II SA/Sz 878/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-12-05

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzierżawa gruntu przez rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną spółce z o.o. na okres 30 lat, potwierdzona wpisem do księgi wieczystej, wyklucza możliwość zaliczenia tego gruntu do powierzchni przekazywanej w ramach gospodarstwa rolnego w celu ustalenia wysokości renty strukturalnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydzierżawienie gruntu przez rolnika spółce z o.o. na 30 lat, potwierdzone wpisem do księgi wieczystej, uniemożliwia zaliczenie tego gruntu do powierzchni przekazywanej w ramach gospodarstwa rolnego w celu ustalenia wysokości renty strukturalnej. Zgodnie z przepisami, wydzierżawiony grunt należy do gospodarstwa dzierżawcy, a wpis do księgi wieczystej korzysta z domniemania zgodności ze stanem prawnym, którego skarżący nie obalił. W związku z tym, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, wyłączając dzierżawiony grunt z obliczeń renty.
Stan faktyczny
Rolnik G. R. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej, deklarując przekazanie części gospodarstwa córce. Organy przyznały rentę, ale wyłączyły z obliczeń powierzchnię 21,03 ha, która była wydzierżawiona spółce z o.o. na 30 lat. Rolnik skarżył się, że umowa dzierżawy nie pozbawiła go posiadania tej nieruchomości i że nie została ona wyłączona z jego gospodarstwa. Sąd rozpatrywał, czy dzierżawa gruntu wyklucza jego zaliczenie do powierzchni przekazywanej w ramach renty strukturalnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 4 pkt. 1-7, § 6 ust 1 i ust.2, § 7 ust.1, § 12 ust.1 i ust.2, § 20 ust.2 i ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) litera B/2 pkt I oraz litera C/2 pkt II rozporządzenia 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 roku zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (UKIE baza tłumaczeń), rozdz. IV art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 roku w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. L 160 z 26.6.1999, str. 80-102, Polskie wydanie specjalne Rozdział 3, Tom 25 P. 391 - 413), Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. z dnia [...] w przedmiocie przyznania G. R. renty strukturalnej. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 2 czerwca 2006 roku G. R. złożył w Biurze Powiatowym Agencji dla Powiatu K. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. W tabeli B wniosku "Oświadczenie o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" zadeklarował, że w zamian za rentę strukturalną przekaże na trwałe aktem notarialnym R. R. - działki ewidencyjne o numerach [...] położone w Obrębie R., oraz działkę o numerze [...] położoną w Obrębie U. M., natomiast R. R., działkę o numerze [...] położoną w Obrębie K .W dniu 6 października 2006 roku G. R. dokonał zmiany wniosku, poprzez wskazanie w załączniku C, jako osobę przejmującą gospodarstwo rolne - córki R. R., która podpisała tenże załącznik C wraz ze zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na użytkach rolnych przejętych od rolnika wnioskującego o przyznanie renty strukturalnej przez okres 5 lat. Do pisma dołączył m.in. oświadczenie, o zamiarze zaprzestania działalności rolniczej na działce Nr [...] dzierżawionej od Agencji Nieruchomości Rolnych. W dniu 31 października 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej zakreślonych w § 4 pkt 1-3, 6 i 7, § 11 i 20 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania tej pomocy. W postanowieniu zamieszczono pouczenie,, że umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład może być zawarta z osobą fizyczną spełniającą określone prawem warunki. W dniu 14 lutego 2007 roku Kierownik Biura Powiatowego dla Powiatu K. wydał decyzję o przyznaniu G. R. renty strukturalnej w kwocie 1 911,87 zł. Za podstawę wyliczeń przyjęto kwotę najniższej emerytury, wynoszącą w dniu wydania decyzji 597,46 zł, a na wysokość przyznanej renty złożyły się: 1) 210% wysokości najniższej emerytury, 2) 50% zwiększenia za trwałe przekazanie gospodarstwa o powierzchni co najmniej 3 ha, 3) zwiększenie po 3% za każdy hektar z 10 ha przekazanych na powiększenie innego gospodarstwa rolnego, 4) zwiększenie po 3% za każdy hektar z 10 ha przekazanych na rzecz rolnika poniżej 40 roku życia. Decyzja została przyznana na okres 10 lat od dnia 17 stycznia 2007 roku do dnia 16 grudnia 2016 roku. Łącznie wysokość renty wyniosła 320% kwoty najniższej emerytury. Od niniejszej decyzji G. R. złożył odwołanie podnosząc, że Kierownik Biura Powiatowego zaskarżoną decyzją przyznał rentę na okres 10 lat, podczas gdy z analizy dat , wynikało że renta została przyznana na okres 9 lat i 11 miesięcy. Ponadto zarzucił, iż pomimo, że w zamian za rentę przekazał córce ponad 30 ha gruntów, zwiększenia za przekazanie gruntów (powyżej 3 ha) na powiększenie innego gospodarstwa rolnego oraz za przekazanie ich na rzecz rolnika poniżej 40 roku życia policzono tylko dla 10 ha. Organ II instancji na podstawie analizy akt sprawy podkreślił, iż skarżący posiadanie części gruntów, tj. działki [...] Obręb K. przekazał w dzierżawę Sp. z.o.o A. W związku z powyższym, iż w aktach sprawy brak dokumentu stwierdzającego okoliczność rozwiązania umowy dzierżawy powołnej działki, córce - R. R. skarżący przekazać mógł wyłącznie prawo własności działki [...] Obręb K.. Nie był bowiem jej posiadaczem i nie wchodziła ona w skład jego gospodarstwa rolnego. W konsekwencji do wyliczeń renty strukturalnej przyjęto powierzchnię 13,31 ha ze stanowiących własność skarżącego 34,86 ha. Pozostałe 21,06 ha pozostawały w posiadaniu Sp. z.o.o. A W zakresie z kolei zarzutu odnoszącego się do okresu na jaki została skarżącemu przyznana renta strukturalna, organ odwoławczy wyjaśnił, iż renta tego rodzaju wypłacana jest co miesiąc, w terminie określonym w decyzji o jej przyznaniu renty , nie dłużej jednak niż przez 10 lat. Rentę wypłacana jest od miesiąca w którym spełnione zostały wszystkie warunki wymagane do jej przyznania. Skarżącemu przyznano rentę od miesiąca stycznia 2007 r. do grudnia 2016 r., czyli na okres pełnych 10 lat. Na powyższą decyzję G. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi zaznaczył, że ustalenia, jakie poczyniły organy były błędne, co wynikało z nieprawidłowej interpretacji umowy dzierżawy z Sp. z.o.o. A z dnia 30 maja 2003 r. Podkreślił, że niniejsza umowa nigdy nie pozbawiła skarżącego posiadania nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym 9/2, jak również przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została wyłączona z prowadzonego przezeń gospodarstwa rolnego. Na podstawie zawartej umowy dzierżawy istniało współposiadanie tejże nieruchomości przez wydzierżawiającego oraz dzierżawcę. Wskazał, że posiadanie Sp. z.o.o. A było w znacznej mierze funkcjonalnie ograniczone jedynie do wykorzystywania nieruchomości na określone w umowie cele nie stojące w sprzeczności z dalszym prowadzeniem przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Szereg zapisów umownych przewidywało, że dzierżawa obejmować miała wyłacznie te części działki, które są niezbędne do posadowienia elementów infrastruktury farmy wiatrowej. Elementy te wykorzystywały jedynie niewielką część powierzchni działki i nie przeszkadzały w wykorzystywaniu nieruchomości na cele rolnicze zgodnie z dotychczasowym użytkiem. Ponadto w dniu 25 czerwca 2006 r. pomiędzy skarżącym a Sp. z.o.o. A. Zawarte zostało porozumienie, z którego wynikało, że na spornej nieruchomości siłownia wiatrowa nie zostanie ostatecznie posadowiona. Treść tegoż porozumienia w powiązaniu z zapisami umowy dzierżawy potwierdzały, że faktycznie na dzień składania wniosku oraz wydawania decyzji przez organ administracyjny nie nastąpiło wyłączenie terenu działki pod siłownię wiatrową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., wskazując na bezzasadność przedstawionych przez G. R. zarzutów, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola wydanych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Skarżący kwestionuje wysokość przyznanej renty strukturalnej w kwocie 1.911,87 zł związanej z posiadaniem 13,31 ha gruntów ze względu na to, że organ nie uwzględnił pozostałej części działki o obszarze 21,03 ha, którą przekazał aktem darowizny na rzecz Córki. Zdaniem organu owe 21,03 ha nie było w posiadaniu skarżącego. G. R. uważa, że zawarta ze spółką z o.o. A umowa dzierżawy dotycząca 21,03 ha nigdy nie pozbawiła go posiadania nieruchomości. Na dowód czego przedstawił w skardze analizę poszczególnych zapisów umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. nie podziela argumentów skarżącego. W myśl art. 11 rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 z 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej osoba przekazująca gospodarstwo: - zaprzestaje całkowicie prowadzenie komercyjnej gospodarki rolnej, może ona jednak kontynuować niekomercyjną gospodarkę rolną i utrzymać użytkowanie budynków, - nie ma mniej niż 55 lat, ale nieosiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa oraz - prowadziła gospodarstwo przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa. Jednocześnie artykuł 11 ustanawia też warunki po stronie przejmującego gospodarstwo i stanowi, że: - zastępuje przekazującego gospodarstwo i staje się kierownikiem tego gospodarstwa lub przejmuje całość lub część przekazywanego gruntu. Rentowność przekazywanego gospodarstwa musi ulec poprawie w czasie i zgodnie z warunkami, które zostaną określone, uwzględniając w szczególności wiedzę i umiejętności zawodowe przejmującego gospodarstwo, wielkość areałów, ilość pracy lub dochód, zależnie od regionu i rodzaju produkcji, - posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności zawodowe, oraz - podejmuje się prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie przez co najmniej 5 lat. Zgodnie zaś z pkt C/2 II rozporządzenia WE 1444/2002 z 24 lipca 2002r. wydzierżawionego gruntu nie można uważać za część gospodarstwa właściciela, ale zawsze za przynależny do gospodarstwa dzierżawcy. Zdaniem Sądu wydzierżawienie gruntu przez skarżącego Spółce z o.o, A uniemożliwia przejmującemu gospodarstwo realizację zobowiązań, które nakłada na niego art.11 rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 gdyż tylko faktyczne władztwo (posiadanie) nad gruntami umożliwia w pełni wypełnienie norm art.11. Sąd nie podziela też poglądu, że zapisy umowy dzierżawy przeczą jakoby doszło do przekazania gruntów dzierżawy. Zadaniem sądu administracyjnego nie jest analiza poszczególnych paragrafów umowy dzierżawy jaką G. R. zawarł w dniu 30 maja 2003r. ze Spółką A. Sąd musi sprawdzić czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, z którego wynika, że G. R. przestał być posiadaczem działki o nr [...] Obręb K. wskutek zawarcia 30 letniej umowy dzierżawy. W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy grunt o powierzchni 21,03 ha działka nr [...] Obręb K. znajdował się w posiadaniu Spółki A. Organy trafnie bowiem przywołały odpis z księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla działek o nr [...] Obręb R. oraz dla działki o nr [...] Obręb K. o obszarze 34,00. W przedmiotowej księdze w Dziale III - wpisano prawo dzierżawy działki o nr [...] o powierzchni 21,03 ha na 30 lat na rzecz Spółka z o. o. A z siedzibą w B. W myśl ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece art. 3.1 domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jednocześnie zgodnie z art. 3.2 tej ustawy domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje, jednakże skarżący nie przedstawił żadnego przeciwdowodu na okoliczność wykreślenia prawa z księgi wieczystej bądź też rozwiązania umowy dzierżawy. Z § 3 pkt 1 umowy dzierżawy wynika, że wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu zawarcia umowy i brak jest zapisu aby posiadanie dzierżawy było ograniczone i aby grunt był we współposiadaniu. Nadto z § 5 pkt 5 umowy dzierżawy wynika, że wydzierżawiający wyraża zgodę na podjęcie niezbędnych działań przez dzierżawcę zmierzających do określenia przydatności przedmiotu dzierżawy, pod budowę siłowni wiatrowych w tym także na badania geologiczne. Jakkolwiek skarżący podnosi w skardze zarzut, że ostateczna powierzchnia gruntu pod budowę siłowni wiatrowej zostanie ustalona w oparciu o prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną w stosunku do przedmiotowej nieruchomości oraz, że w ternie do 30 maja 2006r. podpisane zostanie porozumienie z właścicielami działek ustalające ostateczną ilość siłowni wiatrowych (§ 1 pkt 3a i 3c) a nawet przedkłada porozumienie, z którego wynika, że na terenie, który wydzierżawił nie powstanie żadna siłownia wiatrowa. To jednocześnie nie przedstawia dowodu na rozwiązanie umowy dzierżawy czy też wykreślenie z księgi wieczystej. Trudno też w ocenie Sądu wyobrazić sobie możliwość prowadzenia prac rolniczych przez skarżącego na wydzierżawionym terenie przy jednoczesnej zgodzie na prowadzenie prac geologicznych., Zdaniem Sądu ustalony prawidłowo przez organy administracji stan faktyczny pozwolił na przyznanie renty strukturalnej za przekazanie przez skarżącego córce R. R. 13.3 ha gruntów rolnych. Prowadzone postępowanie administracyjne i zgromadzony materiał dowodowy pozwolił w ocenie Sądu na przyjęcie, że działka [..] Obręb K. o powierzchni 21,303 ha została przez skarżącego wydzierżawiona i nie był on jej posiadaczem (KW [...] Dział III prawo dzierżawy działki o nr [...] na okres 30 lat). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło