II SA/Sz 866/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-02-09
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Iwona Tomaszewska, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w przedmiocie regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków może zawierać postanowienia sprzeczne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz z Kodeksem cywilnym?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części zaskarżonej uchwały, uznając, że zawiera ona przepisy sprzeczne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz z Kodeksem cywilnym. Uchwała Rady Miejskiej, jako akt prawa miejscowego, musi być zgodna z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a jej postanowienia nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej ani ustanawiać dodatkowych, rygorystycznych warunków dla odbiorców usług.Stan faktyczny
Wspólnoty Mieszkaniowe zaskarżyły uchwałę Rady Miejskiej w przedmiocie regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, zarzucając jej sprzeczność z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz z Kodeksem cywilnym. Pełnomocnik wspólnot wskazał na szereg przepisów regulaminu, które jego zdaniem naruszają prawo, m.in. poprzez ustanawianie dodatkowych warunków zawierania umów, rozszerzanie katalogu przypadków odcięcia dostaw wody, nieprawidłowe określenie odpowiedzialności za stan sieci, czy wyłączanie odpowiedzialności przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wskazanych paragrafów, w pozostałej części oddalił skargę. Orzekł również, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części, w której sąd stwierdził nieważność, oraz zasądził od Gminy na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 9 pkt 5, § 12 pkt 4 i 5, § 13, § 15, § 19, § 16, § 20, § 23, § 25, § 26 pkt 5,§ 30 ust. 1 i 2, § 30 ust.3, § 34 ust. 3, § 35 ust. 3, § 40 ust. 3, § 43 ust. 4, § 44 ust. 1, § 45 ust. 2 pkt 1, § 54, w pozostałej części oddala skargę, II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części, w której sąd stwierdził nieważność, III. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę [...] (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Miejska w [...] podjęła w dniu [...] r. uchwałę w przedmiocie regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzenia ścieków na terenie gminy [...].
W dniu [...]r. wpłynęła do Sądu skarga, Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], sporządzona przez pełnomocnika wspólnot radcę prawną B.K. Skarga dotyczyła uchwały Nr [...] z dnia [...] r. Rady Miejskiej w [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...].
Pełnomocnik wspólnot zarzuciła powyższemu regulaminowi sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z ustawą z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2001r.Nr 72, poz. 747; zmiana Dz.U. z 2002r. Nr 113, poz. 984).
Ponadto kwestionowała przepisy w/w regulaminie, § 9 pkt 5) regulaminu, który brzmiał - umowa o dostarczanie wody i/lub odprowadzanie ścieków zawiera w szczególności postanowienia dotyczące dokumentów upoważniających do wstępu na teren nieruchomości i do pomieszczeń odbiorcy usług - zarzuciła - ograniczenie prawa własności, jakim niewątpliwie jest umożliwienie wstępu na teren nieruchomości osób trzecich, może nastąpić wyłącznie na mocy ustawy (art. 64 Konstytucji), w związku z czym nie może być przedmiotem regulacji umownej - szczególnie w przypadku gdy stroną umowy jest podmiot działający w warunkach monopolu naturalnego, co może skutkować narzuceniem przez dostawcę usług postanowień rażąco naruszających prawo własności odbiorców usług. Nadmienia również, iż ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w art. 7 określa, jakie dokumenty upoważniają przedstawicieli przedsiębiorstwa do wstępu na teren nieruchomości odbiorców usług.
Dalej § 12 pkt 4) regulaminu brzmiał - na wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego przedsiębiorstwo zawiera umowy o dostarczanie wody i/lub odprowadzanie ścieków z korzystającymi z lokali osobami, o których mowa w § 10 i 11 jeżeli: wnioskodawca i przedsiębiorstwo ustalili sposób rozliczeń różnicy wskazań między wodomierzem głównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach oraz zasady ich utrzymania, a zarządca budynku okaże pisemne uzgodnienie ze wszystkimi mieszkańcami budynku, określając sposób rozliczeń różnic wskazań wodomierzy. Natomiast treść pkt 5 regulaminu brzmiała - możliwe jest przerwanie dostarczania wody do lokalu bez zakłóceń dostaw wody w pozostałych lokalach. Reprezentantka skarżących zarzuciła, że powyższe przepisy są sprzeczne z art. 6 ust. 6 pkt 3 i 4, bowiem z treści ustawy wynika wprost, że o ile dopuszcza ona zawarcie umowy mimo niespełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym art. 6, to nie jest możliwe ustanawianie bardziej rygorystycznych wymogów niż te, określone w ustawie - a właśnie taki przypadek ma miejsce w uchwalonym przez Radę regulaminie.
Następnie § 13 regulaminu, brzmiał - podpisanie umowy o dostarczanie wody i/lub odprowadzanie ścieków następuje po podpisaniu przez strony protokołów z prób i odbiorów prac budowlano- montażowych wykonanych w związku z przyłączeniem do sieci, a § 15 - integralną część umowy o dostarczanie wody lub/i odprowadzanie ścieków stanowi załącznik, składany przez odbiorcę usług przy zawieraniu umowy i aktualizowany każdorazowo po zmianie warunków korzystania z usług, określający charakterystykę zużycia wody oraz rodzaj, ilość, a w przypadku przemysłowych odbiorców usług, również jakość odprowadzanych ścieków, z kolei treść § 19 brzmiała przedsiębiorstwo ma prawo odmówić zawarcia umowy o dostarczanie wody lub/i odprowadzanie ścieków, gdy wnioskodawca nie spełni warunków określonych w obowiązujących przepisach - w/w paragrafom regulaminu r.pr. zarzuciła, że są one sprzeczne z art. 6 ustawy- ustanawiają bowiem dodatkowe warunki, przy czym § 19 dopuszcza dowolną interpretację przez przedsiębiorstwo warunków, jakie muszą być spełnione, aby możliwe było zawarcie umowy o dostawę wody i odbiór ścieków. Postanowienia te w sposób rażący odbiegają od bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy.
Z kolei § 16 regulaminu - umowa o zaopatrzenie w wodę lub/ i odprowadzanie ścieków może być zawarta na czas określony lub nieokreślony, umowa może być rozwiązana przez odbiorcę za 3 miesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego, przez przedsiębiorstwo za 3 miesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania umowy przez odbiorcę, niezwłocznie za porozumieniem stron - jest zgodnie z twierdzeniem radcy sprzeczna z art.8 ustawy, bowiem przepisy ustawy wyraźnie określają kiedy i w jakich przypadkach możliwe jest odcięcie dostaw wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego, przy czym ustawa nie przewiduje możliwości wypowiedzenia umowy przez przedsiębiorstwo w przypadku "niewykonywania lub nienależytego wykonywania umowy przez odbiorcę ". Określenie w regulaminie takiej możliwości prowadzi do obejścia przepisów ustawy, przy czym tak nieprecyzyjne określenie jak "nienależyte wykonywanie umowy" może również prowadzić do dowolnego odłączania odbiorców usług od sieci z powodu nie stosowania się przez nich do najmniej nawet znaczących zapisów umowy.
§ 20 ust.1 regulaminu brzmiał - przedsiębiorstwo ma prawo do odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego po uprzednim 20 dniowym zawiadomieniu Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Zarządu Gminy oraz odbiorcy, jeżeli:
- przyłącze wodociągowe lub kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa,
- odbiorca nie uiścił opłat za dwa pełne okresy obrachunkowe, mimo otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległych opłat,
- jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenia albo pominięcie urządzenia pomiarowego,
- został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne sprowadzanie ścieków, tj. bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych lub pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych, ust. 2 - w przypadku odcięcia dostawy wody przedsiębiorstwo jest obowiązane do równoczesnego udostępnienia zastępczego punktu poboru wody, przeznaczonej do spożycia przez ludzi i poinformowania o możliwościach korzystania z tego punktu, ust. 3 - wznowienie dostarczania wody i odprowadzania ścieków następuje w ciągu 48 godzin od ustania przyczyny odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego.
Radca prawny kwestionuje ów § 20 regulaminu, bowiem jej zdaniem jest sprzeczny z art. 8 ustawy - zgodnie, z którym o zamiarze odcięcia wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego przedsiębiorstwo ma obowiązek zawiadomić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) a nie jak w regulaminie Zarząd Gminy. Ponadto ustanowiony w regulaminie warunek zalegania z opłatami za dwa pełne okresy obrachunkowe, mimo otrzymania upomnienia jest sprzeczny z postanowieniem art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdzie dopuszczono możliwość odcięcia dostaw jedynie w przypadku, gdy odbiorca nie uiścił opłat za dwa pełne okresy obrachunkowe następujące po otrzymaniu upomnienia.
Zgodnie z treścią § 23 regulaminu przedsiębiorstwo zobowiązuje się do ciągłego odbioru z nieruchomości ścieków o ilości, stanie i składzie określonym w załączniku do umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, co wg pełnomocnika skarżących jest sprzeczne z postanowieniami art. 5 ustawy - ilość wprowadzanych do kanalizacji ścieków wynika z ilości zużytej wody, z wyjątkami wynikającymi z treści art. 27 ustawy, przy czym przedsiębiorstwo ma obowiązek odebrania ścieków wytworzonych przez odbiorcę usług, a nie jedynie w ilości określonej w umowie.
Dalej § 25 brzmiał - przedstawiciele przedsiębiorstwa po okazaniu identyfikatora i pisemnego upoważnienia mają prawo wstępu na teren nieruchomości lub pomieszczeń każdego, kto korzysta z usług, w celu przeprowadzenia kontroli urządzenia pomiarowego, wodomierza głównego lub wodomierzy zainstalowanych w lokalu i dokonania odczytu ich wskazań, dokonania badań i pomiarów przeprowadzania przeglądów i napraw urządzeń posiadanych przez przedsiębiorstwo, a także sprawdzenia ilości i jakości ścieków wprowadzanych do sieci. Radca zaznaczyła, że powołany wyżej paragraf jest sprzeczny z art. 7 ustawy, gdyż w ustawie mowa jest o legitymacji służbowej, natomiast w regulaminie jedynie o identyfikatorze.
Ponadto zarzuciła, że § 26 pkt 5 regulaminu - odbiorca zobowiązuje się do powierzenia budowy lub dokonania zmian w instalacji oraz urządzeniach wodociągowych i kanalizacyjnych należących do odbiorcy, osobom posiadającym odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje - jako kolejną ingerencja w prawo własności, poczynioną bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Przedsiębiorstwo nie może ograniczać odbiorców usług w wyborze osób, które mogą dokonywać remontów urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się na terenie nieruchomości odbiorcy i stanowiących jego własność (np. zmian instalacji wodnej w związku z montażem wanny). Wszelkie remonty wykonywane na terenie nieruchomościach odbiorców i związane z tymi remontami konsekwencje powinny obciążać wyłącznie odbiorców usług.
W § 27 regulaminu - odbiorca zobowiązany jest do natychmiastowego powiadomienia przedsiębiorstwa o stwierdzeniu uszkodzenia plomby wodomierza, jego osłon, uszkodzenia wodomierza, jego przemieszczeniu lub zaborze. W przypadku zaboru wodomierza zawinionego przez odbiorcę lub wykazania, że uszkodzenie wodomierza nastąpiło z winy odbiorcy, ilość pobranej wody nalicza się odpowiednio, do ilości, która mogła popłynąć pełnym przekrojem rury przyłącza wodociągowego, z dniem od ostatniego odczytu wodomierza, czyli mowa w nim jest o natychmiastowym powiadomieniu przedsiębiorstwa, przy czym powszechnie przyjętym, i znajdującym logiczne uzasadnienie, jest wymóg niezwłocznego powiadamiania o zdarzeniach. Przepis ten jest szczególnie istotny jeżeli przy jego interpretacji uwzględni się w § 16 ust. 2 pkt 2) regulaminu.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik kwestionuje przepis § 30 ust. 1 i 2 zgodnie z którym - naprawa, remont i wymiana oraz konserwacja instalacji wodociągowych i przyłącza wodociągowego, z wyłączeniem wodomierza głównego należy do odbiorcy, natomiast naprawa, remont, wymiana i konserwacja instalacji kanalizacyjnej od pierwszej studzienki licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku od granicy nieruchomości, należy do odbiorcy, bowiem jest niezgodny z treścią art. 5 ustawy - zgodnie z tym zapisem to odbiorca odpowiada za należyty stan techniczny całej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej należącej do przedsiębiorstwa, a dodatkowo jest zobowiązany do uiszczania opłat za wodę i ścieki, które to opłaty również zawierają w sobie koszty eksploatacji sieci (art. 20 i nast. ustawy w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy). Odbiorcy zmuszani są więc do dwukrotnego płacenia za tą samą, szeroko pojętą, "usługę". Przepis ten jest również sprzeczny z treścią art. 49 kc w zw. z art. 55 kc oraz z art. 5 ustawy - to na właścicielu lub posiadaczu rzeczy, a takim jest przedsiębiorstwo w stosunku do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, spoczywa obowiązek utrzymania sieci w należytym stanie, umożliwiającym realizację dostaw wody i odprowadzania ścieków, co jest równoznaczne z zapewnieniem należytego stanu technicznego użytkowanych przez przedsiębiorstwo sieci.
Pełnomocnik zaznaczyła, że § 30 ust. 3 regulaminu - wprowadza nieznane ustawodawcy pojęcie "kanalizacji osiedlowej nie będącej w zarządzie przedsiębiorstwa" nie precyzując przy tym, co pod tym pojęciem się kryje. Pomijając fakt, iż takie pojęcie jest niezgodne z ustawą, to zgodnie z treścią art. 49 kc w zw. z art. 551 kc sieć kanalizacyjna stanowi część przedsiębiorstwa, niezbędną do prowadzenia przez to przedsiębiorstwo działalności statutowej i nie może pozostawać we władaniu osób trzecich.
Pełnomocnik skarżących kwestionuje również § 34 ust. 3 regulaminu - taryfa obowiązuje przez 1 rok, nie krócej jednak niż do uchwalenia nowej taryfy - bowiem jest niezgodny z art. 24 ust. 10, zgodnie z którym taryfa obowiązuje tylko i wyłącznie przez 1 rok i nie może obowiązywać ani krócej, ani dłużej; do przedsiębiorstwa należy przygotowanie projektu nowej taryfy w takim czasie, który umożliwi jej uchwalenie, przy przyjęciu najdłuższego nawet terminu określonego dla rady gminy, i wejście w życie w sposób zapewniający ciągłość obowiązywania taryf. Przepis ten jest również sprzeczny z treścią art. 29 ustawy, gdzie określono sankcje za stosowanie taryf bez ich przedstawienia do zatwierdzenia odpowiednim organom gminy - przepis regulaminu nie może wyłączać przepisu karnego, zawartego w ustawie.
Dalej w § 35 ust. 3 regulaminu - w zależności od wyposażenia w urządzenia pomiarowe i wodomierze do pomiaru ilości wody bezpowrotnie zużytej, ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzenia pomiarowego, a w przypadku jego braku - jako równą ilości wody pobranej - jest zgodnie z treścią sprzeczny z art. 27 ust. 6 ustawy - regulamin w ogóle nie dopuszcza możliwości uwzględniania w rozliczeniach ilości wody bezpowrotnie zużytej, której faktyczne zużycie ustalane jest na podstawie wskazań dodatkowego wodomierza, zainstalowanego na koszt odbiorcy. Regulamin dopuszcza dla odbiorców indywidualnych ustalenie ilości odprowadzanych ścieków wyłącznie na podstawie wskazań urządzenia pomiarowego. Nadto radca nadmieniła, że już w § 37 regulamin zawiera inną regulację, która jednak dotyczy wyłącznie zakładów produkcyjnych.
Ponadto reprezentant wspólnot kwestionuje § 40 ust. 3 regulaminu - zgłoszenie przez odbiorcę zastrzeżeń do wysokości należności zawartej w fakturze nie wstrzymuje jej zapłaty - który stanowi przykład niedozwolonej klauzuli umownej skoro odbiorca zgłasza zastrzeżenia co do wysokości faktury to najczęściej oznacza, iż kwestionuje on co najmniej należyte wykonanie umowy przez przedsiębiorstwo. Proponowany w regulaminie przepis nie wiąże odbiorcy i winien zostać wykreślony (art. 3853 pkt 3 i 22 kc w zw. z art. 3851 kc).
§ 43 ust. 4 regulaminu w brzmieniu - w przypadku, gdy wniosek dotyczy przyłączenia nieruchomości, która ma być wybudowana przy ulicy, w której nie ma sieci, inwestor może wystąpić z wnioskiem dotyczącym wybudowania sieci na własny koszt. Po jej wybudowaniu, przed podpisaniem umowy na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, sieć powinna być przekazana nieodpłatnie gminie - jest niezgodny z art. 31 ust. 1 oraz z art. 15 ust. 4 ustawy - zgodnie z treścią ustawy osoby, które z własnych środków wybudowały urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne mogą je przekazać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowemu, natomiast regulamin nakłada obowiązek nieodpłatnego przekazania sieci gminie. Jest to jednocześnie warunek, którego spełnienie umożliwia dopiero zawarcie umowy o dostawę wody i odprowadzenie ścieków.
§ 44 ust. 1 regulaminu brzmiał - z wnioskiem o przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej może występować osoba posiadająca tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, która to nieruchomość ma być przyłączona do sieci, a także § 45 ust. 2 pkt 1 regulaminu - do wniosku, o którym mowa w ust. 1, czyli o przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci powinna załączyć dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, której dotyczy wniosek - przepisy te są, według twierdzeń zawartych w uzasadnieniu skargi, niezgodne z art. 15. ust. 4 w zw.z art. 6 ustawy, ponieważ ustanawiają dodatkowe wymagania, które musi spełnić odbiorca, aby mogła zostać z nim zawarta umowa na dostawę wody i odbiór ścieków. Zgodnie z treścią art. 6 ustawy umowa o dostawę wody i odbiór ścieków może być zawarta także z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, a więc również z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości.
Radca prawny podkreśliła ponadto, że treść § 54 regulaminu - wstrzymanie lub ograniczenie dostawy wody może nastąpić w następujących przypadkach:
1) klęska żywiołowa,
2) brak wody na ujęciu,
3) zanieczyszczenie wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w sposób niebezpieczny dla zdrowia,
4) potrzeba zwiększenia dopływu wody do hydrantów pożarowych,
5) przerwa w zasilaniu energią elektryczną,
6) konieczność przeprowadzenia niezbędnych napraw,
7) zrzut do urządzeń kanalizacyjnych niebezpiecznych substancji i/lub ścieków o nieodpowiednim składzie,
8) inne, niezależne od przedsiębiorstwa przyczyny.
Z powodu wprowadzenia czasowych ograniczeń, o których mowa powyżej, nie przysługuje odbiorcy usług odszkodowanie - narusza art. 19 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy i jednocześnie stanowi przykład niedozwolonej klauzuli umownej i w związku z tym nie wiąże odbiorcy (art. 3853 pkt 1 i 2 kc w zw. z art. 3851 kc). Taki sposób wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorstwa, który uniemożliwia odbiorcom dochodzenie jakichkolwiek roszczeń odszkodowawczych w razie nie wywiązania się przez przedsiębiorstwo z obowiązków nałożonych przez ustawę, nie może również zostać uznany za określenie standardu obsługi odbiorców usług.
Pełnomocnik skarżących podkreśliła ponadto w uzasadnieniu skargi, że pismami z [...] roku oraz z [...] roku skarżący wezwali do usunięcia naruszenia prawa, jakie nastąpiło wskutek uchwalenia Regulaminu.
W odpowiedzi na powyższe wezwania, pismem z [...] roku Burmistrz [...] poinformował, że jedynie częściowo uwzględniono zgłaszane przez skarżące Wspólnoty zastrzeżenia i zostaną one wniesione w formie poprawek do Regulaminu pod obrady najbliższej sesji Rady Miejskiej, wskazując jednocześnie treść proponowanych zmian. Jednakże mimo skierowania poprawek pod obrady Rady Miejskiej, nie zostały one uchwalone.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...] odnosząc się merytorycznie do skargi wskazała, że w dniu [...]r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmiany regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...]. Została ona uchwalona w skutek uwzględnienia niektórych zarzutów zawartych w kierowanych do Rady Gminy pismach. Zmiana dotyczyła następujących punktów uchwały: § 7, § 9 pkt 7, § 12 ust. 4, § 16 ust. 2 pkt 2,§ 20, § 24 ust. 1 pkt 5, § 25, § 26, § 30, § 34, § 35, § 43, § 44, § 45, § 48.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej uchwały prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
W myśl art. 19 ust.1 ustawy z 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, obowiązujący na obszarze gminy.
Rada podejmuje wspomnianą uchwałę po dokonaniu analizy projektów regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne.
W ocenie Sądu regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego i sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały nawet po upływie roku od jej podjęcia, o ile stwierdzi naruszenie prawa.
Treść regulaminu została określona w art. 19 ust.2 ustawy z 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę /.../.
Oznacza to, że Rada gminy nie może wyjść poza zakres delegacji wynikającej z art. 19 ust.1 i 2, a proponowane rozwiązania muszą być zgodne z przepisami ustawy z 7 czerwca 2001r.
W rozpatrywanej sprawie, Sąd podzielił większość zarzutów skierowanych przez pełnomocnika Wspólnot Mieszkaniowych, w stosunku do przepisów uchwały Nr [...] z [...] r. Rady Miejskiej w [...] , w sprawie uchwalenia regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzenia ścieków na terenie gminy [...].
Wobec treści art. 7 ustawy z 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zwanej dalej ustawą, brak jest podstaw aby określić w uchwale, iż umowa określi dokumenty upoważniające do wstępu na teren nieruchomości, co odnosi się do § 9 pkt 5 regulaminu.
Art. 6 ust.6 pkt 3 i 4 ustawy precyzuje warunki dotyczące zawarcia umowy i brak jest podstaw w ocenie Sądu, aby ustanowić dodatkowe przesłanki /szczególnie bardziej rygorystyczne/ jak to uczyniono w § 12 pkt 4 i 5 regulaminu. Zdaniem Sądu słuszne jest stwierdzenie pełnomocnika, że § 13, 15 i 19 regulaminu są sprzeczne z art. 6 ustawy przez to, że ustanawiają dodatkowe warunki dotyczące zawierania umów.
Artykuł 8 ustawy wylicza przypadki gdy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody i w ocenie Sądu brak jest przesłanek aby można rozszerzyć ten katalog jak to uczyniono w § 16. Także warunek określony w § 20 ust. 1 pkt 2 sprzeczny jest z art. 8 ustawy.
Zdaniem Sądu § 23 regulaminu jest niezgodny z przepisem art. 5 ustawy gdyż ilość wprowadzonych do kanalizacji ścieków wynika z ilości zużytej wody, a § 25 z art. 7 ustawy przez pominięcie w regulaminie dokumentu - legitymacji służbowej. Sąd podziela też zastrzeżenia dotyczące § 26 pkt 5 regulaminu.
Natomiast w ocenie Sądu brak jest podstaw aby zakwestionować § 27 regulaminu w sytuacji gdy ustawodawca nie przedstawia słownika, który regulowałby pojęcie niezwłocznego lub natychmiastowego zawiadomienia.
Analiza § 30 ust.1 i 2 regulaminu prowadzi do wniosku, że Rada powinna precyzyjnie określać, kto odpowiada za sieć, a kto za przyłącze i instalacje, tak jak to określa art. 5 ustawy.
W ocenie Sądu art. 24 ust.10 ustawy określa, że taryfa obowiązuje przez 1 rok i stąd § 34 ust.3 regulaminu jest niezgodny z w/w artykułem. Sąd podziela też opinię, że istnieje sprzeczność pomiędzy § 35 ust.3 regulaminu a art. 27 ust.6 ustawy.
Zdaniem Sądu § 40 ust.3 regulaminu jest sprzeczny z art. 3853 pkt 3 i 22 kodeksu cywilnego.
W myśl art. 19 ust. 2 ustawy rada gminy uchwala sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach. Nie oznacza to jednak dowolności, a w szczególności regulamin nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązującym w kraju systemem prawa w tym z Kodeksem cywilnym.
§ 43 ust.4 regulaminu jest niezgodny z art. 31 ust.1 ustawy, a § 44 ust.1 i § 45 ust.2 pkt 1 są niezgodne z art. 15 ust.4 przez to, że nakładają dodatkowe wymagania na odbiorcę, które nie wynikają z przepisów ustawy.
§ 54 regulaminu pozostaje w sprzeczności z Kodeksem cywilnym tj. art. 3853 pkt 1 i 2 przez to, że w sposób niezgodny z prawem wyłącza odpowiedzialność przedsiębiorstwa przy ewentualnym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych.
Pomimo tego, że większość z w/w przepisów regulaminu został przez Radę Miejską w [...] uchylona uchwałą z [...] r., to Sąd stwierdził ich nieważność mając na względzie wszystkie skutki jakie mogły zaistnieć po dacie wejście w życie uchwały z [...]r.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność wskazanych w sentencji wyroku przepisów regulaminu.
Nadto, Sąd orzekł o wykonalności uchwały na podstawie art. 152 oraz o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło