II SA/Sz 873/25

WyrokWSA w Szczecinie2026-03-12

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Krzysztof Szydłowski, Joanna Świerzko-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie jest właścicielem nieruchomości, ale posiada zabezpieczenie w postaci zobowiązania do przeniesienia własności tej nieruchomości na jej rzecz w przypadku niespłacenia wierzytelności, ma interes prawny do uzyskania wypisu z rejestru gruntów dotyczącego tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Spółka, która nie jest właścicielem nieruchomości, ale posiada zabezpieczenie w postaci zobowiązania do przeniesienia własności tej nieruchomości na jej rzecz w przypadku niespłacenia wierzytelności, nie posiada interesu prawnego do uzyskania wypisu z rejestru gruntów. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a nie jedynie z potencjalnej korzyści faktycznej. Sama możliwość przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie lub zamiar wszczęcia postępowania windykacyjnego nie stanowi wystarczającej podstawy do wykazania interesu prawnego.
Stan faktyczny
Spółka J. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie wypisu z rejestru gruntów dla działek, które nie stanowiły jej własności, lecz były przedmiotem zabezpieczenia w akcie notarialnym. Starosta odmówił wydania wypisu z powodu braku wykazania interesu prawnego. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. Spółki z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Szczecinie z dnia 15 września 2025 r. nr GK-2.7221.1.17.2025.PU w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia 1 lipca 2025 r., nr GK.6621.2.511.2025.VII, wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej "k.p.a." w związku z art. 20 ust. 2, art. 24 ust. 3 i ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) – dalej "p.g.k.", Starosta S. (dalej: "Starosta", "organ I instancji"), z uwagi na brak wykazania interesu prawnego, odmówił J. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "Spółka", "skarżąca") wydania wypisu z rejestru gruntów dla działek nr [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] w gminie P., niebędących własnością Spółki. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "ZWINGiK", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 15 września 2025 r., nr GK-2.7221.1.17.2015.PU, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 24 ust. 5 pkt 3, art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit b i art. 7d pkt 1 lit. a p.g.k. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 26 maja 2025 r. Spółka zwróciła się do Starosty o wydanie wypisu z rejestru gruntów dla ww działek. Wyjaśnił, że zgodnie z informacjami zawartymi w księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w S. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych numer [...], [...], [...] według treści księgi wieczystej numer [...] stanowi własność S. U.. Nieruchomość obejmująca działkę nr [...] według treści księgi wieczystej [...] również stanowi własność S. U.. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 24 ust. 5 ustawy p.g.k. i podzielił stanowisko organu I instancji, że Spółka nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działek wymienionych w jej wniosku. Jako źródło interesu prawnego w uzyskaniu tego dokumentu Spółka wskazała na akt notarialny Rep. A. nr [...] w związku z oświadczeniem notariusza T. O. z dnia [...] maja 2025 r. W związku z naruszeniem umowy przez dłużnika i brakiem spłaty wymaganych wierzytelności, Spółka postanowiła wszcząć postępowanie windykacyjne i skorzystać z zabezpieczenia ustanowionego w akcie notarialnym, w którym S. U. zobowiązała się do przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie. W ocenie Spółki żądany wypis z rejestru gruntów jest niezbędnym dokumentem do dokonania przez Spółkę przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie. Konieczne jest zawarcie umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości na zabezpieczenie, a do tego potrzebny jest wypis z rejestru gruntów, bez którego nie ma możliwości sporządzenia aktu notarialnego. Zdaniem organu odwoławczego Spółka nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k., bowiem interesu tego nie można wywodzić z konieczności przedłożenia dokumentu notariuszowi celem dokonania przez niego czynności w formie aktu notarialnego. W ocenie Spółki sam akt notarialny jest źródłem jej interesu prawnego. Poglądu tego nie podzielił organ odwoławczy. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r. (sygn. akt II SA/Po 332/15, LEX nr 1758142), wyjaśnił, iż pojęcie interesu prawnego użyte w art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, a także nie zostało zdefiniowane w k.p.a. Z uwagi na brak definicji legalnej tego pojęcia, uzasadnione jest przyjęcie jego rozumienia w znaczeniu bezpośrednim, zgodnie z którym jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Tymczasem wskazywany przez Spółkę akt notarialny Rep. [...] nr [...] nie stanowi, że Spółka nie będąca właścicielem nieruchomości, ma interes prawny do pozyskania żądanych dokumentów, a co najwyżej interes faktyczny. Zdaniem organu odwoławczego z treści zapisów zawartych w tym akcie nie sposób wywieść interesu prawnego Spółki do uzyskania danych podmiotowych o właścicielu (władającym) gruntem, będącym stroną czynności prawnej mającej na celu przeniesienie prawa własności nieruchomości stanowiących zabezpieczenie zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki. To właściciel nieruchomości, którym jest S. U., może zwrócić się do Starosty o wydanie wypisu z rejestru gruntów, tym bardziej, że zawierając akt notarialny zobowiązała się w nim przenieść na Spółkę własność przedmiotowych działek gruntu. Formalności te leżą zatem po jej stronie. Innym rozwiązaniem mogłoby być przedłożenie przez Spółkę pełnomocnictwa do reprezentowania właścicielki nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, którego wniosek o wydanie wypisu z rejestru gruntów dotyczy. Zdaniem organu odwoławczego sam zamiar wszczęcia przez Spółkę procedur egzekucyjnych (sądowych i notarialnych), nie jest podstawą do żądania przez nią danych podmiotowych z ewidencji gruntów i budynków udostępnianych w formie wypisu z operatu ewidencyjnego. Sama chęć podjęcia takich działań nie oznacza jeszcze, by sprawie nadano bieg. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność skonkretyzowania interesu prawnego i wymóg jego aktualności. Tymczasem Spółka poza twierdzeniem, że S. U. jest jej dłużnikiem, w żaden sposób nie wykazała, by ziściły się w ogóle przesłanki wskazane w § 7 aktu notarialnego do przeniesienia na jej rzecz własności nieruchomości. Tym warunkiem ma być wszczęcie postępowania windykacyjnego. Dowodów na jego wszczęcie Spółka nie przedstawiła. Spółka nie wykazała też, by ziściły się okoliczności wskazane w § 7 ust. 6 aktu notarialnego, to jest by wszczęto postępowanie windykacyjne, co musi być poprzedzone nadaniem aktowi notarialnemu w tym zakresie klauzuli wykonalności (art. 777 § 1 pkt 4 w zw. z art. 776 k.p.c.). Oczywiście, można zakładać, że żądane dokumenty stanowić mogą materiał dowodowy w postępowaniu cywilnym. Jednak o zakresie postępowania dowodowego w tej materii decyduje wyłącznie sąd. To sąd cywilny, który zobowiązuje stronę do złożenia określonych dokumentów mógłby stanowić o legitymowanym interesie prawnym do złożenia wniosku o wydanie stosownego dokumentu. Na tej podstawie Spółka niewątpliwie byłaby legitymowana do złożenia wniosku w trybie art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. Jak wyjaśnił bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 23 sierpnia 2019 r. (sygn. akt II SA/G1 339/19, LEX nr 2722658), wezwanie sądu stanowi dowód wykazania interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu. Zatem interes prawny Spółki w uzyskaniu wypisu z rejestru gruntów może zostać skonkretyzowany dopiero w postępowaniu sądowym o uzyskanie klauzuli wykonalności dla egzekucji dokonanej z aktu notarialnego. Starosta na podstawie samego zamiaru wszczęcia przez Spółkę procedur egzekucyjnych, czy też zamiaru przedłożenia żądanego dokumentu notariuszowi, nie mógł przyjąć, że skarżąca Spółka jest podmiotem uprawnionym do żądania dokumentów z ewidencji gruntów i budynków. Ponieważ Spółka nie wykazała interesu prawnego, który byłby indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie w uzyskaniu tego dokumentu, a jego istnienie miałoby potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Końcowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Starosta naruszył reguły procedury administracyjnej, ponieważ stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji nie umożliwił Spółce wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nadto organ I instancji naruszył art. 79a k.p.a. ponieważ w postępowaniu wszczętym na żądanie strony (na wniosek) nie wskazał przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane i nie zawiadomił Spółki o możliwości wydania decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Procedurę tę zastosował organ odwoławczy, który pismem z dnia 1 września 2025 r. zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz wykazania interesu prawnego w pozyskaniu wypisu z rejestru gruntów. Strona z przysługującego jej uprawnienia nie skorzystała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu odwoławczego skarżąca Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji polegającej na wydaniu Spółce wypisu i wyrysu z rejestru gruntów dla przedmiotowych działek na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., wymierzenie organowi grzywny w przypadku niezawiadomienia Sądu o wydaniu decyzji na podstawie art. 145a § 2 p.p.s.a., a także zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Spółka podniosła następujące zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. poprzez jego błędną zawężającą wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, iż wyłącznie wezwanie (zobowiązanie) sądu stanowi dowód istnienia interesu prawnego w uzyskaniu przez Spółkę danych podmiotowych z rejestru gruntów w postaci wypisu i wyrysu, co stanowi przykład wykładni contra legem prowadzącej do wniosków sprzecznych z wolą ustawodawcy. Nie istnieje bowiem przepis prawa powszechnie obowiązującego, "który uzależniałby udostępnienie danych z ewidencji gruntów wyłącznie po przedłożeniu wezwania" sądu. Nie istnieje również żadna wynikającą z prawa przesłanka uprawniająca do implementowania tego nieistniejącego przepisu prawa do obrotu prawnego. Gdyby wolą ustawodawcy było uzależnienie udostępnienia danych z ewidencji gruntów od przedłożenia wezwania sądu, to ustawodawca wyraziłby to w zapisach ustawy. Skoro jednak posłużył się niedookreśloną kategorią interesu prawnego, to jego celem było pozostawienie organom pewnego luzu decyzyjnego. Naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. Spółka upatruje również w uznaniu, że na gruncie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, w kognicji Starosty oraz ZWINGiK mieści się badanie tego, czy ziściły się warunki konieczne do zawarcia umowy przeniesienia własności na zabezpieczenie. Organy te nie posiadają uprawnień oraz kompetencji ustawowych do dokonywania takich ocen. Podmiotem uprawnionym do takich ocen jest natomiast m.in. notariusz. Po to angażuje się notariusza do sporządzenia określonej czynności prawnej, aby nadać jej pewność i powagę, także w celu uniknięcia podważania woli osób dokonujących czynności. Notariusz jest niejako organem pomocniczym wobec wymiaru sprawiedliwości, organem ochrony prawnej, podmiotem sprawującym jurysdykcję prewencyjną, a także strażnikiem praworządności; 2) naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 k.p.a. polegające na jedynie pobieżnej ocenie materiału dowodowego w szczególności treści przedłożonego aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2023 r., Rep. [...] nr [...] oraz oświadczenia notariusza z dnia [...] maja 2025 r. co doprowadziło do uznania, że skarżąca Spółka w celu zawarcia umowy przeniesienia własności nieruchomości musi wejść na drogę postępowania sądowego i dopiero wezwanie sądu do przedłożenia stosownych wypisów i wyrysów z rejestru gruntów w ramach postępowania sądowego będzie dowodzić istnienia interesu prawnego Spółki do uzyskania tych dokumentów. Z treści powyższych dokumentów wynika, że Spółka celem zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości nie musi wejść na drogę postępowania sądowego. Musi natomiast okazać notariuszowi dokumenty zawierające dane z ewidencji gruntów. Zdaniem skarżącej Spółki naruszenie przepisu prawa materialnego oraz przepisów postępowania doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegających na uznaniu, że wszczęcie postępowania windykacyjnego przez skarżącą Spółkę wobec właścicielki gruntów, a następnie zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie, musi być poprzedzone nadaniem aktowi notarialnemu z dnia 26 lipca 2023 r. klauzuli wykonalności w tym zakresie, tj. wszczęciem postępowania sądowego na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 776 k.p.c. Podczas gdy na mocy zawartych umów oraz stosunków prawnych obowiązujących pomiędzy skarżącą Spółką a właścicielką gruntów Spółka nie musi wszczynać postępowania sądowego ani uzyskać klauzuli wykonalności aktu notarialnego w celu zawarcia umowy przeniesienia własności nieruchomości. Czynność zawarcia umowy przeniesienia własności na zabezpieczenie odbywa się z woli stron wyłącznie w ramach czynności notarialnej. Błędnie organy orzekające w sprawie uznały, że Spółka nie ma interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu z rejestru gruntów i że o dokumenty takie może wnioskować właścicielka gruntów. Ustalenia faktyczne a de facto ocena dokonana przez organ pozostaje w całkowitej sprzeczności z logicznym rozumowaniem, treścią przedłożonego aktu notarialnego, oraz realiami obrotu gospodarczego. W praktyce zawierania umów gospodarczych oczywistym jest, że wszelkie zabezpieczenia wykonania warunków umowy są ustanawiane właśnie w tym celu, by wierzyciel mógł egzekwować należne świadczenie w sytuacji, w której dłużnik nie chce tego świadczenia spełnić, wzbrania się przed wykonaniem obowiązku zapłaty, upłynnia lub zbywa majątek i nie współpracuje z wierzycielem. Twierdzenia organu, że właścicielka gruntów sama może złożyć wniosek o wydanie wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów, są kuriozalne. Spółka wykazała, że posiada interes prawny w uzyskaniu żądanych dokumentów, a wydana decyzja odmowna nie ma oparcia w przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę ZWINGiK wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taki wniosek złożył ZWINGiK, zaś skarżąca Spółka nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dokonując oceny według wskazanych wyżej kryteriów Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZWINGiK utrzymująca w mocy decyzję Starosty odmawiającą skarżącej Spółce wydania wypisu z rejestru gruntów dla wskazanych przez nią działek. Stosownie do art. 24 ust. 5 p.g.k. starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów: a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 604 i 834), b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859); 2b) sądów na potrzeby prowadzonych postępowań; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2b, które mają interes prawny w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie należy do podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 - 2b p.g.k., zaś wydanie wypisu z rejestru gruntów w odniesieniu do wskazanych w jej wniosku działek, byłoby możliwe w oparciu o art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k., po wykazaniu przez Spółkę interesu prawnego w tym zakresie. W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie interesu prawnego jest często definiowane poprzez wskazanie różnicy między interesem prawnym a interesem faktycznym. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi (zob. Marek Piotr Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. LEX/el. 2026, art. 28). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwaliło się stanowisko zgodnie z którym przez interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. należy rozumieć przysługujące określonemu podmiotowi uprawnienia lub obowiązki oparte na konkretnym przepisie prawa materialnego. Musi zatem istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym, i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Chodzi przy tym nie o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Do cech interesu prawnego należy to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98 LEX 41827, z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1806/19, LEX 3025437). Podmiot administrowany ma interes faktyczny, jeżeli w jakiejś sytuacji, obecnej lub przyszłej, odniesie bezpośrednią korzyść na skutek działań lub zaniechań organu administracji. Podmiot mający interes faktyczny może żądać od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (wyrok NSA z dnia 5 października 1998 r., II SA 1104/98, LEX 41301). Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym. Interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Rację ma organ odwoławczy, że to, że skarżąca ma zamiar przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie, nie świadczy o jej interesie prawnym w uzyskaniu wypisu dotyczącego tychże nieruchomości, a jedynie o interesie faktycznym. Wbrew stanowisku Spółki jej interes prawny w uzyskaniu wypisu z rejestru gruntów dotyczącego wskazywanych działek nie wynika z treści aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2023 r., Rep. [...] numer [...], w szczególności wskazywanego przez Spółkę § 7 tego aktu, na mocy którego właścicielka przedmiotowych nieruchomości zobowiązała się, celem zabezpieczenia wierzytelności Spółki wynikającej z umowy pożyczki, przenieść na rzecz Spółki, w przypadku wszczęcia postępowania windykacyjnego, o którym mowa w umowie pożyczki, własność tych nieruchomości. Interesu prawnego nie dowodzi oświadczenie notariusza, co do konieczności przedłożenia wypisów przy akcie notarialnym dotyczącym przewłaszczenia nieruchomości. Podstawy żądania wydania wypisu z rejestru gruntów nie stanowią również przytaczane przez skarżącą przepisy Prawa o notariacie dotyczące struktury aktu notarialnego czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania wieczystoksięgowego. Wbrew zarzutom skarżącej organ odwoławczy nie kwestionuje czy też nie przypisuje sobie uprawnienia do oceny tego czy ziściły się przesłanki do zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości a podkreśla, że skarżąca poza powołaniem się na akt notarialny z dnia [...] lipca 2023 r., Rep. [...] numer [...], nie wykazała, aby podejmowała jakiekolwiek czynności windykacyjne wobec pożyczkodawcy (właścicielki nieruchomości, których wypisów żąda), a to nie pozwala na ocenę interesu prawnego Spółki pod kątem indywidualności, konkretności i aktualności. Jednocześnie wbrew zarzutom skarżącej organ odwoławczy nie wskazał, że wyłącznie zobowiązanie sądu może stanowić podstawę uzyskania wnioskowanych wypisów z rejestru gruntów. Organ odwoławczy wskazuje na możliwości uzyskania wypisów (na wniosek właściciela nieruchomości lub jego pełnomocnika, na żądanie sądu). Konkludując, skoro ustawa p.g.k zawiera ograniczenia w uzyskaniu wypisu z rejestru gruntów, to brak wykazania interesu prawnego, o czym mowa w art. 25 ust. 5 pkt 3 p.g.k., przez podmiot zgłaszający żądanie, a nie będący podmiotem wymienionym w art. 24 ust. 5 pkt 1-2b, wyklucza realizację wniosku. Zaznaczyć przy tym należy, iż ciężar wykazania interesu prawnego, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. obciąża wnioskodawcę i co do zasady to wnioskodawca powinien przedłożyć dowody wskazujące na zasadność wniosku. W świetle powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego należało uznać za nieuzasadnione. Odmienna ocena materiału dowodowego przez Spółkę nie oznacza, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło