II SA/Sz 871/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zatrzymanego prawa jazdy p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W dniu [...]r. M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zatrzymanego prawa jazdy. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł. Przesyłka zawierająca odpis ww. zarządzenia Sądu, została stronie doręczona w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (akta sądowe k. [...]). W odpowiedzi na wezwanie Sądu, M. R. w dniu [...] r. złożył w Biurze Podawczym Sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą schorowaną. Posiada mieszkanie M-4, natomiast nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej [...] euro. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł brutto (ok. [...]zł netto) miesięcznie, z której po dokonaniu opłat za mieszkanie, prąd, gaz, wodę oraz leki, zostaje niewiele na jedzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ww. ustawy). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w tym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Natomiast przez "uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny", należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). W doktrynie i orzecznictwie wyrażony jest pogląd, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i stosowana jest tylko co do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do takich osób należy zaliczyć osoby ubogie, które pozbawione są środków do życia, bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie, jak wynika z urzędowego formularza PPF skarżący jest osobą samotną i schorowaną. Jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest renta (ok. [...]netto miesięcznie), którą przeznacza na wydatki konieczne : jedzenie, leki oraz utrzymanie mieszkania. Strona nie posiada żadnych oszczędności, ani wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów sądowych. Sąd dokonując oceny okoliczności wskazanych we wniosku uznał, że skarżący zasługuje na wsparcie ze strony Skarbu Państwa, albowiem nie jest w stanie z posiadanych środków pieniężnych ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uwzględnić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego.