II SA/Sz 864/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku K. Z. z dnia 23 stycznia 2015 r. odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dziecko F. Ż. ur. [...]. Jak wynika to z uzasadnienia tej decyzji, organ ustalił, że rodzina strony w roku [...] uzyskała dochód w wysokości [...] zł, po doliczeniu dochodu uzyskanego przez R. Ż. w wysokości [...] zł dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekracza kwotę [...] zł, tj. określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Burmistrz stwierdził zatem, że stronie nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy [...] oraz dodatków do tego zasiłku. K. Z. w odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji podniosła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegającego na uznaniu przez organ I instancji, że miesięczny dochód jej rodziny w [...] w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł [...] zł, podczas gdy w rzeczywistości dochód ten wyniósł [...] zł. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, dalej określanej: "K.p.a.") i art. 4, 5 ust. 1 i 3, art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114), po rozpatrzeniu odwołania-utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium cytując przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dalej zwanej "ustawą o ś.r.", wyjaśniło zasady przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz ustalania dochodu rodziny i dochodu na osobę w rodzinie. Następnie organ odwoławczy, powołując się na akta sprawy, ustalił, że rodzina wnioskodawczyni składa się z osób, a na dochód tej rodziny uzyskany w. (tj. w roku poprzedzającym okres zasiłkowy [...]) złożył się dochód K. Z. wynoszący [...] (przychód [...] minus podatek należny [...]zł minus składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu w kwocie [...] minus składka zdrowotna w kwocie), co daje miesięczną kwotę [...] zł i [..] zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie. R.Ż. z dniem [...] r. uzyskał prawo do stypendium z Powiatowego Urzędu Pracy, a zatem zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy o ś.r. uzyskał dochód. Dochód ten był uzyskiwany w dniu ustalania prawa do zasiłku przez organ I instancji, dlatego stosownie do art. 5 ust. 4 b ustawy należy go uwzględnić przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. W [..], tj. miesiącu następującym po miesiącu, w którym R. Ż. uzyskał stypendium, dochód z tego tytułu wyniósł [...] Miesięczny dochód rodziny strony, z uwzględnieniem dochodu uzyskanego, wyniósł [...] zł), co daje na osobę w rodzinie kwotę [...] zł i przekracza kwotę [...] zł (kryterium dochodowe). Według Kolegium w odniesieniu do strony nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o ś.r., skoro nie przysługiwał jej zasiłek rodzinny w poprzednim okresie zasiłkowym. K. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia wyżej opisanej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarga oparta została na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na pominięciu faktu, że [..] R.Ż. utracił dochód, co spowodowało niezastosowanie przez SKO art. 5 ust. 4 ustawy o zasiłkach rodzinnych i w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Do skargi K. Z. dołączyła kopię świadectwa ukończenia przez R. Ż. szkolenia podstawowego w zawodzie w okresie od [...] wystawionego dnia 13 marca 2015 r., z którego dowód został przeprowadzony na rozprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.). Przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją ostateczną było prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu urodzenia dziecka, o które skarżąca wystąpiła wnioskiem z dnia 23 stycznia 2015 r. powołując się m.in. na fakt urodzenia [..] syna (a nie córki, jak błędnie ustaliło to SKO) F. A. Ż. Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zagadnienia ustalenia dochodu przypadającego na osobę w rodzinie, od wysokości którego - jak trafnie przyjęły to organy obu instancji - zależy przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. Z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika bowiem, że co do zasady, prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Ustawa definiując dochód rodziny oraz dochód członka rodziny jednocześnie określa zasady ustalania dochodu w tym precyzuje istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestie dochodu uzyskanego oraz dochodu utraconego. Aby możliwa była ocena, czy w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono dochód rodziny oraz dochód przypadający na osobę w rodzinie niezbędne było dokonanie przez organy orzekające pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych. Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy prawidłowo przyjęły, że w roku [..], poprzedzającym rok zasiłkowy [..], dochód rodziny składał się z dochodu skarżącej wynoszącego [...] zł. Organy te stwierdziły również trafnie, że należy w sprawie uwzględnić na podstawie art. 5 ust. 4a i 4b dochód uzyskany przez R. Ż. w kwocie [..] zł. z tytułu otrzymywanego z Powiatowego Urzędu Pracy stypendium szkolnego. Uwadze organów jednakże uszło, że z informacji Powiatowego Urzędu Pracy wynika, iż bezrobotny skierowany został na szkolenie w okresie od do [...] W rezultacie na etapie postępowania odwoławczego nie powiązano faktu zakończenia przez R. Ż. szkolenia z utratą prawa do stypendium szkoleniowego. W zaskarżonej decyzji ani okoliczności tej nie ustalono, ani nie wyjaśniono jej znaczenia dla rozstrzygnięcia. Tymczasem okoliczność ta mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na treść art. 5 ust. 4 ustawy o ś.r. Pominięcie przez organ odwoławczy tej okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1 , 80 i 107 § 3 K.p.a. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 4 ustawy o ś.r., w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 3 pkt 23 lit b tej ustawy, przez utratę dochodu należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, czego w ogóle nie wziął pod uwagę organ odwoławczy wydając decyzje ostateczną w dniu [...]., a więc już po dacie utraty dochodu przez R. Ż., co zasadnie podniosła skarżąca. Należy zaznaczyć, że ustawowy zwrot "lub po tym roku" zawarty w definicji dochodu utraconego nie ogranicza się do roku następującego bezpośrednio po roku poprzedzającym rok złożenia wniosku . W powyższej sytuacji, skoro sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych za właściwy organ administracji publicznej, to przedwczesne jest w aktualnym stanie sprawy przesądzenie przez sąd wpływu na ostateczny jej wynik podnoszonej skargą okoliczności pominięcia dochodu utraconego. Dlatego zaskarżona decyzja wymaga uchylenia celem dokonania przez organ odwoławczy niezbędnych ustaleń faktycznych oraz oceny prawnej z uwzględnieniem tych ustaleń. Z tej przyczyny, nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.