II SA/Sz 870/25
WyrokWSA w Szczecinie2026-01-28
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Wiesław Drabik, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za niewywiązywanie się z obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT jest zasadna, jeśli brak transmisji danych wynikał z problemów technicznych po stronie operatora systemu, a przewoźnik dopełnił wszelkich wymaganych procedur i nie miał możliwości zweryfikowania prawidłowości transmisji danych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umarzając postępowanie administracyjne. Stwierdził, że przewoźnik nie naruszył przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, ponieważ brak transmisji danych do rejestru SENT GEO wynikał z przyczyn technicznych leżących po stronie operatora systemu, a przewoźnik dopełnił wszelkich wymaganych procedur i nie miał możliwości zweryfikowania prawidłowości transmisji danych. W związku z brakiem naruszenia przepisów, brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewykonanie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT na całej trasie przewozu. Organ I instancji ustalił, że brak danych geolokalizacyjnych nastąpił po zmianie urządzenia lokalizującego ZSL. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie, mimo że problemy leżały po stronie operatora. Przewoźnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 10a ustawy SENT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie; umorzył postępowanie administracyjne; zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz skarżącego kwotę 2.217 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 17 września 2025 r. nr 3201-IOA.4823.7.2025.7 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2025 r. nr 428000-CZC2.4823.52.2024.36.AK; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz skarżącego D. K. kwotę 2.217 (dwa tysiące złotych dwieście siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania.
Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. decyzją z 13 czerwca 2025 r., nr 428000-CZC2.4823.52.2024.36.AK, nałożył na D. K. prowadzącego działalność gospodarczą m.in. w zakresie transportu drogowego towarów (dalej: "skarżący", "przedsiębiorca", "przewoźnik", "strona"), karę pieniężną - 10 000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku określonego w art. 22 ust. 2a w związku z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1218 ze zm., dalej: "ustawa SENT"), tj. za niewywiązywanie się z obowiązku przekazywania w trakcie przewozu danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...] (dalej: "zgłoszenie") oraz odstąpił od nałożenia kary za zgłoszenie w nim danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących danych o nadawcy towaru (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT).
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym czynności dokonane przed i po wszczęciu postępowania, wyjaśnił, że naruszenia, wynikające z protokołu kontroli z 28 czerwca 2024 r., nr MKR 202400361976/SENT, polegały na stwierdzeniu, że podczas przewozu towaru przedsiębiorca nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem na odcinku od W. do K. (w protokole podano: "na trasie S.-S.") oraz zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym czyli wskazaniem przez przedsiębiorcę w zgłoszeniu nazwy nadawcy, tj. S. podczas gdy zgodnie z towarzyszącym przewozowi makulatury aneksem VII i CMR osobą dokonującą wysyłki makulatury była szwedzka firma L. .
Organ I instancji dokonał również ustalenia w zakresie statusu strony jako przewoźnika w myśl przepisów ustawy SENT oraz że był to przewóz w rozumieniu
art. 7 ustawy SENT.
Organ I instancji podał dokonane ustalenia na podstawie rejestru SENT, m.in. że z rejestru niedostępności SENT GEO w okresie od zarejestrowania zgłoszenia SENT do przeprowadzenia kontroli nie odnotowano nieodstępności systemu SENT GEO, stwierdzono rozbieżność w zakresie danych o nadawcy towaru oraz, że o godzinie 23:13 27 czerwca 2024 zmianie uległ ciągnik (z [...] na [...]) jak i urządzenie lokalizujące ZSL (dalej: "ZSL") z [...] na [...]
Następie organ I instancji przedstawił ustalenia dokonane na podstawie danych uzyskanych od Dyrektora Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej; "CIRF"), przy piśmie z 13 grudnia 2024 r. Głównym ustaleniem była okoliczność, że do momentu zmiany urządzenia ZSL dane geolokalizacyjne były przekazywane, brak danych nastąpił z chwilą aktualizacji zgłoszenia w zakresie numeru rejestracyjnego ciągnika oraz numeru urządzenia ZSL. Nowy ZSL nr [...] w dacie ważności zgłoszenia rozpoczął nadawanie po wyjeździe z kraju z makulaturą, tj. 29 czerwca 2024 r. od godziny 08:31 z terenu Niemiec.
W wyniku analizy wyjaśnień złożonych przez przedsiębiorcę w piśmie z 17 grudnia 2024 r. organ I instancji wystąpił do podmiotu (spółki M. Sp. z o.o., dalej: "dystrybutor") zajmującego się u przedsiębiorcy obsługą urządzeń ZSL, w celu wyjaśnienia powodów nieprzekazywania danych przez urządzenie [...] w dniach 27-28 czerwca 2024 r., który wyjaśnił m.in, że z historii danych, w tym szczególnie po zmianie ZSL wynika, że dane lokalizacyjne były, a ponadto były one wysyłane na serwer G. , Sp. z o.o., tj. do podmiotu, który jest autoryzowanym partnerem KAS oraz operatorem usługi (dalej: "operator"). Serwer e-Toll otrzymywał pełne dane z ZSL. Opłaty były pobierane, co świadczyło o tym, że urządzenie było sprawne. Dystrybutor przypuszcza zatem, że zmiana urządzenia wprowadziła w systemie PUESC jakiś problem, błąd, niezidentyfikowany stan, który wymagał czasu. Spółka nie wykluczyła również problemu na linii G. - SENT GEO wskazując na celowość wyjaśnienia powodów nie przekazywania danych do SENT GEO mimo ich posiadania. Na podstawie posiadanych danych backup spółka wskazała, że trasa jest zapisana i wskazała jej przebieg.
W odpowiedzi na wystąpienie organu I instancji do G. sp. z o.o. 19 lutego 2025 r. wpłynęło pismo, w którym spółka ta wskazała, że nie znają powodów braku przekazywania danych do rejestru SENT GEO przez przedmiotowy ZSL oraz że przychylają się do twierdzeń przedstawionych przez dystrybutora ZSL, tj. że skoro koordynaty trafiały z ZSL-a na serwer G. i opłaty e-Toll były pobierane, to oznaczało to, że urządzenie działało prawidłowo i miał miejsce przesył danych z serwera G. . W odpowiedzi na kolejne wezwanie organu I instancji w piśmie z 25 marca 2025 r. spółka przedstawiła procedurę przyłączania urządzeń. Spółka zweryfikowała zgłoszenia klientów z czerwcowego okresu i na ich podstawie wskazała, że nie były sygnalizowane problemy z usługą SENT.
Dalej organ I instancji pozyskał od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. G. dane o rejestracji urządzenia ZSL zarówno w zakresie usługi e-Toll jak i SENT GEO, który w piśmie z 15 kwietnia 2025 r. wskazał, że urządzenie ZSL nr [...] zostało zarejestrowane 24 września 2021 r. o godzinie 15:49 w dwóch usługach - SENT i e-Toll.
Dalej w wyniku analizy przesłanek z art. 24 ust. 3 ustawy SENT organ I instancji ocenił, że z punktu widzenia ważnego interesu przewoźnika: w zakresie popełnienia błędu w nazwie nadawcy jest pozytywna, tj. nie uzasadnia nałożenia na stronę kary 10 000 zł. Organ I instancji uznał, że powielenie tej samej nazwy w polu nadawcy i polu odbiorcy towaru było błędem, jednak tak samo jak dla strony, również dla orzekającego organu oczywistość tego błędu jest widoczna i świadczy, że przedsiębiorca nie miał zamiaru celowo wprowadzać w błąd.
Zaś weryfikacja w zakresie ww. przesłanki co do okoliczności nieprzekazywania częściowych danych geolokalizacyjnych, według organu I instancji, jest negatywna - uzasadnia nałożenia na stronę kary 10 000 zł. Organ I instancji stwierdził, że przedstawiony przez stronę raport potwierdza rejestrację trasy przejazdu w systemie e-Toll, w którym ten sam ZSL zapisywał lokalizację dla celów poboru opłat za poruszanie się drogami. Jednak operator usługi Spółka z o.o. G. nie przekazała koordynat do rejestru SENT - co jak wskazał Państwowy Instytut Łączności mogło być wynikiem problemów sieciowych operatora ponieważ na brak przekazywania danych nie miały wpływu inne rzeczy dopełnione przez operatora, tj. prawidłowo zostały zastosowane certyfikaty i endpoint (chodzi o przypisanie do urządzenia dedykowanego miejsca odbioru danych, tj. serwera przeznaczonego dla odbioru danych w ramach usług SENT GEO, o czym stanowią ogólnodostępne na portalu Puesc specyfikacje) oraz nastąpiło odblokowanie portu, jak również nie miało miejsce odrzucanie przez serwery KAS danych wysyłanych z urządzenia [...] Mimo ustalenia, że problemy z geolokalizacją leżały po stronie operatora organ I instancji uznał, że jako doświadczony przewoźnik realizujący przewozy SENT od wprowadzenia odpadów do monitorowania miał przedsiębiorca wpływ na tę sytuację, ponieważ został wyposażony w narzędzia do dokonania we własnym zakresie - bez udziału Spółki G. - weryfikacji, czy wymienione urządzenie ZSL jest sprawne, tj. czy jego sygnał jest widoczny dla rejestru SENT GEO i realizowanego przewozu wg przesłanego zgłoszenia (wywołanie komunikatu 406).
W ocenie organu I instancji takie "upewnienie się" powinno być zawsze przeprowadzane w celu ochrony swoich interesów, a tym bardziej w sytuacji wymiany w trakcie przewozu SENT urządzenia ZSL lub w sytuacji, gdy wcześniej przewoźnik doświadczył podobnych sytuacji, a ponadto w roku 2023 również stwierdzono wobec przedsiębiorcy brak lokalizacji podczas innego przewozu.
Według orzekającego organu ustalony w sprawie stan faktyczny wykazał prawdopodobną winę operatora usługi, jednak ze strony przewoźnika, nie zostały wykonane podstawowe i dostępne dla każdego przewoźnika czynności zweryfikowania pozycji GPS pojazdu po wymienieniu ciągnika i lokalizatora. Ponadto po tym jak został zakomunikowany przez funkcjonariuszy brak geolokalizacji - przewóz był kontynuowany dalej bez lokalizacji. Zatem, organ ten uznał, że przedsiębiorca nie zachował należytej staranności i w tym aspekcie stwierdził, że nie wystąpiły niedające się przewidzieć szczególne zdarzenia, które uniemożliwiłyby stronie wypełnienie ciążących obowiązków wynikających z ustawy SENT - sprawdzenie pozycji GPS za pomocą komunikatu 406 ujawniłoby bowiem brak sygnału i przewoźnik mógłby podjąć właściwą interwencją u operatora lub uruchomić zapasowy lokalizator.
Odnośnie przesłanki interesu publicznego organ I instancji przywołał cele i zadania przepisów zawartych w ustawie SENT i stwierdził, że w interesie publicznym nie leży uchwalanie przepisów, które nie byłyby następnie wykonywane i nie służyły poprawie sytuacji, która legła u podstaw ich ustanowienia. W interesie publicznym nie leży to, aby postępowanie prowadzone wobec przewoźnika zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.
Przy tym w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie stwierdził występowania określonych w art. 208 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa przesłanek determinujących umorzenie postępowania.
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego przez D. K. odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z 17 września 2025 r., nr 3201-IOA.4823.7.2025.7, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: O.p.); art. 2 pkt 8, art. 3 ust. 11, art. 4 ust. 1 i ust. 2, art. 4 ust. 4 pkt 1 i pkt 1a, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1, ust. 3, ust. 4a i ust. 5 ustawy SENT oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1157, dalej: "rozporządzenie MF"), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach uzasadnienia wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wyjaśnił, że w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przewoźnik jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem z mocy art. 10a ustawy SENT. Dane te są odbierane przez moduł SENT GEO i aby mogły być powiązane z określonym przewozem w zgłoszeniu SENT musi być podany numer lokalizatora lub urządzenia (ZSL lub OBU), w który wyposażony jest pojazd, którym wykonywany jest przewóz objęty danym zgłoszeniem. Urządzenie GPS musi być powiązane z usługą operatora zewnętrznego systemu lokalizacji zarejestrowaną w module SENT. W tym celu operator, w ramach zarejestrowanych usług ZSL, daje urządzenia OBU/ZSL, którym posługuje się przewoźnik.
W ocenie organu II instancji odwołujący się miał obowiązek przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zapewnić przekazywanie danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu od chwili wjazdu towaru na teren Polski do momentu wyjazdu poza jej granicę. 28 czerwca 2024 r. funkcjonariusze w trakcie kontroli ustalili, że do systemu SENT nie były przekazywane dane geolokalizacyjne całej trasy przejazdu. Wymaganych danych geolokalizacyjnych nie przekazywał lokalizator nr ZSL nr [...] do rejestru Szefa KAS. Jednocześnie w badanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL/OBU. W systemie Help Desk CSD, odwołujący się nie zgłaszał problemów w działaniu systemu. Tym samym, według orzekającego organu, odwołujący się nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych dla zespołu pojazdów nr [...] objętego zgłoszeniem [...] na całej trasie przewozu (od miejsca zmiany ciągnika i lokalizatora w siedzibie firmy w W. do miejsca kontroli w S.), tj. nie dopełnił obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Oceniając wystąpienie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary w odniesieniu do ważnego interesu przewoźnika organ II instancji wskazując na nieprzedstawienie, przez stronę mimo wezwania, przesłanek, dokumentacji, czy okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej, uniemożliwiającej uiszczenie kary, kondycji finansowej, związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, sytuacji majątkowej, opierając się na danych z ZUS oraz właściwego dla strony urzędu skarbowego i płynącego z nich ustalenia, że nie posiada zaległości podatkowych, uznał, że uiszczenie kary w wysokości 10 000 zł, nie spowoduje pogorszenia sytuacji finansowej przedsiębiorcy w taki sposób, aby był zmuszony do wyzbycia się majątku trwałego lub by brakowało mu środków na bieżącą działalność gospodarczą.
W przypadku, gdy przewóz jest objęty systemem monitorowania, w sytuacji nieprzestrzegania przepisów prawa, w ocenie orzekającego organu, odwołujący się powinien mieć świadomość konsekwencji, a przede wszystkim sankcji związanych z zaniechaniem obowiązków nałożonych przepisami ustawy. Wiedza związana z obowiązkiem zgłaszania przewozu towarów jest powszechnie dostępna. Nałożenie kary pieniężnej jest, według organu, wynikiem działań, których konsekwencje można było przewidzieć, dochowując staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności.
Dalej organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia zasady proporcjonalności i realizacji wyłącznie celu fiskalnego. Określona przepisami ustawy o SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny. Nie jest więc zależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu. Przewidziany w ustawie system kar nie przewiduje wartościowania przez organ przyczyn naruszenia. Przepisy ustawy zostały ukształtowane tak, że przewidziana w ustawie wysokość kar uwzględnia stopień uchybienia, jako że wysokość kar została zróżnicowana w zależności od popełnionego naruszenia. Nie ma zatem tutaj żadnego znaczenia jak podnosi strona, że nałożona kara pieniężna jest znacznej wysokości, zbliżonej do miesięcznego wynagrodzenia zatrudnionego kierowcy lub odpowiadającej znacznej części miesięcznego dochodu strony. Nie można też uznać, że interes przedsiębiorcy jako przewoźnika wynika z braku jego winy w przekazaniu danych geolokalizacyjnych lokalizatora. Wbrew twierdzeniom odwołującego się w badanym okresie nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL/OBU, a odwołujący się przyznał, że nie sprawdzał czy urządzenie ZSL nadaje dane geolokalizacyjne oraz nie zgłaszał problemów w działaniu systemu.
Następnie po przedstawieniu danych uzyskanych od CIRF w zakresie zarejestrowanych czynności podczas przejazdu związanych z obsługą i nadawaniem danych przez ZSL przed i po zmianie ciągnika, z uwzględnieniem wniosków Państwowego Instytutu Łączności, co do braku danych geolokalizacyjnych organ II instancji przyjął, że zmienione przez odwołującego się urządzenie ZSL nr [...], która to zmiana została wymuszona zgodnie z wpisanymi uwagami do zgłoszenia awarią ciągnika i realizowaniem przewozu za pomocą innego ciągnika, było sprawne i zapisywało koordynaty z trasy przejazdu. Potwierdza to przedstawiony przez stronę Raport przejazdów e-Toll, w którym ten sam ZSL zapisywał lokalizację dla celów poboru opłat za poruszanie się drogami. Jednak operator usługi Spółka z o.o. G. nie przekazała koordynat do rejestru SENT, co jak wskazał Państwowy Instytut Łączności mogło być wynikiem problemów sieciowych operatora, ponieważ na brak przekazywania danych nie miały wpływu inne rzeczy dopełnione przez operatora, jak również nie miało miejsce odrzucanie przez serwery KAS danych wysyłanych z urządzenia [...]
Według organu odwoławczego, mimo, że problemy z geolokalizacją leżały po stronie operatora organ I instancji słusznie uznał, że jako doświadczony przewoźnik realizujący przewozy SENT od wprowadzenia odpadów do monitorowania, czyli od lutego 2022 r. miał wpływ na tę sytuację. Został bowiem wyposażony w narzędzia do dokonania we własnym zakresie - bez udziału Spółki G. - weryfikacji, czy wymienione urządzenie ZSL jest sprawne, tj. czyjego sygnał jest widoczny dla rejestru SENT GEO i realizowanego przewozu wg przesłanego zgłoszenia, poprzez wywołanie komunikatu 406.
W ocenie organu II instancji wybór sposobu przekazywania danych geolokalizacyjnych (lokalizator lub zewnętrzny system lokalizacji) jak również wybór operatora ZSL pozostaje wyłącznie w gestii przewoźnika, który ponosi odpowiedzialność za prawidłową realizację przepisów ustawy SENT. Natomiast ewentualna odpowiedzialność za nienależyte wykonywanie czynności w imieniu przewoźnika, pozostaje kwestią umowy cywilnej pomiędzy przewoźnikiem, a operatorem urządzeń ZSL. Brak przesyłu danych przez operatora urządzenia ZSL nr [...] danych do systemu SENT, a tylko do systemu e-Toll, skutkowało tym, że niemożliwym było zidentyfikowanie go w systemie i powiązanie ze zgłoszeniem SENT - na moment kontroli przewóz ten był realizowany poza nadzorem właściwych organów, poza kontrolą systemu SENT i nie było możliwe prawidłowe śledzenie przesyłki a przewożony towar uznano za "wrażliwy". Podstawy do odstąpienia od nałożenia kary nie mogą stanowić okoliczności związane z lekceważeniem przepisów prawa, czy z brakiem należytej staranności w realizacji obowiązków wynikających z tych przepisów.
Brak nadzoru nad transportem przez brak przesyłu danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO, według organu odwoławczego, nie może być rozpatrywany jako brak przesyłania danych z przyczyn technicznych, czy pogodowych i nie ma w tej sytuacji znaczenia, czy było to celowe, czy przypadkowe działanie. Również dolegliwość wynikająca z konieczności zapłaty kary pieniężnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie odwołującego się, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Tak więc, dane geolokalizacyjne nie były przekazywane na całej trasie przewozu od W. do kontroli w S.. Tym samym, według orzekającego organu, odwołujący się nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem na całej trasie przewozu.
Następnie organ II instancji ocenił wystąpienie przesłanki interesu publicznego w zakresie odstąpienia od wymierzenia kary wskazując, że naruszenie miało istotny charakter, ponieważ przewoźnik nie zapewnił ciągłego przesyłu aktualnych danych geolokalizacyjnych, podczas trwania przewozu, co uniemożliwiło monitorowanie przewozu towaru "wrażliwego" w postaci makulatury, który zgodnie § 1 pkt 7 z dnia 25 kwietnia 2022 r. rozporządzenia MF takiemu monitorowaniu podlegał.
Orzekający organ ponad powtórzenie argumentacji podanej odnośnie przesłanki ważnego interesu przewoźnika, wskazał, że wbrew twierdzeniom odwołującego się, nie spełnia wymogów ustawy SENT w zakresie uznania, że został dochowany warunek geolokalizacji okoliczność, że serwery operatora usługi zostały zasilone danymi. Konieczne jest bowiem, aby dane te zasiliły serwery Krajowej Administracji Skarbowej profilowane do usług SENT.
Zdaniem organu II instancji nie leży w interesie publicznym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, który wcześniej popełnił sześć naruszeń uzasadniających wszczęcie postępowania.
Według organu odwoławczego nie są zatem zasadne zarzuty odwołującego się, że dla uznania, iż dane geolokalizacyjne były przesyłane do systemu SENT GEO, wystarczające były oświadczenia operatora usługi Spółki G. oraz jego partnera biznesowego M. Sp. z o.o., że dane były przekazywane. Ich brak został bowiem potwierdzony w toku analizy danych przekazanych w postaci plików excel i json przez CIRF wygenerowanych dla urządzenia ZSL nr [...]
Organ nie zgodził się również z twierdzeniem strony, że w sprawie nie zostało uwzględnione, że w okresie braku geolokalizacji odnotowane były problemy z usługą SENT wskazując, że takich problemów nie było. Potwierdził to organ I instancji w ramach weryfikacji, mającej na celu wyeliminowanie spraw dotyczących braku geolokalizacji powstałych wskutek nieprawidłowego działania systemów KAS.
Jako niewłaściwy wniosek orzekający organ uznał też podniesioną przez odwołującego argumentację, że zasilenie danymi systemu e-Toll przez operatora usługi, świadczy o braku możliwości przyjęcia za Państwowym Instytutem Łączności, że przyczyną braku danych w rejestrze SENT GEO mogły być problemy sieciowe operatora.
Cyfrowe przesyłanie danych, leży bowiem w kompetencji operatora usługi i to od niego zależy czy, kiedy i za pośrednictwem jakich internetowych łączy przeprowadzi przesył danych. Ponadto przesłanie danych geolokalizacyjnych odbywa się osobno do usług e-Toll i osobno do usług SENT.
Według organu II instancji w świetle przedstawionej przez Państwowy Instytut Łączności listy zadań lub czynności operatora usługi brakującym elementem jaki pozostał, były problemy sieciowe operatora lub wadliwe działanie urządzenia. Wadliwe działanie urządzenia zostało przez organ wyeliminowane, ponieważ to samo urządzenie jako zgłoszone do systyemu e-Toll oraz SENT zasilało danymi z e-Toll, a więc technicznie musiało być sprawne skoro generowało odczyty. Dostarczania danych lokalizacyjnych do modułu SENT GEO, wchodzącego w skład rejestru SENT za pomocą urządzeń ZSL (Zewnętrzny System Lokalizacyjny) jest procesem obejmującym wiele faz i ostatnią z nich jest cyfrowe zasilenie systemu SENT GEO do czego potrzebna jest sieć internetowa. Problemy sieciowe są zatem odniesieniem się do wszelkich zakłóceń w działaniu sieci, które utrudniły wymianę informacji między urządzeniami.
Wypowiadając się odnośnie zarzutu błędnej wykładni art. 10a ustawy SENT organ odwoławczy nie zgodził się z interpretacją skarżącego zakładającą brak naruszenia w sytuacji, gdy przewoźnik obowiązek dopełnienia wymaganych od niego czynności potrzebnych dla realizacji "zapewnienia przekazywania" danych dochował także wówczas, gdy pomimo podjętych starań będących w jego gestii dane te ostatecznie nie zostały przekazane do rejestru SENT GEO. Organ ten wskazał, że w przepisie tym wskazano, iż przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazanie danych geolokalizacyjnych, zatem musi nastąpić czynność przekazania danych geolokalizacyjnych, a penalizacja tego obowiązku została wskazana w art. 22 ust. 2a ustawy SENT.
Nie zgadzając się z argumentacją odwołującego się w zakresie nieskorzystania z wywołania komunikatu 406 jako asekuracyjnego i wątpliwego co do wyniku w okolicznościach sprawy, organ II instancji wyjaśnił, że sprawdzenie to nie jest potwierdzeniem aktywacji urządzenia, lecz czynnością służącą do wywołania sygnału GPS i sprawdzenia, czy jest on widoczny dla rejestru SENT GEO. W ocenie organu gdyby odwołujący się dokonał próby sprawdzenia, czy urządzenie ZSL nr [...] prawidłowo nadaje zorientowałby się, że tak nie jest i mógłby na bieżąco określić i wyeliminować przyczynę.
W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, D. K. zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania:
art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również dokonanie oceny tego materiału z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i zastąpieniem jej dowolnością, wyrażającą się, w szczególności, w ocenie dowodu z: pism M. Sp. z o.o. z 16 grudnia 2024 r. oraz z 5 lutego 2025 r., pism G. Sp. z o.o. z 19 lutego 2025 r. i 25 marca 2025 r. oraz pisma Centrum Informatyki resortu Finansów z 12 maja 2025 r. przy jednoczesnym:
pominięciu przekazywania do rejestru SENT GEO danych geolokalizacyjnych z urządzenia ZSL nr [...] do czasu zmiany ciągnika siodłowego 27 czerwca 2024 r. o godzinie 23:14, a tym samym odnotowania w rejestrze danych dotyczących części przewozu objętego zgłoszeniem [...];
zmarginalizowaniu znaczenia potwierdzonej tymi dokumentami sprawności urządzenia ZSL ni [...] w dniach 27 i 28 czerwca 2024 r., a w szczególności generowania oraz przekazywania danych geolokalizacyjnych na serwer spółki G. ;
pominięciu, że dane z urządzenia ZSL, nr [...], były przekazywane za pośrednictwem M. Sp. z o.o. na serwery operatora G. Sp. z o.o., a stamtąd miały być przesyłane na potrzeby systemu e-Toll i rejestru SENT GEO równolegle w tym samym czasie, przy użyciu tej samej infrastruktury sieciowej oraz połączenia internetowego;
zmarginalizowaniu znaczenia faktu, iż dane geolokalizacyjne przesłane przez urządzenie nr [...] na serwer G. Sp. z o.o. zostały przekazane do systemu e-Toll;
pominięciu, że wedle ustaleń Państwowego Instytutu Łączności, w rozpatrywanym przypadku zostały dopełnione wszelkie procedury wymagane dla prawidłowego przesyłania danych do rejestru SENT GEO;
pominięciu braku kategorycznego ustalenia konkretnej przyczyny nieprzesyłania danych z serwerów G. Sp. z o.o. do rejestru SENT GEO, mimo że w tym samym czasie były one przekazywane na potrzeby systemu e-Toll, co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, iż skarżący dopuścił się naruszenia, za które wymierzono mu karę pieniężną, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że dopełnił wymaganych czynności na cele zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, natomiast brak ich wpływu do rejestru SENT GEO wyniknął z przyczyn, za które nie odpowiada;
art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a ponadto dokonanie oceny tego materiału z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i zastąpieniem jej dowolnością, wyrażającą się, w szczególności, w:
przyjęciu, że operator usługi G. Sp. z o.o. nie przekazywał koordynat do rejestru SENT GEO, co mogło wynikać z problemów sieciowych operatora, podczas gdy przyczyny braku przekazywania tych danych nie zostały ustalone, a tym bardziej nie sposób ich przypisać skarżącemu lub podmiotom, z których usług korzystał na cele realizacji obowiązku przewidzianego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT;
uznaniu, że skarżący mógł samodzielnie ustalić, czy sygnał urządzenia nr [...] jest widoczny dla rejestru SENT GEO, podczas gdy z pisma Centrum Informatyki Rejestru Finansów wynika, że urządzenie to zostało prawidłowo aktywowane na potrzeby tego rejestru, a tym samym gdyby dokonał takiego sprawdzenia po zmianie zgłoszenia SENT, to i tak nie mógłby stwierdzić nieprawidłowości;
przyjęciu, że nieprzesyłanie danych geolokalizacyjnych uniemożliwiło kontrolę przewozu, a tym samym uchybiło celowi ustawy, podczas gdy kontrola taka została przeprowadzona; zgodnie z protokołem nr [...] nie stwierdzono w jej trakcie uchybień dotyczących przewożonych odpadów lub towarzyszących im dokumentów, a ponadto została zapewniona możliwość odtworzenia trasy przewozu przy posłużeniu się danymi geolokalizacyjnymi z urządzenia ZSL nr [...], które zostały zapisane, a wyłącznie z nieustalonych przyczyn nie odnotowane w rejestrze SENT GEO;
art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. i art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a ponadto dokonanie oceny tego materiału z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i zastąpieniem jej dowolnością, przejawiającą się, między innymi, w zmarginalizowaniu okoliczności posiadających istotne znaczenie dla oceny występowania w sprawie przesłanek dla odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, choćby w postaci:
dopełnienia przez skarżącego wszystkich leżących po jego stronie czynności niezbędnych dla zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, z uwzględnieniem okoliczności realizowanego przewozu, a zwłaszcza w porze nocnej poza godzinami pracy jego biura;
incydentalnego, charakteru stwierdzonych w toku działalności skarżącego nieprawidłowości w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych środków transportu, przy równoczesnym braku jego zawinienia w każdym z tych przypadków, co podważa przyjęcie przez organy, jakoby sytuacja mająca miejsce 16 miesięcy przed rozpatrywaną obecnie, powinna była wyczulić skarżącego na tego rodzaju problemy oraz nakazywała mu zachowanie szczególnej ostrożności;
niewielkiej skali naruszeń ustawy SENT względem liczby podlegających jej regulacji przewozów realizowanych przez skarżącego (6 względem 258 wykonanych przewozów);
braku istotności przypisywanego skarżącemu naruszenia względem celów ustawy SENT oraz funkcji przewidzianego w niej obowiązku zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych;
art. 188 o.p. w zw. z art. 199 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez pominięcie zawnioskowanego przez skarżącego dowodu z jego przesłuchania jako strony, podczas gdy dotyczy on okoliczności mających znaczenie dla sprawy, a sam organ powołuje się na brak ich dostatecznego stwierdzenia innymi dowodami.
naruszenie norm prawa materialnego, tj.:
art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że dla nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika za naruszenie przewidzianego w tym przepisie obowiązku wystarczające jest samo tylko stwierdzenie braku przekazania danych geolokalizacyjnych do rejestru SENT, podczas gdy ustawa posługuje się znamieniem czynnościowym "zapewnienia" przesyłu danych, przez co wyklucza odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia powstałe niezależnie od jego działania lub zaniechania;
art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do nałożenia kary w wysokości 10 000 złotych, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika jaka była przyczyna braku przekazywania do rejestru SENT GEO danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...], przez co tym bardziej nie sposób uznać, aby skarżący nie wywiązywał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy.
- a ewentualnie
art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do odmowy odstąpienia od nałożenia kary za niewywiązywanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania w trakcie przewozu danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, podczas gdy z poczynionych przez organy ustaleń wynika, że skarżący dopełnił wymaganej od niego staranności, brak było podstaw do podejrzewania przez niego, że dane geolokalizacyjne nie są przekazywane do rejestru SENT GEO, a jednocześnie przewóz został skontrolowany i możliwe było ustalenie jego trasy na podstawie zapisu danych z urządzenia ZSL, wobec czego nie doszło do uchybienia celom ustawy, a interes publiczny wymagał odstąpienia od nałożenia kary.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wnoszący ją zwrócił uwagę, że są bezsporne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego wszystkie okoliczności dotyczące zgłoszonego przewozu z 27 czerwca 2024 r. i rejestrowanego za pomocą urządzenia ZSL nr [...] do lokalizacji w W., a z powyższego wynika nieprawidłowość ustaleń organów, jakoby skarżący nie zapewnił przekazywania danych w trakcie całego przewozu objętego systemem monitorowania. Wynikłe problemy dotyczyły jedynie części trasy. Podobnie zwrócił uwagę, że nie budzi wątpliwości, iż z powodu awarii dotychczas używanego ciągnika siodłowego zaszła konieczność jego zamiany na wyposażony w urządzenie ZSL nr [...], które było należycie zgłoszone i zarejestrowane. Ponadto, po aktualizacji zgłoszenia SENT zostało ono do niego przypisane i aktywowane, co skarżący mógł potwierdzić poprzez aplikację systemu SENT. Wówczas nie ujawniły się żadne nieprawidłowości, choćby poprzez odrzucanie urządzenia, czy też w postaci komunikatu o problemach z połączeniem.
Zdaniem skarżącego organom trzeba zarzucić, przede wszystkim, brak kategorycznego ustalenia w sprawie konkretnej przyczyny nieprzesyłania danych z serwerów G. Sp. z o.o. do rejestru SENT GEO, podczas gdy ustalenie to warunkuje możliwość przypisania skarżącemu przedmiotowego naruszenia. Z przedstawionych przez organy objaśnień oraz zebranych dokumentów wynika, że operator G. Sp. z o.o. pobiera dane z urządzeń ZSL, które następnie równolegle przesyła do systemów SENT oraz e-Toll. Czynności te pozostają zautomatyzowane, przez co powinny nastąpić bez zaangażowania pracowników operatora. Ustalono przy tym, że zostały dopełnione wszelkie spoczywające po jego stronie procedury potrzebne do zasilania rejestru SENT GEO danymi pochodzącymi z użytego przez skarżącego lokalizatora, tj. zwłaszcza certyfikat i endpoint były prawidłowe, a port odblokowany. Nie wiadomo jednak, z jakiej przyczyny dane te nie zostały ostatecznie przesłane do rejestru SENT GEO, podczas gdy zostały odnotowane w systemie e-Toll. Jest to kwestią niedociągnięć systemu SENT, iż przy potwierdzeniu aktywowania lokalizatora nie weryfikuje on otrzymywania z niego danych geolokalizacyjnych. W trakcie wykonywanego przewozu urządzenie ZSL nie komunikowało błędów lub nieprawidłowości, gdzie w takim wypadku byłoby uzasadnione nabranie podejrzeń co do przesyłania danych geolokalizacyjnych.
Według skarżącego na krytykę zasługuje oparcie się wyłącznie na stanowisku Państwowego Instytutu Łączności, który podał, że "przyczyną braku danych geolokalizacyjnych mogły być problemy sieciowe operatora lub wadliwe działanie urządzenia", które nie posiada waloru kategorycznego ustalenia, a jedynie wyraz dedukcji. Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów nie wynika bowiem, jaka była konkretna przyczyna braku przesłania tych danych do rejestru SENT GEO. Ostatecznie natomiast nie została ona w ogóle ustalona w niniejszej sprawie. Założone przez orzekające organy problemy sieciowe operatora dotyczyłyby przekazywania danych do systemu e-Toll, jak i SENT, a dotyczyły wyłącznie tego ostatniego. Trudno sobie wyobrazić, aby jeden serwer posiadał dwa różne wyjścia internetowe i łączył się z różnymi sieciami operatorów telekomunikacyjnych. przeszkoda w przekazaniu danych do rejestru SENT GEO leżała w sieci operatora telekomunikacyjnego ze wskazaniem na tego obsługującego Krajową Administrację Skarbową.
W ocenie skarżącego hipotetyczne twierdzenia nie mogą być podstawą zastosowania odpowiedzialności administracyjnokarnej. Jej przypisanie może się opierać wyłącznie na kategorycznych i pewnych ustaleniach dotyczących okoliczności powstania naruszenia oraz jego przypisania adresatowi obowiązku.
Nie zgadzając się z wykładnią przepisu art. 10a ustaw SENT, zaprezentowaną przez orzekające organy, skarżący wskazał, że przesłanie lub brak przesłania danych jest faktem obiektywnym. Natomiast ustawodawca formułuje obowiązek zapewnienia przekazywania danych. "Zapewniać" odnosi się do zachowania zobowiązanego - działania lub zaniechania. Przez to, na gruncie stosowania przywołanego przepisu, a w konsekwencji także art. 22 ust. 2a ustawy, ocenie podlega zachowanie przewoźnika, a nie tylko fakt obiektywny w postaci braku przekazania danych. Przepis sankcjonujący wskazuje, iż na przewoźnika nakłada się karę w przypadku niewywiązywania się z obowiązku. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż ustawodawca posłużył się w tym przepisie sformułowaniem nawiązującym do zdarzenia trwającego w czasie ("w przypadku niewywiązywania się", a nie "w przypadku niewywiązania się"). Według skarżącego organy obu instancji nieprawidłowo wyprowadzają odpowiedzialność skarżącego z powołanego faktu obiektywnego, nie zaś kontroli jego zachowania w zakresie wykonania obowiązku zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych.
Skarżący dodał, że przypisanie mu w sprawie braku staranności poprzez brak skorzystania z możliwość weryfikacji przy użyciu funkcjonalności PUESC (wywołanie komunikatu 406), nie posiada charakteru normatywnego. Żaden przepis ustawy SENT nie przewiduje takiego obowiązku po stronie przewoźnika. Ponadto, w jego ocenie, realizacja podnoszonego w świetle dyspozycji przepisu art. 10c ust. 1 ustawy SENT obowiązku kierującego niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym możliwym miejscu nie zaistniała w stanie faktycznym sprawy, albowiem 28 czerwca 2024 r. kierujący pojazdem wyruszył z W. o godzinie 4:00, zaś o godzinie 4:52 stawił się w punkcie kontroli w S.. Stąd też, skoro ustawa nie zastrzega obowiązku upewnienia się przez przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu przy użyciu portalu PUESC co do przekazywania danych geolokalizacyjnych, a jednocześnie przewiduje dopuszczalność poruszania się z niesprawnym lokalizatorem lub zewnętrznym system lokalizacji, o ile trwa ona krócej niż godzinę, to powoływane przez organy zaniechanie skarżącego nie może uzasadniać nałożenia na niego kary pieniężnej.
Według skarżącego aktualne pozostają również argumenty odwołania dotyczące nieuwzględnienia przez organ I instancji zachodzących w sprawie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Podtrzymał twierdzenie, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zasadę proporcjonalności i w ogólnym odczuciu sprowadza się do wymierzenia sankcji za zaniechanie użycia przez skarżącego funkcjonalności zawartej na PUESC. Skoro doszło do kontroli, to nie sposób twierdzić, aby przewóz był realizowany poza nadzorem właściwych organów, poza kontrolą systemu SENT, czy też, żeby nieprzesyłanie danych geolokalizacyjnych uniemożliwiło kontrolę przewozu. Natomiast co do odcinka trasy przewozu, na którym dane te nie wpłynęły do rejestru, trzeba podnieść, iż przecież zostały one zapisane, a następnie udostępnione w ramach postępowania organu I instancji. Pozwalają one zweryfikować trasę tego przewozu, a tym samym brak przeładunku lub rozładunku odpadów w jego trakcie, a przecież temu służy właśnie system SENT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to - co wymaga podkreślenia wobec wniosków skargi - że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w S. utrzymująca w mocy decyzję, którą Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewykonanie obowiązku określonego w art. 22 ust. 2a w związku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT tj. niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, na całej trasie przewozu towaru objętego zgłoszeniem nr [...] oraz odstąpił od nałożenia kary za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących danych o nadawcy towaru wynikającego z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. art. 22 ust. 2a, art. 10a ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.
Stosownie do brzmienia art. 10a ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust.2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).
W myśl art. 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Z kolei ust. 3 ww. przepisu wskazuje, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Zgodnie z przepisami art. 10c ustawy SENT:
1. W przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, kierujący środkiem transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, przewożący towary niebezpieczne określone w Umowie europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 891) jest obowiązany zatrzymać środek transportu na najbliższym parkingu samochodowym lub w innym miejscu zapewniającym postój, z uwzględnieniem przepisów działu 8.4 i 8.5 tej umowy.
3. Przewóz towaru środkiem transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, może być kontynuowany po:
1) przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji albo
2) przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo którego dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji, albo
3) wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator, albo
4) nałożeniu zamknięć urzędowych na środek transportu lub towar albo zarządzeniu konwoju, o którym mowa w art. 67 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.).
4. Rozstrzygnięcie w zakresie, o którym mowa w ust. 3 pkt 4, jest podejmowane przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, na terenie którego znajduje się środek transportu, po uzyskaniu informacji od przewoźnika dotyczącej potrzeby kontynuowania przewozu towaru.
5. W przypadkach, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, przepis art. 10b stosuje się odpowiednio.
Jak natomiast stanowi art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Skarżący kwestionuje zarówno ustalenia orzekających organów co do zaistnienia podstaw do nałożenia kary, wykładnię przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT, jak i nieuzasadnione, według skarżącego, nieodstąpienie przez organ od nałożenia kary. Skarżący wywodzi m.in., że przypisanie naruszenia nie miało podstaw prawnych, gdyż w ustaleniach orzekających organów pominięto przyczyny, dla których dane geolokalizacyjne w trakcie rozpatrywanego przewozu, po zmianie urządzenia ZSL, nie zapisały się w rejestrze SENT GEO, mimo że równolegle były przesłane do systemu e-Toll, w którym zostały odnotowane. W ocenie skarżącego skuteczne dodanie urządzenia do zgłoszenia SENT dawało podstawy domniemywać, że procedury zostały zachowane i można przystąpić do przewozu. Dlatego nie było też podstaw do skorzystania z wskazywanej przez organy możliwości weryfikacji przy użyciu funkcjonalności PUESC (wywołanie komunikatu 406), która dodatkowo nie posiada charakteru normatywnego.
Wymaga podkreślenia, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma natomiast charakter fakultatywny i uznaniowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 554/21). Zauważyć w tym miejscu należy również, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar, ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (por. wyroki NSA: z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18).
Organy stosujące przepisy ustawy SENT mają obowiązek wykazania nie tylko uchybień podmiotów uczestniczących w przewozie towarów, ale również wykazania, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej za naruszenie ustawowego obowiązku. Z obowiązków tych organy się nie wywiązały.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przewóz towaru objętego systemem monitorowania został zgłoszony w imieniu przewoźnika do rejestru, zaś system wygenerował numer referencyjny SENT oraz wezwanie do przedstawienia środków transportu w celu przeprowadzenia kontroli, na którą przewoźnik stawił się w wyznaczonym miejscu do kontroli.
Wątpliwości budzi natomiast rozstrzygnięcie i motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie nieprawidłowości przekazywania danych geolokalizacyjnych. Ustalenia opisane we wstępnej części uzasadnienia, które znajdują oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach wskazują, że od momentu przekroczenia granicy polskiej 27 czerwca 2024 r., w Terminalu Promowym w Porcie w S. dane geolikalizacyjne były przekazywane do rejestru monitorowania przewozów SENT GEO do momentu zmiany ciągnika jak i urządzenia lokalizującego ZSL nr [...] Ten ZSL nadawał do godziny 23:13 tego samego dnia będąc w W.. Organ ustalił, że brak danych nastąpił z chwilą aktualizacji zgłoszenia w zakresie numeru rejestracyjnego ciągnika oraz numeru urządzenia ZSL. Następnie 28 czerwca 2024 r. kierujący pojazdem wyruszył z W. o godzinie 4:00, zaś o godzinie 4:52 stawił się w punkcie kontroli w S. o godzinie 05:00 w S. na ulicy [...] odbyła się kontrola przewozu SENT, na którą przewoźnik stawił się w związku ze skierowanym do niego wezwaniem wygenerowanym dla zgłoszenia [...] Nowy ZSL nr [...] w dacie ważności zgłoszenia rozpoczął nadawanie do systemu SENT GEO po wyjeździe z kraju z ładunkiem, tj. 29 czerwca 2024 r. od godziny 08:31 z terenu Niemiec.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że ustawa SENT nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem (art. 10a ust. 1) oraz obowiązek wyposażenia środka transportu w lokalizator (art. 10a ust. 2). W ustawie wskazuje się również na moment kiedy lokalizator ma zostać włączony oraz moment gdy kierowca lokalizator ów może wyłączyć (art. 10b). Powyższe oznacza, że zgodnie z art. 10a ustawy SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Dla prawidłowego wypełnienia tego obowiązku, tj. zgodnego z prawem przesyłania danych, muszą być spełnione łącznie dwa warunki: przewoźnik musi podać nr GPS tego lokalizatora, aby był on identyfikowalny i geolokalizator musi być włączony. Zatem system lokalizacyjny wykazany w zgłoszeniu SENT winien być włączony i przekazywać informacje o położeniu pojazdu do rejestru SENT (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2025 r. sygn. II GSK 971/23). Orzekający skład Sądu stanowisko Sądu kasacyjnego podziela i uznaje za własny.
Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy wskazać należy, co zresztą słusznie przyjął organ odwoławczy, że sporem mogła być objęta tylko część zgłoszonego przejazdu tj. na odcinku od miejscowości W. do miejsca kontroli w S.. Odcinek ze S. do W., w świetle zgromadzonych akt sprawy, prawidłowo nie budził wątpliwości orzekających organów co do zapewnienia przesyłania danych do rejestru SENT GEO. Natomiast w związku z przeprowadzoną przez pracowników organu I instancji kontrolą w S. spełnione zostały cele ustawy SENT, wyrażające się w dokonaniu skutecznej kontroli, zapewniającej bezpieczeństwo przewozu towaru "wrażliwego".
Ponadto organ nie podważył skutecznie twierdzeń dystrybutora ZSL – M. Sp. z o.o., co do danych dokumentujących przebieg odcinka trasy przed i po dokonanej kontroli. Potwierdza to też niewystąpienie przez organ do operatora – G. Sp. z o.o. o wskazane dane, celem ich dodatkowego zweryfikowania. Kontrolujący nie podjęli też czynności przewidzianych przepisami art. 10c ust. 3 pkt 2-4 ustawy SENT. Jednocześnie ze stanu faktycznego wynika, że wobec kierującego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, nie zaistniała przesłanka z art. 10c ust. 1, albowiem przejazd z miejscowości W. do miejsca kontroli w S. trwał krócej niż godzinę. Przy tym orzekające organy nie wykazały, że przed wyruszeniem z W. do S. na miejsce kontroli miało miejsce jakiekolwiek zdarzenie niezgodne z przepisami ustawy SENT.
Organy przyjęły za swoje stanowisko CIRF i Państwowego Instytutu Łączności, z którego wynika, że nowy ZSL aktywowano na potrzeby SENT GEO 27 czerwca 2024 r. o godzinie 23:14 zgłoszeniem [...], czyli zaktualizowanie zgłoszenia i wprowadzenie do niego numeru "nowego" ZSL zaktywowało go na potrzeby SENT GEO. Po stronie operatora zostały dopełnione wszystkie procedury dla potrzeb zasilania rejestru SENT GEO, tj. certyfikat był prawidłowy, endpoint był prawidłowy; port był odblokowany; ponadto dla urządzenia w okresie ważności zgłoszenia dane nie były odrzucane. Zatem przyczyną braku danych geolokalizacyjnych mogły być problemy sieciowe operatora lub wadliwe działanie urządzenia. Jednakże z akt wynika, że urządzenie nie było wadliwe, o czym świadczy fakt, że dla potrzeb e-Toll lokalizacje były przekazywane. Organy ustaliły, że problemy z geolokalizacją leżały po stronie operatora. Oparły się na ww. przypuszczeniu, nie dostrzegając potrzeby jego potwierdzenia lub obalenia w ramach postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy miały możliwość skonfrontowania danych uzyskanymi z CIRF z danymi dystrybutora i operatora, a system SENT GEO, jak ustalono, nie sygnalizował nieprawidłowości związanych z błędami dotyczącymi urządzenia ZSL obciążającymi przewoźnika.
Mając za podstawę przepis art. 10a ust.1 w związku z art. 22 ust. 2a ustawy SENT niespełnienie przesłanki zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych nie można przypisać przewoźnikowi w mniejszej sprawie również na odcinku trasy z miejscowości W. do S. do miejsca kontroli. Należy przyznać rację skarżącemu, wskazującemu, że w świetle przepisu art. 10c ust. 1 ustawy SENT skoro ustawa nie zastrzega obowiązku upewnienia się przez przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu przy użyciu portalu PUESC co do przekazywania danych geolokalizacyjnych, a jednocześnie przewiduje dopuszczalność poruszania się z niesprawnym lokalizatorem lub zewnętrznym system lokalizacji, o ile trwa ona krócej niż godzinę, to powoływane przez organy zaniechanie skarżącego nie uzasadniało nałożenia na niego kary pieniężnej. Podobnie nie może świadczyć na niekorzyść skarżącego brak użycia funkcjonalności PUESC (wywołanie komunikatu 406), gdyż skorzystanie z niej nie posiada charakteru normatywnego. Uregulowania ustawy SENT nie przewidują takiego obowiązku po stronie przewoźnika.
Nietrafnie bowiem uznano, że zachowanie strony naruszało podstawowe cele ustawy SENT. Celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a obowiązek przewoźnika zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru należy do narzędzi służących tej skuteczności, a w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.
W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT, do zbioru stanów faktycznych objętych zakresem jego normowania należałoby również zaliczyć "historycznie odtworzone" na podstawie wymienionych w sprawie danych, w tym możliwych do uzyskania przez organ, fakty obrazujące wykonywanie kontrowanego przewozu towarów wrażliwych, a tym samym – co najistotniejsze – możliwość prześledzenia tego przewozu (por. wyrok NSA z 9 maja 2024 r. sygn. akt II GSK 396/21).
Skoro skarżący nie naruszył przepisów SENT brak było podstaw do nałożenia kary.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku). Ponadto, na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie (pkt II wyroku). W związku z powyższym rozstrzygnięciem odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi stało się bezprzedmiotowe.
O kosztach postępowania (pkt III wyroku) obejmujących wysokość uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi (400 zł), wynagrodzenie będącego adwokatem pełnomocnika skarżącego (1 800 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 23 pkt 1 lit a w zw. z § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 87).
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło