II SA/Sz 872/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-11-10

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej (w tym świadczeń z funduszu alimentacyjnego), może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków adwokata z własnych środków finansowych. Przepisy dotyczące prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
D.A. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą kwotę nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając go trudną sytuacją materialną jako samotnej matki wychowującej dwóch synów.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej w ramach prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a ustanowić adwokata D.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą kwotę nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna M.A.. Skarżąca, zawiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] r. złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dwóch synów, których ojcowie nie interesują się ich wychowaniem i poza zasądzonymi wyrokami sądów alimentami nie udzielają finansowego wsparcia. Wnioskodawczyni podała, że jedynym jej majątkiem jest mieszkanie o pow. [...] m2, a koszty utrzymania tego mieszkania (energia elektryczna, opał, woda, gaz, nieczystości stałe i płynne) wynoszą miesięcznie ok. [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że starszy syn jest uczniem [...] klasy szkoły pomaturalnej w [...], a młodszy uczęszcza do [...] klasy Liceum Ogólnokształcącego w [...] oboje są zmuszeniu dojeżdżać do szkoły stąd tylko na ten cel wnioskodawczyni wydaje [...]zł miesięcznie. D.A. wskazała, że pracuje jako pracownik fizyczny w Zakładzie [...] i z tego tytułu uzyskuje dochód w kwocie [...] zł miesięcznie brutto, a jej synowie otrzymują alimenty każdy po [...] zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 ww. ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest zwrot nienależnych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, brak jest możliwości przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy orzeczenia referendarza sądowego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata należy stwierdzić, że skarżąca uprawdopodobniła w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków adwokata z własnych środków finansowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a należało orzec, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło