II SA/Sz 87/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Powiatu C. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wygaszenia decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia 5 grudnia 2023 r. znak [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023r., poz. 775 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Powiatu [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 18 października 2023r., znak: [...], odmawiającej "Powiatowi [...] właścicielowi ww. obiektu, wygaszenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. znak [...] z dnia 31.03.2022 r.", którą nakazano przeprowadzenie kontroli okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności i przydatności do użytkowania, a także przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego w odniesieniu do całego obiektu Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w N. , uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił Powiatowi [...] - właścicielowi obiektu Specjalnego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego w N. , wygaszenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. znak: [...] z dnia 31.03.2022 r. zmienionej decyzją tego organu znak: [...] z dnia 14 czerwca 2023 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. po rozpatrzeniu wniosku Powiatu [...] z dnia 8.09.2023r., o wygaszenie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzji znak: [...] z dnia 31 marca 2022r. zmienionej decyzją znak: [...] z dnia 14.06.2023r., nakazującej Powiatowi [...] - właścicielowi, będącego w nieodpowiednim stanie technicznym obiektu, Specjalnego Ośrodka szkolno- Wychowawczego im. M. G. w miejscowości N., gmina D., usytuowanego na działce o nr ewid. [...], przeprowadzenie okresowej kontroli budynku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności i przydatności do dalszego użytkowania, a także przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w odniesieniu do całego obiektu, w terminie do dnia 30.09.2023r., wydał w dniu 18.10.2023r. zaskarżoną decyzję znak: [...], odmawiając wygaszenia wnioskowanej decyzji znak: [...] z dnia 31.03.2022r. Od ww. decyzji odwołał się Powiat [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji PINB w C. znak; [...], ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem odwołującego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia 31 marca 2022 r. powinna wygasnąć z uwagi na jej bezprzedmiotowość, tj. zaprzestanie z dniem 1 września 2023 r. pełnienia funkcji obiektu oświatowego w budynku Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. G. w N. . Powiat wskazał, że na mocy uchwały Nr [...] Rady P. C. z dnia 9 lutego 2023r. w sprawie likwidacji Specjalnego Ośrodka szkolno-Wychowawczego im. M. G. w N. , w tym szkół wchodzących w jego skład z dnia 1 września 2023r. budynek usytuowany na działce o nr ewid. [...], w którym mieściła się siedziba Specjalnego Ośrodka szkolno-Wychowawczego w N. przestał spełniać funkcję obiektu użyteczności publicznej. Zgodnie z § 1 ww. uchwały z dnia 31 sierpnia 2023r. nastąpiła likwidacja Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w N. w tym szkół wchodzących w jego skład. W ocenie wnioskodawcy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. znak: [...] z dnia 31.03.2022r. była w pełni zasadna na czas funkcjonowania w budynku placówki oświatowej tj. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w N. , w której uczyły się dzieci i młodzież posiadająca orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność umysłową w stopniu umiarkowanym i znacznym oraz ze sprzężeniami, w tym z niepełnosprawnością ruchową. Przebywanie uczniów, nauczycieli i wychowawców oraz pracowników Ośrodka w budynku, niespełniającym wymogów bezpieczeństwa w zakresie ochrony p.poż i będącym w złym stanie technicznym stanowiło oczywiste zagrożenie dla ich życia i zdrowia. Na podobnym przekonaniu Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. oparł swoją decyzję znak [...] oraz znak [...] z dnia 30 maja 2023r. Wobec powyższego kierując się dobrem uczniów, a także interesem fiskalnym powiatu organ prowadzący Specjalny Ośrodek szkolno-Wychowawczy w N. podjął decyzję w zakresie jego likwidacji zapewniając uczniom możliwość nauki i opieki w pełni dostosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w S. . Decyzja to motywowana była też m.in. wysokimi kosztami utrzymania budynku oraz - co z punktu widzenia niniejszej sprawy najważniejsze - kosztami jego dostosowania do potrzeb wskazanych w obu ww. decyzjach. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, po rozpatrzeniu odwołania w oparciu o akta sprawy, uznał wniosek za niezasadny. Zdaniem organu Odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., po przeprowadzonych kontrolach związanych z utrzymaniem budynku Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. G., położonego na dz. nr [...] w miejscowości N. gm. D., i stwierdzonych nieprawidłowościach w jego stanie technicznym, decyzją z dnia 31.03.2022r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakazał " Powiatowi [...] - właścicielowi, będącego w nieodpowiednim stanie technicznym obiektu, Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. G. w miejscowości N., gmina D., usytuowanego na działce o nr ewid. [...], przeprowadzenie okresowej kontroli budynku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności i przydatności do dalszego użytkowania, a także przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w odniesieniu do całego obiektu, w terminie 90 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji". Na wniosek właściciela obiektu, PINB w C. cztery razy zmieniał termin wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją i tak: decyzją z dnia 12.05.2022, znak: PINB. [...] wyznaczono termin wykonania obowiązku do dnia 31.12.2022r.; decyzją z dnia 02.01.2023r., znak: [...] wyznaczono nowy termin do dnia30.06.2023r.; decyzją z dnia 14.06.2023r., znak: [...] wyznaczono kolejny termin do dnia 30.09.2023r. i decyzją z dnia 29.09.2023r., znak: [...] wyznaczono termin wykonania obowiązku do dnia 30.09.2024r. W dniu 11.09.2023r. Powiat [...] złożył do PINB w C. wniosek na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a. o wygaszenie decyzji PINB w C. znak: [...] z dnia 31.03.2022r., zmienionej decyzją znak: [...] z dnia 14.06.2023r., powołując się na § 1 uchwały Nr [...] Rady P. C. z dnia 9 lutego 2023r. w sprawie likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. G. w N. , w tym szkół wchodzących w jego skład. W ocenie organu odwoławczego nie zachodzi sytuacja, w której stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa. Brak jest bowiem przepisu szczególnego, który określałby w jakiej sytuacji decyzja nakładająca na Powiat [...]i obowiązek przeprowadzenia okresowej kontroli budynku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności i przydatności do dalszego użytkowania, a także przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego w odniesieniu do całego obiektu, użyteczności publicznej, w którym mieścił się Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. M. G. w N. , stała się bezprzedmiotowa. Niewątpliwie, budynek położony na dz. nr [...] w N. ( w którym mieścił się Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. M. G. ) nadal istnieje, a jego stan techniczny nie uległ poprawie. Jest to obiekt użyteczności publicznej i wykorzystywany był jako Placówka Oświatowa - Specjalny Ośrodek Szkolno- Wychowawczy. Zdaniem ZWINB nie ulega wątpliwości, że istnieje podmiot zobowiązany do wykonania decyzji, którym to jest skarżący Powiat [...] W sprawie nie uległ także zmianie stan faktyczny w sposób uniemożliwiający wykonanie decyzji, ani też stan prawny w sposób nakazujący stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Podjęcie uchwały Nr [...] przez Radę P. C. w sprawie likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. G. w N. i przeniesienie wychowanków zlikwidowanej placówki do innej placówki nie powoduje zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB w C. z dnia 31.03.2022 r. Postępowanie, w toku którego wydano tą decyzję, dotyczy budynku jako obiektu budowlanego, który należy utrzymywać w odpowiednim stanie technicznym bez względu na funkcję jaką on pełni i czy jest użytkowany czy też zaprzestano jego użytkowania. W świetle art.62 ustawy Prawo budowlane, obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontrolom okresowy. Podjęcie uchwały w ww. sprawie nie jest równoznaczne ze zmianą sposobu użytkowania budynku, w którym swoją siedzibę do dnia 31.08.2023 r. posiadał Specjalny Ośrodek Szkolno- Wychowawczy im. M. G.. Mając na względzie powyższe organ II instancji uznał, że decyzja PINB w C. z dnia 31.03.2022 r., znak: [...], nie stała się bezprzedmiotowa. Z uwagi na fakt, iż w sentencji zaskarżonej decyzji organ powiatowy w C. pominął decyzję z dnia 14.06.2023 r., znak [...] wymienioną we wniosku skarżącego, w związku z tym należało uzupełnić podjęte rozstrzygnięcie. Na powyższą decyzję Powiat [...]i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie: 1. przepisu prawa materialnego, tj. art. 162 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., w sytuacji, gdy decyzja ta stała się bezprzedmiotowa; 2. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji brak kompleksowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności pominięcie w ustaleniach faktycznych, że budynek, którego dotyczy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2022 r., znak [...] zmieniona decyzją tego organu z dnia 14 czerwca 2023 r., znak [...] zmienił swoje przeznaczenie na skutek likwidacji SOSW w N. , a co za tym idzie zmieniły się warunki techniczne, którym budynek ten winien odpowiadać, co czyni decyzję wydaną w niniejszej sprawie nieprzystająca do stanu faktycznego. Wobec tak postawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 18 października 2023 r., znak [...] w całości i zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2022 r., znak [...], zmienionej decyzją tego organu z dnia 14 czerwca 2023 r., znak [...]; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3) Nadto na postawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2022 r., znak [...], zmienionej dalszymi decyzjami organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w dniu 9 lutego 2023 r. uchwałą nr [...] Rady P. C. nastąpiła likwidacja Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego im. M. G. w N. w tym szkół wchodzących w jego skład co jest równoznaczne z nieistnieniem podmiotu, wobec którego wydano ww. decyzję, a nadto z zaprzestaniem wykorzystywania obiektu na dotychczasowe cele. Wraz z likwidacją podmiotu zaprzestano bowiem prowadzenia jakiejkolwiek działalności w budynku, w tym działalności oświatowej, obiekt utracił przymiot użyteczności publicznej. Zdaniem skarżącego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. znak [...] z dnia 31 marca 2022 r., zmieniona decyzją tego organu znak: [...], była w pełni zasadna na czas funkcjonowania w budynku placówki oświatowej tj. Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w N. , w której uczyły się dzieci i młodzież posiadająca orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność umysłową w stopniu umiarkowanym i znacznym oraz ze sprzężeniami, w tym z niepełnosprawnością ruchową. Przebywanie uczniów, nauczycieli i wychowawców oraz pracowników Ośrodka w budynku niespełniającym wymogów bezpieczeństwa w zakresie ochrony p.poż. i będącym w złym stanie technicznym stanowiło oczywiste zagrożenie dla ich życia i zdrowia. Na podobnym przekonaniu Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. oparł swoją decyzję znak [...] oraz znak [...] z dnia 30 maja 2023 r. Obecnie dostosowanie warunków technicznych budynku do tych, które są właściwe dla obiektu przeznaczonego do działalności oświatowej jest więc aktualnie zupełnie bezcelowe bowiem przeznaczenie budynku uległo zmianie. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorskie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczucinie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem niniejszego postępowania, zgodnie z żądaniem skarżącej podniesionym w piśmie inicjującym to postępowanie, jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna znak: [...] wydana przez PINB w C. w dniu 31.03.2022r., na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, i zmieniona decyzją z dnia 14.06.2023 r., znak: [...], nakazująca przeprowadzenia okresowej kontroli budynku Specjalnego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego im. M. G. w N. położonego na dz. nr [...] w N. , polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności i przydatności do dalszego użytkowania, a także przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w odniesieniu do całego obiektu, w terminie do dnia 30.09.2023 r., podlega wygaszeniu na mocy art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 162 § 1 K.p.a. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Z powołanego przepisu należy wyprowadzić dwie normy. Pierwsza z nich wskazuje, że organ jest zobligowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a jej wygaszenie nakazuje przepis prawa. Druga natomiast uprawnia organ do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa i leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Zarówno w pierwszej, jak i w drugiej normie muszą zostać spełnione łącznie obie wskazane przesłanki, tj. bezprzedmiotowość i istnienie przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowość i istnienie interesu społecznego lub interesu strony. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz piśmiennictwie ukształtował się pogląd, że bezprzedmiotowość decyzji w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. wynika z okoliczności mających miejsce po wydaniu decyzji, wskazujących na ustanie prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu ustania bytu prawnego podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającej wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w wypadku, gdy powoduje ona taki skutek (J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 750–751). O bezprzedmiotowości można więc mówić tylko gdy nastąpiły zmiany podmiotowe lub przedmiotowe. W ramach zmian przedmiotowych skutkujących bezprzedmiotowością nie mieści się niewykonanie obowiązku, a jedynie ustanie istnienia przedmiotu, np. przy nakazie rozbiórki pożar obiektu budowlanego, powódź (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2014 r., II OSK 519/13; z dnia 17 września 2013 r., II OSK 956/12; z dnia 11 grudnia 2008 r., II OSK 1460/07). W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa. Brak jest bowiem przepisu szczególnego, który określałby w jakiej sytuacji decyzja nakładająca na Powiat [...] obowiązek przeprowadzenia okresowej kontroli budynku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności i przydatności do dalszego użytkowania, a także przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego w odniesieniu do całego obiektu, użyteczności publicznej, w którym mieścił się Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. M. G. w N. , stała się bezprzedmiotowa. Uchwała Nr [...] Rady P. C. z dnia 9 lutego 2023 r. wskazuje jedynie na fakt likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. G. w N. w tym szkół wchodzących w jego skład, który swoją działalność prowadził w przedmiotowym budynku. W związku z likwidacją tego Ośrodka w Niemieńsku nowym miejscem dla kontynuacji nauki wskazano placówkę działającą w S. Z powyższej uchwały nie wynika aby dotychczasowy właściciel jakim jest Powiat [...] przeniósł własność budynku objętego decyzją nakazową z dnia 31.03.2022 r. oraz z 14.06.2023 r. na inny podmiot. Skarżący nie przestawił też innego aktu prawnego, z którego zmiana właściciela miała by wynikać. Zatem nie ma wątpliwości, że istnieje podmiot zobowiązany do wykonania decyzji, którym to jest skarżący Powiat [...]. Budynek położony na dz. nr [...] w N. nadal istnieje, a jego stan techniczny nie uległ poprawie. Postępowanie, w toku którego wydano decyzję, dotyczy budynku jako obiektu budowlanego, który należy utrzymywać w odpowiednim stanie technicznym bez względu na to czy jest użytkowany czy też zaprzestano jego użytkowania. Nadal jest to obiekt użyteczności publicznej i skarżący nie wykazał aby zmienił on dotychczasową funkcję na innych charakter (wykorzystywany był jako Placówka Oświatowa). Podjęcie uchwały w ww. sprawie nie jest równoznaczne ze zmianą sposobu użytkowania budynku. W sprawie nie uległ także zmianie stan faktyczny w sposób uniemożliwiający wykonanie decyzji, ani też stan prawny w sposób nakazujący stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Podjęcie uchwały Nr [...] przez Radę P. C. w sprawie likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. M. G. w N. i przeniesienie wychowanków zlikwidowanej placówki do innej placówki nie powoduje zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB w C. z dnia 31.03.2022 r. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.