II SA/Sz 866/21
PostanowienieWSA w Szczecinie2022-01-25
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na działanie spółdzielni mieszkaniowej, dotyczące m.in. sporu finansowego, kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych oraz zgłoszenia przestępstw, mieści się w kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na działanie spółdzielni mieszkaniowej, która dotyczy kwestii rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym (spór finansowy, zapłata, licytacja komornicza, spółdzielcze prawo do lokalu) oraz karnym (zgłoszenie przestępstw), nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego. Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, a nie nad postępowaniami cywilnymi czy karnymi.Stan faktyczny
Skarżący Z. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na działalność Spółdzielni Mieszkaniowej "G." w S.. Skarga dotyczyła m.in. sporu finansowego związanego z opłatą za lokal nabyty w drodze licytacji, kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych oraz zgłoszenia popełnienia przestępstw. Spółdzielnia wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, a następnie odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na działalność Spółdzielni Mieszkaniowej "G. " w S. postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r., Z. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na działanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S.. Skarżący podnosił konieczność przeprowadzenia szeregu dowodów wskazujących, czy zostało kiedykolwiek ustanowione przez ww. Spółdzielnię spółdzielcze prawo do lokalu przy [...] w S., nabytego przez niego w drodze licytacji. Wskazał na zaistniały spór finansowy, który toczy się pomiędzy nim a Spółdzielnią, dotyczący opłaty za zajmowanie ww. lokalu i jego statusu (użytkowy czy mieszkalny). Powoływał się na zapadłe orzeczenia Sądu Rejonowego w S. I Wydział Cywilny sygn. akt [...] [...] oraz sygn. akt [...] [...] oraz na orzeczenie Sądu Okręgowego w S. II Wydział Cywilny Odwoławczy wydane w sprawie o zapłatę, kwestionując ich zasadność. Podnosił, że w spornych sprawach, włącznie z udziałem w licytacji, doszło do przestępstwa ściganego z urzędu na podstawie art. 304 § 1 k.p.k., w tym popełniono czyny z art. 191 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.p.a., art. 270 § 1 k.k. i art. 231 § 1 k.k., które powinny być objęte procesem w ramach niniejszej skargi.
W piśmie z dnia [...] maja 2021 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący wniósł o przyznanie pomocy prawnej, zasądzenie od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na swoją rzecz kwoty [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz przeprowadzenie przez Sąd wskazanych przez niego dowodów.
W odpowiedzi na skargę Spółdzielnia wniosła o jej odrzucenie wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Według Spółdzielni, istotą skargi jest próba wzruszenia postępowań sądowych prawomocnie zakończonych w sprawie o zapłatę. Spółdzielnia załączyła sentencje wyroków wydanych w sprawie [...] (na którą powoływał się także skarżący) oraz w sprawie o sygn. [...] wydanego przez Sąd Apelacyjny w S. I Wydział Cywilny o zapłatę.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2021 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi (brak właściwości sądu administracyjnego) .
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt III OZ 1145/21 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie z dnia 17 sierpnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Odnosząc treść cytowanego art. 3 p.p.s.a. do argumentacji skargi (pisma z dnia 4 i 31 maja 2021 r.) wniesionej do tutejszego Sądu należy wskazać, że zaskarżone działanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. nie mieści się w katalogu spraw, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego.
Żądanie skarżącego dotyczy bowiem kwestii rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym – m.in. zapłaty kwoty pieniężnej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, licytacji komorniczej, ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz kontroli zapadłych w tym zakresie orzeczeń sądów powszechnych, jak również kwestii rozstrzyganych w postępowaniu karnym - zgłoszeń popełnianych przestępstw (art. 304 § 1 k.p.k.). Z kolei sprawy te należą do kognicji sądu powszechnego, w której sądowoadministracyjny tryb zaskarżenia został wyłączony. Takie stanowisko też zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2021 r. oddalającym zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2021 r. o odmowie przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zakres właściwości sądów administracyjnych, zakreślony art. 3 p.p.s.a., sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej, nie obejmuje natomiast uprawnienia do rozstrzygania spraw karnych czy cywilnych dotyczących zapłaty czy zadośćuczynienia, licytacji komorniczej i praw rzeczowych oraz kontroli orzeczeń sądów powszechnych zapadłych w tego rodzaju sprawach.
Podsumowując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarga nie może zostać poddana kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ co wywiedziono powyżej, obowiązujące przepisy prawa wykluczają właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło