II SA/Sz 875/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-11-27

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej, doliczając dochód uzyskany przez męża w lutym 2012 r. do dochodu z roku 2011, pomimo braku jednoznacznego ustalenia, czy dochód ten był nadal uzyskiwany w sierpniu 2012 r., co miało wpływ na odmowę przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy. Kluczowe było ustalenie, czy dochód uzyskany przez męża skarżącej w lutym 2012 r. był nadal uzyskiwany w sierpniu 2012 r., co zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest warunkiem jego doliczenia do dochodu z roku poprzedzającego okres świadczeniowy przy ustalaniu kryterium dochodowego. Brak takiego ustalenia stanowi naruszenie przepisów Kpa (art. 7 i 77 § 1) oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dziecka J. K. na okres od października 2012 r. do września 2013 r. Organ I instancji uchylił wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenie i odmówił jego przyznania, wskazując na dochód męża skarżącej uzyskany w lutym 2012 r., który przekroczył kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca nie poinformowała o dochodzie męża i że rzeczywisty dochód na osobę przekraczał ustawowe kryterium. Skarżąca kwestionowała odmowę przyznania świadczenia za cały okres, wskazując, że jej mąż od maja już nie pracował, a obecny dochód rodziny nie przekracza kryterium.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] r. wydaną na podstawie art.104, art. 151 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 2 pkt 18 lit. c, art. 9 ust. 2 i 4a, art. 12 ust. 1 i 2 i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 1228 z późn. zm.) Prezydent Miasta uchylił swą decyzję nr [...] r. w sprawie przyznania A. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dziecka – J. K. na okres od [...] r. oraz odmówił przyznania świadczenia. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż w dniu [...] r. wznowiono z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] r., w związku z uzyskaniem nieznanych w dniu wydania tej decyzji informacji o uzyskaniu przez członka rodziny – A. K. - dochodu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia zawartej z Przedsiębiorstwem Handlowo Usługowym J. O. W dniu 3 sierpnia 2013r. do organu wpłynęło zaświadczenie pracodawcy, z którego wynika, że A. K. jest zatrudniony od [...] r., w miesiącu lutym 2012r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Brak jest informacji o ustaniu tego zatrudnienia. W oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty ustalono, że w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tj. 28 sierpnia 2012 r. miesięczny dochód rodziny w 2011r. z uwzględnieniem dochodu uzyskanego w roku 2012 wynosił [...] zł [([...] zł: 12 miesięcy) + [...] zł - dochód uzyskany za miesiąc luty 2012r], co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł ([...] zł: 4 osoby). Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...] zł. Mając powyższe na uwadze, nie znaleziono podstaw do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dziecka – J. K. W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. wskazywała, że jej mąż A. K. od miesiąca maja nie pracował już w firmie , wobec czego pozbawienie jej prawa do świadczenia za cały okres tj. od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. jest krzywdzące. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. powyższą decyzją organu I instancji utrzymało w mocy, stwierdzając w jej uzasadnieniu, iż rozpatrując odwołanie uznało, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. W dalszej części Kolegium stwierdza, iż z akt sprawy wynika, iż strona składając wniosek o przyznanie świadczenia alimentacyjnego w dniu 27 sierpnia 2012 r. nie poinformowała organu o podjęciu zatrudnienia przez męża w m-cu styczniu 2012 r. i nie wykazała wynagrodzenia uzyskanego z tytułu tego zatrudnienia. Rzeczywisty dochód na osobę w rodzinie strony odwołującej się w momencie złożenia wniosku o świadczenie wynosił zatem [...] zł na osobę i wyższy był od kwoty wytyczonej przez ustawę, tj. [...] zł wobec czego nie uprawniał do przyznania wnioskowanego świadczenia. Uznając w tej sytuacji zgodność zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem SKO orzekło o jej utrzymaniu w mocy. Decyzję ostateczną A. K. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując, iż zaskarżoną decyzją nie może się zgodzić. Wyjaśniła, iż rzeczywiście nie poinformowała MOPS o tym, że jej mąż A. K. w miesiącu styczniu 2012 r. podjął pracę na umowę zlecenie w firmie A i wskutek uzyskanych z tego tytułu zarobku dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe, tj. [...] zł na osobę w rodzinie. Nie może jednak zgodzić się z tym, że decyzja pozbawiająca ją świadczenia dotyczy całego okresu, tj. od 1 października 2012 r.do 30 września 2013 r., mimo, że jej mąż od maja już nie pracuje. Obecnie dochód na osobę w rodzinie nie przekracza już kwoty [...] zł, wobec czego powinno być jej przyznane świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powyższych faktów nie wzięło pod uwagę i zaskarżoną decyzją pozbawiło ją świadczenia za cały okres, co jest dla niej i jej syna J. bardzo krzywdzące. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do znana że zaskarżona decyzja jest niezgodna prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym prawem materialnym jak i przepisami regulującymi postępowanie administracyjne w danej sprawie. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi zasadami skargę uznać należało za zasadną, choć nie wszystkie zawarte w niej twierdzenia są zasadne. Przede wszystkim zauważyć należy, iż ani organ I ani II instancji nie zawarły w wydanej decyzji istotnych dla sprawy ustaleń. Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na który powołują się organy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Należy przypomnieć, gdyż brak jest wyraźnego stwierdzenia w tym zakresie w decyzjach obu instancji, iż zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, to znaczy w art. 3 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2a tej ustawy – przez dochód członka rodziny (stanowiący podstawę ustalenia tzw. kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia) należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym, poprzedzającym okres zasiłkowy. Datą ustalania uprawnień skarżącej do świadczenia z funduszu alimentacyjnego był dzień 28 sierpnia 2012 r., zatem podstawą ustania kryterium dochodowego był w tym wypadku dochód rodziny z 2011 r., przeliczony na osobę w rodzinie. Jak wskazuje organ I instancji, w miesiącu czerwcu 2013 r. uzyskał on informację o uzyskaniu przez męża skarżącej dochodu w miesiącu lutym 2012 r., co uznano za osiągnięcie dochodu podlegającego doliczeniu do dochodu za rok 2011, stanowiącego zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy podstawę do ustalenia kryterium dochodowego. Zgodnie z wyżej cytowanym przepisem art. 9 ust. 4 ustawy dochód ten winien być doliczony do wyliczonego w dniu 28 sierpnia 2012 r. dochodu na podstawie dochodów w 2011 r. ale tylko w sytuacji, gdyby ten dochód był nadal uzyskiwany w dniu 28 sierpnia 2012 r. Tymczasem okoliczność ta nie została w sprawie ustalona. Decyzje organów obu instancji nie zawierają bowiem jednoznacznego stwierdzenia, iż dochód osiągnięty przez męża skarżącej A. K. w lutym 2012 r. był przez niego uzyskiwany także w miesiącu sierpniu 2012 r., a tylko w takim przypadku – zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – dochód ten wpływałby na przekroczenie kwoty kryterium dochodowego wskazanej w art. 9 ust. 2 tej ustawy, co uprawniałoby organ do wznowienia postępowania i odmowy przyznania świadczenia za dany okres zasiłkowy, przy czym – wbrew stanowisku skarżącej – dotyczyłoby to oczywiście całego tego okresu. Organ I instancji stwierdził zaś w uzasadnieniu wydanej decyzji, iż nie posiada informacji, czy dochód ten jest nadal uzyskiwany. Wskazuje to na naruszenie przez ten organ art. 7 i 77 § 1 Kpa, mające wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, iż skarżąca w skardze twierdzi, że mąż zaprzestał wykonywania pracy, z której w miesiącu lutym 2012 r. uzyskał dochód, zaś organy twierdzenia tego nie zweryfikowały, ani też nie zakwestionowały. Marginalnie zauważyć należy, iż organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, iż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem prawa, jednakże dalej uzasadniał, iż jest ona zgodna z przepisami, na których została oparta. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest więc wewnętrznie sprzeczna. W tej sytuacji uznać należało, że organy obu instancji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii dochodu rodziny skarżącej w aspekcie przekroczenia wskazanego z art. 9 ust. 2 ustawy kryterium dochodowego oraz wskazanych w art. 9 ust. 4 ustawy zasad jego ustalania. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji powinny usunąć wskazane wyżej uchybienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło