II SA/Sz 865/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Podaniem z dnia [...] r. Miasto [...], na podstawie przepisu art. 47 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwróciło się do Starosty Powiatowego w [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. dz. Nr [...] - obręb [...] w [...], w celu zrealizowania zalecenia zawartego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nr [...], z dnia [...] r. dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie boiska sportowego dla potrzeb Gimnazjum nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną i zielenią towarzyszącą, przed usunięciem okładziny muru oporowego ogrodzenia. W uzasadnieniu wniosku podano, że w końcowym etapie realizacji obiektu stwierdzono, iż bez winy umyślnej okładzinę muru oporowego wykonano na głębokość 10 cm w działce nr [...] i 7 cm w działce nr [...], obie w obrębie [...] w [...]. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzając, że powyższe nie ma wpływu na użytkowanie boiska sportowego, decyzją nr [...] z dnia [...] r., udzielił Miastu [...] pozwolenia na użytkowanie, zobowiązując do usunięcia muru oporowego z terenu działek w terminie do dnia [...] r. Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 47 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), odmówił Gminie Miejskiej [...] wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości tj. dz. Nr [...] i [...] - obręb [...] przy ul. [...] w [...], w celu wykonanie robót budowlanych wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że procedura uregulowana w przepisie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dotyczy wyłącznie stanu, w którym wejście na teren sąsiedni ma umożliwić inwestorowi prawidłowe wykonanie robót budowlanych na terenie, co do którego posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie upoważnia natomiast inwestora do wykonania na terenie sąsiednim żadnych robót ani obiektów budowlanych, bądź ich części. Ponadto organ dodał, że prawa właściciela działki sąsiedniej w sytuacji przekroczenia przez inwestora bez winy umyślnej granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia precyzuje art. 151 kc. Miasto [...] odwołało się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę i wydanie decyzji stwierdzającej niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił, iż Miasto [...] zamierza wykonać roboty na sąsiednich nieruchomościach, przylegających do realizowanego boiska szkolnego tj. dz. Nr [...] i [...] - obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Z treści wniosku z dnia [...] r. wynika, że właściciele ww. działek nie wyrażają zgody na ich udostępnienie w celu wykonania robót budowlanych na działce nr [...] - obręb [...], na której zostało wybudowane boisko szkolne, a stanowiącej własność Miasta [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r.,nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził niezbędność wejścia na teren sąsiednich działek nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], w celu wykonania robót budowlanych polegających na usunięciu okładziny muru oporowego oraz wykonanie elewacji w tej części przedmiotowego muru. Jednocześnie Wojewoda określił warunki do zachowania jakich zobowiązany jest inwestor: 1. zajęcia części działek o szerokości maksymalnej do [...] m w głąb od granicy działek na długości istniejącego ogrodzenia boiska sportowego, 2. wykonania robót łącznie z naprawieniem ewentualnych szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiednich nieruchomości w terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r., 3. wykorzystania możliwości czasowego zajęcia określonej powyżej części działek wyłącznie do usunięcia istniejącej okładziny i wykonanie elewacji w granicy działek objętych pozwoleniem na budowę nr [...] z [...] r., 4. wykonania robót sposobem ręcznym, 5. naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiednich nieruchomości - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie Miasto [...] przekroczyło bez winy umyślnej granice sąsiednich działek nr [...] i [...], pozostawiając na tym trenie ogrodzenie boiska w części stanowiącej jego okładzinę. Roboty wynikające z decyzji PINB nie przewidują wykonania robót mających na celu pozostawienie jakichkolwiek elementów lecz ich usunięcie z nieruchomości nie stanowiącej własności inwestora. Opierając się na zasadzie domniemania dobrej wiary, organ odwoławczy przyjął, że Miasto [...] stało się samoistnym posiadaczem części sąsiedniej nieruchomości i w oparciu o art. 227 Kodeksu cywilnego może przywracając stan poprzedni zabrać przedmioty, które zostały połączone z rzeczą chociażby stały się jej częściami składowymi. Ponadto organ odwoławczy podał, że pomimo podjętej przez Miasto [...] próby porozumienia w sprawie wykupu zajętej części nieruchomości, a następnie udostępnienia części nieruchomości w celu usunięcia okładziny ogrodzenia boiska - nie osiągnięto porozumienia. T. T. wniósł skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W uzasadnieniu opisał wszystkiej nieprawidłowości jakie, jego zdaniem, zaszły w procesie realizacji przedmiotowego boiska od momentu uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego do wydanie pozwolenia na użytkowanie. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż zarzuty w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Takie uregulowanie nakazuje Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia (por. W. Siedlecki: glosa do wyroku NSA z dnia 15 września 1982 r. sygn. akt II SA 909/82, PiP 1983, nr 9, s. 150), a żądanie skarżącego powinno być traktowane jedynie jako niewiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie. Jedynym ograniczeniem możliwości wyboru przez Sąd właściwego orzeczenia jest zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że zostanie stwierdzone naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 47 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje możliwość ograniczenia na rzecz inwestora praw właściciela sąsiedniej nieruchomości, gdy jest to niezbędne do umożliwienia inwestorowi wykonania zamierzonych robót budowlanych. Prawidłowa interpretacja zapisów art. 47 ww. ustawy musi prowadzić do wniosku, że przewidziana w nim możliwość korzystania z cudzej nieruchomości nie podlega żadnym ograniczeniom. Zgodzić należy się z organem pierwszej instancji, że ograniczeniem takim jest teren, na którym wykonywane mają być zamierzone roboty budowlane. Mianowicie chodzi tu o roboty mające być wykonywane na terenie, co do którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie do wykonywania robót budowlanych na terenie sąsiednim. Ponadto, zdaniem sądu, inwestor może wykonać tylko roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę. Tymczasem organ odwoławczy, stwierdzając że Miasto [...] bez umyślnej winy przekroczyło w trakcie realizacji inwestycji granice sąsiednich działek, orzekł o niezbędności wejścia na teren działek sąsiednich, w tym skarżącego, w celu wykonanie robót budowlanych polegających na usunięciu okładziny muru oporowego oraz wykonanie elewacji w tej części muru. Z uzasadnienia tego wynika, że powyższe roboty budowlane miały być prowadzone przez Miasto [...] na terenie działek sąsiednich, a nie na działce objętej pozwoleniem na budowę. Roboty te niewątpliwie też nie były objęte pozwoleniem na budowę, już chociażby z tego względu, że pozwolenie nie obejmowało robót na cudzym terenie. W takiej sytuacji nie było podstaw do stwierdzenia niezbędności wejścia inwestora na nieruchomość skarżącego w celu wykonania określonych robot budowlanych na podstawie przepisu art. 47 ww. ustawy. Należy mieć tu na uwadze, że przekroczenie w trakcie budowy granic działki może być podstawą do roszczeń cywilno-prawnych, stanowiących sprawy cywilne w rozumieniu przepisu art. 1 kpc w związku z art. 151 i 231 kc. Do rozstrzygania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, a nie organy administracji publicznej. A zatem Wojewoda [...] nie jest organem uprawnionym do rozstrzygania czy Miasto [...] przekroczyło granicę działki "bez winy umyślnej" oraz czy dokonało tego w dobrej wierze. Kwestie tego rodzaju stanowią podstawę orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, natomiast przepis ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 47 tej ustawy, nie stanowią takiej podstawy. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.