II SA/Sz 867/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 2 października 2025 r. nr WZPS-1.8641.2.13.2025.AS w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Kołobrzeskiego z dnia 2 września 2025 r. nr 23/09/25. Decyzją z 2 września 2025 r. Nr 23/09/25, Starosta K. , powołując się na art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 214 z późn. zm.), art. 38 ust. 1 pkt 14 lit. d, art. 436 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620 z późn. zm.) oraz art. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), orzekł o utracie przez A. D. (dalej: Skarżąca lub Strona) prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 31 sierpnia 2025 r. Jak wyjaśnił organ, utrata prawa do zasiłku nastąpiła z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Od powyższej decyzji Strona wniosła w terminie ustawowym odwołanie w którym podała, że z dniem 1 czerwca 2025 r. weszły w życie ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która wskazuje, że osobom, które posiadają Kartę Dużej Rodziny, przysługuje prawo do zasiłku przez okres 365 zamiast dotychczasowych 180 dni. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z 2 października 2025 r. nr WZPS-1.8641.2.13.2025.AS Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wyjaśnił organ odwoławczy Skarżąca dokonała swojej rejestracji w okresie obowiązywania ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pod rządami tej ustawy zostało wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące zasiłku dla bezrobotnych. Ów zasiłek został stronie przyznany pod rządami ustawy o promocji zatrudnienia. Wskazano, że zasiłek dla bezrobotnych jest pochodną uzyskanego przez osobę zainteresowaną statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem organu, rozpatrywanie kwestii zasiłku na okres 365 dni mogłoby być rozstrzygane, gdyby Strona w dniu 1 czerwca 2025 r. (i po tej dacie) dokonała faktycznej rejestracji w PUP, czyli już za rządów obowiązującej od tej daty nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Kwestie te uregulował sam ustawodawca wskazując, że postępowania w sprawach indywidualnych, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, są prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 433 ust. 1 ustawy o rynku pracy). Pismem z 16 października 2025 r. Strona wniosła skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego oświadczając, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz zasady równości wobec prawa. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu obu instancji oraz przedłożyła kopię Karty Dużej Rodziny. Zdaniem Skarżącej, skoro posiada Kartę Dużej Rodziny, zgodnie z nowymi przepisami ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (art. 73 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 436 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r.) jest uprawniona do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez okres 365 dni, niezależnie od poziomu bezrobocia w powiecie. Tym samym kwestionowane decyzje naruszają jej uprawnienia wynikające z posiadania Karty Dużej Rodziny oraz z samych przepisów ustawy. Intencją ustawodawcy było objęcie posiadaczy Karty Dużej Rodziny preferencyjnym okresem zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji, jednakże z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Urzędu Pracy o utracie przez Skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 31 sierpnia 2025 r. W sprawie nie jest sporne, iż Skarżąca w dniu 4 marca 2025 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna. Po rejestracji odmówiono Stronie prawa do zasiłku z uwagi na nieprzedstawienie zaświadczenia z ZUS o opłacanych składkach z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a także z powodu posiadania na dzień rejestracji zawieszonej działalności gospodarczej. Następnie po upływie 90-dniowej karencji, Starosta K. , decyzją z dnia 1 lipca 2025 r. Nr 18/07/25, przyznał Stronie prawo do zasiłku w okresie od 2 czerwca 2025 r. do 30 sierpnia 2025 r. Powyższa decyzja nie została zaskarżona przez Stronę i jest ostateczna. Natomiast aktualnie rozpatrywana skarga do sądu administracyjnego została wniesiona na kolejną decyzję, tj. decyzję na mocy której orzeczono o utracie przez Skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja ta została wydana w dniu 2 września 2025 r. - a jako datę utraty zasiłku wskazano 31 sierpnia 2025 r. tj. dzień następujący po końcowej dacie okresu, na który przyznano Skarżącej zasiłek decyzją z 1 lipca 2025 r. Jako marterialnoprawną podstawę skarżonej decyzji organy wskazały art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz z art. 436 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. W myśl art. art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Zgodnie natomiast z art. 436 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia: zasiłki, stypendia i dodatki aktywizacyjne przyznane przed dniem wejścia w życie ustawy są wypłacane w wysokości i przez okresy wynikające z dotychczasowych przepisów. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie kluczowe dla oceny dopuszczalności wydania zaskarżonej decyzji o utracie prawa do zasiłku ma okoliczność, iż decyzja administracyjna na mocy, której przyznano Skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych została ograniczona datą końcową - 30 sierpnia 2025 r. Z upływem powyższej daty stosunek prawny ukształtowany przedmiotową decyzją wygasł z mocy prawa. W konsekwencji po powyższej dacie brak było podstaw do stwierdzania utraty prawa do zasiłku, który nie został na kolejny okres ustalony decyzją administracyjną a zatem nie podlegał też wypłacie. W tym też miejscu warto dostrzec, iż zarówno aktualnie obowiązująca ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia jak i uchylona przez nią ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy co do zasady zawierająca przepisy umożlwiające organom administracji wydawanie decyzji o utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku (zob. np. art. 38 ust 1 pkt 24 lit. a ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia). Jednak o utracie zasiłku można orzec jedynie w przypadku, gdy dana osoba na podstawie stosownej decyzji jest uprawniona do jego pobierania oraz ziściły się wskazane przez ustawodawcę okoliczności dające podstawy do pozbawienia tak ustalonego prawa np. brak terminowego zawiadomienia PUP przez bezrobotnego o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej czy odmowa przyjęcia odpowiedniej zaoferowanej mu pracy itd. Z taką żadną ze wskazanych wyżej sytuacji nie mamy jednak do czynienia w rozpatrywanym przypadku. Jeśli organ zamierzał poinformować Skarżącą, iż w kolejnych okresach nie będzie jej już wypłacał zasiłku dla bezrobotnych, winien był poinformować ją o tym fakcie zwykłym pismem. Skarżąca zmierzając do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych w kolejnych okresach mogła natomiast złożyć stosowny wniosek, który podlegałby stosownemu rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym, w którym badaniu podlegałoby to czy jest on zasadny czy też nie a rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie podlegałoby zaskarżeniu w trybie odwoławczym. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej dotyczących jej uprawnień w zakresie czasu pobierania zasiłku dla bezrobotnych należy dostrzec, iż data końcowa w której zasiłek mógł być jej wypłacany została ostatecznie ustalona w decyzji z dnia 1 lipca 2025 r. Nr 18/07/25. Tym samym wobec pozostawania w obrocie prawnym powyższej decyzji, data 30 sierpnia 2025 r. jako data do której przysługiwał Skarżącej zasiłek dla bezrobotnych jest wiążąca dla organów administracji jak i sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a w zw. z art. 134 p.p.s.a., Sąd uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji.