II SA/Sz 868/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-10-26

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Barbara Gebel, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, wydana bez wcześniejszego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego ani materialnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W przypadku planowanych inwestycji, które nie należą do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, nawet jeśli analiza urbanistyczna zostałaby sporządzona wadliwie, takie naruszenie nie stanowiłoby rażącego naruszenia prawa, jeśli nie miałoby istotnego wpływu na treść wydanej decyzji.
Stan faktyczny
J. T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza G. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków. Zarzuciła rażące naruszenie prawa, w tym brak kontynuacji funkcji w obszarze analizowanym, nieprawidłowe ustalenie wskaźników zabudowy, brak analizy urbanistycznej, wydanie decyzji bez decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz naruszenie przepisów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję. J. T. zaskarżyła decyzję SKO do WSA w Szczecinie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy oddala skargę. Burmistrz G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił na rzecz S. i T. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków [...]) z częścią mieszkalną, na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Ż. B.. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wystąpiła J. T., która była stroną tego postępowania. Wskazała, że rażące naruszenie prawa polega na ustaleniu warunków zabudowy mimo braku kontynuacji funkcji w zakreślonym obszarze analizowanym, co stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W obszarze tym nie występuje uciążliwa działalność jaka jest planowana. Ponadto, w decyzji ustalono wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy oraz wskaźnik szerokości elewacji frontowej z naruszeniem § 2 ust. 2, § 3 ust. 1, § 5 ust. 2, § 6 ust. 2, § 9 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalone w decyzji wskaźniki przekraczają dwukrotnie średnie wskaźniki wskazane w załączniku do decyzji o nazwie "Analiza i wynik analizy z dnia 22 stycznia 2016 r." W ocenie wnioskodawczyni, analiza urbanistyczna nie została wykonana, a tylko w sytuacji sporządzenia analizy organ mógłby ustalić wskaźniki inaczej niż wynika z analizy. Ponadto, do decyzji nie załączono części graficznej ani części graficznej analizy urbanistycznej, z którego by wynikało, jaki obszar poddano analizie. Decyzja została wydana bez wcześniejszego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jej realizację (art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy), mimo obowiązku uprzedniego przeprowadzenia takiego postępowania, a kwestia oddziaływania inwestycji na środowiska nie była wyjaśniana w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy. Organ nie wyjaśnił, jakie instalacje będą używane do prowadzenia usług deklarowanych przez inwestora (zaawansowana kosmetyka samochodowa, renowacja, czyszczenie i konserwacja pojazdów samochodowych, diagnostyka komputerowa i elektryczna pojazdów), co ma zasadnicze znaczenie, gdyż część instalacji stanowi przedsięwzięcia znacząco oddziałujące na środowisko. W ocenie wnioskodawczyni, decyzja została także wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i 4, art. 80 , art. 107 § 3 k.p.a.), gdyż organ pierwszej instancji nie dokonał wszystkich istotnych ustaleń faktycznych, nie zebrał i nie rozważył całości materiału dowodowego w sytuacji, gdy z wniosku inwestorów jest prowadzone inne postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i dla tej samej działki nr [...] w tym postępowaniu inwestorzy uzyskali decyzję środowiskową. W uzasadnieniu decyzji nie wskazano, czy planowane przedsięwzięcie będzie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wskazano przyczyn, dla których ustalono wskaźniki nowej zabudowy na poziomie znacznie przekraczającym średnie wskaźniki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] roku nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza G. nr [...] z dnia [...] r. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. T. zarzuciła wydanie tej decyzji z naruszeniem: art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 72 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że wydanie decyzji nr [...] nie poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa określenie parametrów dla nowej zabudowy z pominięciem wyników przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 tej ustawy, co doprowadziło do ustalenia warunków zabudowy dla budynków o funkcji, która nie powinna wystąpić na przedmiotowym terenie, a zatem do rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. polegającym na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i na tej podstawie nie dokonanie oceny w zakresie zaistnienia przy ustaleniu warunków zabudowy wady kwalifikowanej, która doprowadziła do wydania decyzji dla inwestycji o funkcji sprzecznej z istniejącą zabudową na działkach sąsiednich, a także w obszarze analizowanym, w którym nie występuje budynek o funkcji wskazanej w decyzji której stwierdzenia nieważności strona żąda; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu decyzji wszystkich elementów wskazanych w tym przepisie, w szczególności brak odniesienia się do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a jedynie wyjaśnienie, dlaczego zarzuty te nie mogą być rozpatrzone w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało decyzję własną z dnia [...] r., nie znajdując podstaw do jej uchylenia. W uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub w ustawach szczególnych. Jednocześnie, w myśl art. 158 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Ponieważ wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodził od strony postępowania, Kolegium było zobowiązane do jego przeprowadzenia i zbadania ewentualnego zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności. Wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić jedynie wówczas, gdy zostanie ustalone, że w chwili wydawania decyzja ta była obarczona jedną z wad stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Oceniając zaistnienie tej przesłanki w niniejszej sprawie Kolegium wyjaśniło, że literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący", to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ono w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W konsekwencji naruszenie prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność decyzji ostatecznej. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, z uwagi na rażące naruszenie prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to zostało ocenione jako rażące. Nie każde bowiem naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji może być tylko rażące naruszenie prawa, konieczna jest gradacja wad i odróżnienie wad powodujących wzruszalność decyzji, od takich wad, które przez swoje istnienie lub przez swoje skutki powodują nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest zatem ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ musi więc wykazać, że w sprawie doszło do naruszenia prawa, oraz, że naruszenie to miało rażący charakter. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji nie przeprowadza się nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli, a ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, nie zaś w postępowaniu które poprzedziło jej wydanie. Tryb stwierdzenia nieważności nie zastępuje odwołania od decyzji, nie może on być środkiem wzruszenia decyzji, nawet wadliwych, jednakże nie w stopniu rażącym. Zdaniem Kolegium, nie doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ w sprawie została sporządzona analiza urbanistyczna, która potwierdziła możliwość ustalenia warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W obszarze analizowanym, jako wynika to z analizy, występuje zabudowa jednorodzinna wraz zabudową towarzyszącą i obiektami usługowymi, tj. sklep ogrodniczy na dz. nr [...], warsztat samochodowy na dz. nr [...]. Ponadto, wydana decyzja określa wymagane prawem parametry zabudowy i inne obligatoryjne składniki decyzji o warunkach zabudowy i w tym aspekcie także nie narusza prawa, nie mówiąc już o rażącym jego naruszeniu. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności w istocie nie ocenia się przepisów postępowania, albowiem wady prawne mają dotyczyć jedynie decyzji, a nie postępowania ją poprzedzającego. Przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odniesieniu do rażącego naruszenia przepisów postępowania można by mówić wówczas, gdyby w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano by je nieprawidłowo. Naruszenie prawa procesowego w sposób rażący to takie naruszenie, które prowadzić musi do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia z tego właśnie powodu, musi przekładać się bezpośrednio na treść decyzji i musi w niej tkwić. Nawet gdyby ustalono, że wydanie decyzji nie było poprzedzone sporządzeniem analizy urbanistycznej, czy prawidłowo sporządzonej analizy urbanistycznej, to naruszenie to mogłoby stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy gdyby naruszenie to mogło mieć rażący wpływ na ustalenia zawarte w wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Brak takiego związku, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wyklucza uznanie zaistnienia rażącego naruszenia także przepisów procesowych. Odnośnie zarzutu nie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i tym samym rażącym naruszeniem przepisów odrębnych, Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie nie było wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bo planowane zamierzenie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o jakich mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Doszukiwanie się natomiast w planowanym przedsięwzięciu innego rodzaju działalności niż deklarowana, w celu dokonania subsumpcji pod inne stany faktyczne opisane w ww. rozporządzeniu, nie znajduje uzasadnienia i samo w sobie wyklucza oczywistość naruszenia danej normy prawnej. Co do zarzutu naruszenia art. 7, 77, art. 80 , art. 107 § 3 k.p.a Kolegium ponownie wskazało, że przesłanki nieważności decyzji ze swej istoty mogą dotyczyć uchybień materialnoprawnych, a procesowych jedynie wyjątkowo. Wskazane zatem we wniosku uchybienia procesowe, nawet gdyby rzeczywiście zaistniały, nie mogłyby stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, nie mają bowiem rażącego charakteru. Ponieważ Kolegium nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa w decyzji nr [...], utrzymało w mocy decyzję własną odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję J. T. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji wydanej w I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła wydanie z naruszeniem: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, - art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uznanie, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez przeprowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, - art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa ustalenie parametrów nowej zabudowy z pominięciem wyników przeprowadzonej analizy urbanistycznej, w sytuacji gdy doprowadziło to do ustalenia warunków zabudowy dla obiektów o funkcji, która nie powinna występować w obszarze analizowanym, - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu rozpatrzenia całości materiału dowodowego w aspekcie wystąpienia rażącego naruszenia prawa w kontrolowanym postępowaniu, a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszystkich obligatoryjnych elementów w decyzji wydanej w I instancji, w szczególności dotyczących zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji której uzasadnienie nie daje się pogodzić z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium zauważyło, że odnoszą się one w istocie do postępowania dowodowego a nie do wadliwości decyzji o warunkach zabudowy, stąd Kolegium podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniesiona skarga nie jest zasadna, albowiem po rozpoznaniu sprawy według kryteriów określonych w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego czy materialnego w stopniu, który skutkowałby jej uchyleniem. Granice postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wyznaczają przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W ramach tego postępowania nie ustala się na nowo stanu faktycznego i co do zasady nie uzupełnia się ustaleń w tym zakresie. Organ w takim postępowaniu nie orzeka co do meritum sprawy bowiem przedmiotem ustaleń może być jedynie to, czy zachodzi któraś z przesłanek określonych w powołanym wyżej przepisie. Postępowanie nieważnościowe nie ma zatem na celu takiej weryfikacji decyzji, jaka powinna się odbyć w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego przez organ II instancji. W jego ramach bada się tylko kwestie prawne w aspektach wyznaczonych kwalifikowanymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi wyłom w ustanowionej w art. 16 k.p.a. generalnej zasadzie trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu, by mogło dojść do przełamania tej zasady, wady prawne decyzji muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Decyzja ta korzysta z domniemania legalności, będącego konsekwencją ww. zasady, która ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych. Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 156-158 k.p.a. podlega wprawdzie takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, z tym, że różni się przedmiotem. Organ prowadząc postępowanie zwykłe zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze nie jest i nie może być jednak utożsamiane z postępowaniem w trzeciej instancji, mającym na celu rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że Kolegium zbadało decyzję Burmistrza G. z dnia nr [...] z dnia [...] r. przez pryzmat przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności zaś tej, na której zarzuty oparła skarżąca, tj. przesłance rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (por. wyrok NSA z dnia 4.07.1996r. o sygn. akt II SA 1621/95, LEX nr 30581, wyroki SN z dnia 22.10.1987r. o sygn. akt III CRN 314/87 publ. OSP z. 1 z 1989r., poz. 4 i z dnia 16.02.1994r. o sygn. akt III ARN 1/94 publ. OSN z. 1 z 1994 r. poz. 1). Inaczej mówiąc, rażące naruszenie prawa to naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego. Oczywistość naruszenia prawa polega na oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną Obowiązkiem zaś organu stwierdzającego nieważność decyzji – jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa – jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to ocenił jako rażące. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zasadnym jest stwierdzenie o braku podstaw do uznania, że Burmistrz G. wydając decyzję o warunkach zabudowy, dopuścił się naruszenia prawa kwalifikowanego jako rażące. Przechodząc do podstawy prawnej decyzji Burmistrza G. z dnia [...] r. wskazać trzeba, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy jest ona zgodna z przepisami oraz łącznym spełnieniem następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Mając na względzie treść powołanego wyżej przepisu – w kontekście zarzutów stawianych przez J. T. zarówno decyzji organu I instancji, jak i decyzjom organu wyższego stopnia – wskazać trzeba, że Kolegium, badając ww. decyzję o warunkach zabudowy, stwierdziło iż: 1/ w rozpoznawanej sprawie została sporządzona analiza urbanistyczna, która potwierdziła możliwość ustalenia warunków zabudowy dla planowanego przez S. i T. K. przedsięwzięcia inwestycyjnego. W obszarze analizowanym występuje zabudowa jednorodzinna wraz zabudową towarzyszącą i obiektami usługowymi (sklep ogrodniczy na dz. [...] oraz warsztat samochodowy na dz. [...]). Decyzja zawiera wymagane prawem parametry zabudowy i inne obligatoryjne składniki decyzji o warunkach zabudowy. Organ stwierdził również, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych (wyroki NSA z dnia 30.03.2010 r. II OSK 600/09, z dnia 18.11. 2011 r. II OSK 1637/10, WSA w Poznaniu z dnia 18.12.2013 r. II SA/Po 532/13, z dnia 30.12.2013 r. II SA/Po 584/13, z dnia 8.11.2013 r. II SA/Po 43/13), że nawet gdyby ustalono, że Burmistrz G. w ogóle nie przeprowadził analizy urbanistycznej, to takie naruszenie prawa procesowego o tyle mogłoby być uznane za rażące, o ile sporządzenie prawidłowej analizy, czy analizy w ogóle mogłoby mieć rażący wpływ na ustalenia wydanej decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Kolegium, taki związek w rozpoznawanej sprawie nie występuje, co wyklucza rażące naruszenie przepisów prawa procesowego. Zdaniem Sądu, o rażącym naruszeniu prawa w sprawie ustalenia warunków zabudowy można mówić jedynie wówczas, gdyby w aktach administracyjnych brak było w ogóle przeprowadzonej analizy, bądź też nie można byłoby w żaden sposób ustalić, jaki obszar został wzięty pod uwagę przy sporządzaniu analizy. Nie budzi wątpliwości, że taka sytuacja nie występuje w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ocena inwestycji z punktu widzenia kontynuacji istniejącej zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych, nie oznacza zakazu lokalizacji zróżnicowanej zabudowy na określonym terenie oraz bezwzględnego obowiązku kontynuacji dominującej funkcji zabudowy (tak jak tego oczekiwałaby skarżąca). Warunkiem dopuszczenia lokalizacji zróżnicowanej zabudowy na analizowanym obszarze, czyli zabudowy jednorodzinnej i usługowej, jest to, aby analiza urbanistyczna uzasadniała podjęte rozstrzygnięcie, poparte oceną zachowania ładu przestrzennego. Kontynuacja funkcji oznacza, iż nowa zabudowa musi mieścić się w granicach zastanego w analizowanym obszarze sposobu zagospodarowania terenu. Nowa zabudowa jest dopuszczalna, gdy można ją pogodzić (nie jest sprzeczna) z funkcją istniejącą na analizowanym obszarze a funkcja określana jako zabudowa usługowa w obszarze analizowanym istnieje. Z akt Burmistrza wynika, że planowana inwestycja, oprócz spełnienia innych wymogów, będzie mieściła się w zakresie pojęcia "dobrego sąsiedztwa", a więc jej realizację można było zakwalifikować jako kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. 2/ w sprawie zainicjowanej wnioskiem S. i T. K. nie było wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, albowiem planowane przedsięwzięcie nie mieści się w rodzajach przedsięwzięć, mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jak i rodzajach przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Kolegium, doszukiwanie się w przedsięwzięciu innego rodzaju działalności niż deklarowana po to by dokonać subsumcji pod stany faktyczne opisane w powołanym wyżej rozporządzeniu wyklucza oczywistość naruszenia normy prawnej. Ocena, czy inwestor ma obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy do organu właściwego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu, stanowisko zaprezentowane przez Kolegium w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Organ prawidłowo ocenił, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem małżonków K. nie zaistniały przesłanki do nałożenia na inwestorów obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] r. jej przedmiot został określony bardzo ogólnie. Takie określenie rodzaju działalności jak w ww. decyzji nie dawało podstaw do przyjęcia, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy wymagało uzyskania wcześniej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tak ogólnie określonego rodzaju działalności nie można zakwalifikować, jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jak już wyżej zostało powiedziane, postępowanie nadzorcze nie jest i nie może być utożsamiane z postępowaniem w trzeciej instancji. Wbrew zarzutom skargi Kolegium wyjaśniło zgodnie z art. 7 k.p.a. sprawę w tych aspektach, a zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. jest bezzasadny. Materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy był już bowiem zgromadzony. Sama skarżąca poza ogólnikowymi zarzutami w tej materii nie precyzuje żadnych konkretów, które rzekomo nie zostały wyjaśnione. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Jeśli nie może być mowy o oczywistości naruszenia prawa, to nie ma przesłanek do poszukiwania i wyjaśniania kolejnych elementów, które muszą być przecież spełnione łącznie. Skoro nie tylko na analizowanym obszarze była przynajmniej jedna działka, na której zrealizowano funkcje usługową, a funkcja usługowa co do zasady nie jest sprzeczna z funkcją dominującą i stanowi naturalne jej uzupełnienie, to brak podstaw do stwierdzenia, że w ogóle narusza prawo, a tym bardziej w sposób rażący. Zdaniem Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a w szczególności decyzji I instancji zawiera wszystkie elementy wskazane w tym przepisie. Organ administracji w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył przepisy, na podstawie których orzekał, a następnie omówił je odnosząc do stanu faktycznego sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji tylko w sytuacji gdyby miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, nawet uzasadnienie decyzji, nie w pełni odpowiadające wyżej wskazanym wymogom, nie daje podstaw do uchylenia decyzji, jeżeli nie ma to wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło