II SA/Sz 867/18

Dnia 28 września 2018 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wymeldowania B. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w S.. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, skarżąca reprezentowana przez syna J. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację materialną. Wyjaśniła, że w czerwcu 2017 r. została porzucona przez męża B. S., który na stałe wyprowadził się do córki do W.. Od dnia wyjazdu męża skarżąca mieszka z synem który się nią opiekuje, z uwagi na jej podeszły wiek ([...] lat) i związane z tym problemy z poruszaniem się i pamięcią. Wnioskodawczyni oświadczyła jednak, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł), a jej jedynym dochodem jest jej emerytura wynosząca [...] zł miesięcznie. Zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: leki [...] zł, wyżywienie [...] zł, opłata za pobyt w dziennym Domu Opieki [...] zł, gaz i energia elektryczna [...] zł, opłata za mieszkanie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] zł. Wezwaniem z dnia 13 września 2018 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia, w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych skarżącej i jej pełnomocnika, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych przez J. S., z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki poniesione przez skarżącą i jej pełnomocnika na leczenie i utrzymanie mieszkania, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kopii decyzji w sprawie odpłatności za pobyt w Dziennym Domu Opieki, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie prowadzi ze swoją mamą wspólnego gospodarstwa domowego, oraz, że jego mama nigdy nie korzystała z pomocy opieki społecznej. Przedłożył wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawczyni, oraz dowody ponoszonych opłat, wykonane z jego rachunku bankowego (energia elektryczna ok. [...] zł, gaz ok. [...] zł, oplata za pobyt w DDO [...] zł) i kopie pięciu recept na leki. Wyciągów z własnego rachunku bankowego ani zaświadczenia o dochodach pełnomocnik skarżącej nie przedłożył. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. poz. 1302 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Chodzi o osoby nie uzyskujące żadnych dochodów, albo takie których dochody są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy powinna złożyć zgodne z prawdą oświadczenie obejmujące dokładne dane o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, również oświadczenie o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Pojęcie "stan majątkowy" jest zbliżone do pojęcia "sytuacja majątkowa" i obejmuje dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też wpływających na jego możliwości finansowe. Z akt administracyjnych sprawy, ale także z wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 sierpnia 2018 r. wynika, że J. S. będący pełnomocnikiem skarżącej, mieszka z nią od czerwca 2017 r. i sprawuje nad nią opiekę, w mieszkaniu przy ul. [...] w S.. Mieszkanie to stanowi własność skarżącej i jej męża B. S., którego dotyczył wniosek o wymeldowanie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu skarżąca nie wspomniała jednak o synu, nie podała danych dotyczących jego majątku ani dochodów. W odpowiedzi na wezwanie syn skarżącej oświadczył, że nie prowadzi z mamą wspólnego gospodarstwa domowego, nie przedłożył dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej. Z przedłożonych dowodów potwierdzających wydatki skarżącej wynika jednak, że jej syn mieszka pod tym samym adresem co skarżąca i dokonuje płatności związanych z utrzymaniem mieszkania z własnego rachunku bankowego. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Oświadczenie o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach wnioskodawczyni nie było pełne i nie pozwalało na ustalenie jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów. Wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów pełnomocnik skarżącej wykonał wybiórczo, przedkładając dowody dotyczące jedynie skarżącej, co nie pozwoliło na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej. Z powyższych względów należało uznać, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych czy też częściowych kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej jej skargą. Dlatego wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.