesione pisemnie (ustnie do protokołu) powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią kwestię reguluje art. 64 § 2 K.p.a. stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym niż wymienione w § 1 art. 64 K.p.a. wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania. Na organie administracji publicznej spoczywa więc obowiązek badania prawidłowości formalnej złożonych pism. Dlatego wobec braku podpisu organ powinien postąpić zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 64 § 2 K.p.a., który to przepis obliguje organ do wezwania wnoszącego pismo do usunięcia wszelkich braków podania w terminie i ze skutkami wymienionymi w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie pismo datowane na [...] r. i zatytułowane "odwołanie" nie zawiera podpisu strony, ani jej pełnomocnika (powołanego w nagłówku tego pisma). Mimo to, organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego pismo, pod rygorem z art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia tego braku poprzez podpisanie, lecz odwołanie rozpoznał, chociaż nie wywoływało ono skutków prawnych. Podkreślić należy, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem, które może być prowadzone wyłącznie na wniosek strony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł w tej sprawie, na tym jej etapie, działać z urzędu. Stwierdzone okoliczności doprowadziły do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w okolicznościach, które nie pozwalały na uznanie, że w sprawie zostało skutecznie zainicjowane postępowanie odwoławcze. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd wydał w oparciu o art. 200 ww. ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien w pierwszej kolejności wezwać wnoszącego pismo, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do usunięcia braków odwołania w przepisanym terminie, ze stosownym pouczeniem. Ewentualne dalsze działania organu - przeprowadzenie postępowania i wydanie ostatecznej decyzji, będą uzależnione od tego, czy braki formalne odwołania zostaną usunięte.