II SA/Sz 879/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-09-14

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, która jest panną i nie wychowuje dziecka z jego ojcem, może zostać pozbawiona tego dodatku z powodu posiadania innych dzieci z konkubentem, który nie jest ojcem dziecka, na które przyznawany jest dodatek?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że błędna wykładnia art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez organy administracji doprowadziła do naruszenia prawa. Definicja samotnego wychowywania dziecka nie wyklucza przyznania dodatku, jeśli osoba jest panną i nie wychowuje dziecka z jego ojcem, nawet jeśli pozostaje w związku faktycznym z innym mężczyzną, który jest ojcem innych dzieci tej osoby.
Stan faktyczny
J. F. złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ wychowuje inne dzieci z ich ojcem, mimo że nie jest on ojcem dziecka, na które przyznawany jest dodatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że spełnia warunki do otrzymania dodatku, ponieważ nie wychowuje dziecka z jego ojcem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 3 pkt 17, art. 8 pkt 4 i art. 12 ustawy z dnia 8 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. F. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. znak: [...] odmawiającą przyznania J. F. prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka – E. N. C. W uzasadnieniu tejże decyzji organ powołał się na treść art. 3 pkt 17 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę, wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. We wniosku o zasiłek rodzinny strona, podając dane członków rodziny, wpisała oprócz siebie i trojga dzieci, także R. F. W tej sytuacji faktycznej i prawnej – zdaniem organu pomocy społecznej - nie jest ona osobą samotnie wychowującą dziecko. Spełnia bowiem tylko jeden z niezbędnych warunków, o których wyżej mowa, tj. nie pozostaje w związku małżeńskim. Nie można uznać, że nie wychowuje dziecka z ojcem dziecka, skoro jedno z dzieci własnych wychowuje z ojcem dziecka. Takie rozumienie definicji osoby samotnie wychowującej dziecko pozostaje w zgodzie z definicją rodziny, dochodu rodziny (art. 3 pkt 2) oraz osoby pozostającej na utrzymaniu (art. 3 pkt 12). Wobec powyższych ustaleń wnioskodawczyni nie przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, o którym mowa w art. 8 ust. 4 i 12 ustawy. Powyższą decyzję J. F. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając, iż wydana ona została wbrew treści powołanych w niej przepisów. Okoliczność, że pozostaje w faktycznym związku z R. F, będącym ojcem dwojga innych dzieci, które razem wychowują, nie może mieć wpływu na jej uprawnienie do zasiłku dla syna E. N. C, którego R. F. ojcem nie jest i nie ma wobec niego żadnych obowiązków wychowawczych. W stosunku do syna E. N. C. skarżąca spełnia warunki art. 8 pkt 4 ustawy albowiem jest panną i nie wychowuje tego dziecka wraz z jego ojcem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem art. 8 pkt 4 i art. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z błędną wykładnią art. 3 pkt 17 tej ustawy, stanowiącego prawną podstawę decyzji. Wskazany przepis stanowi ścisłą definicję użytego w art. 8 pkt 4 określenia "samotne wychowywanie dziecka". W rozumieniu ustawy jest to wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Skarżąca jest panną w rozumieniu przepisów prawa i dziecka E. N. C. na rzecz którego ubiega się o dodatek do zasiłku rodzinnego nie wychowuje z jego ojcem. Okoliczność, że skarżąca pozostaje w faktycznym związku z R. F., który jest ojcem dwojga innych dzieci skarżącej, które wspólnie wychowują, w świetle treści art. 3 pkt 17 ustawy nie ma wpływu na uprawnienie skarżącej do dodatku wymienionego w art. 8 pkt 4 ustawy, na dziecko, którego ów konkubent nie jest ojcem. Odwoływanie się przez organy obu instancji do pojęcia rodziny w danym stanie faktycznym nie znajduje prawnego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylić. Orzeczenie w pkt II oparte jest na przepisie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło