II SA/Sz 879/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku H. C. i A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 października 2010 r. przyznającego skarżącym H. C. i A. C. prawo pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych Wraz ze skargą z dnia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, H.C. i A.C. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podali, że posiadają mieszkanie o pow. [...] m2 oraz łączne dochody w wysokości [...] zł brutto. Wskazując na ponoszone wydatki podali, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. [...] zł, zaś miesięczne wydatki związane z chorobą A.C. sięgają ok. [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia [...]. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Uzasadniając zajęte stanowisko w sprawie, w oparciu o przedłożone na wezwanie dokumenty uzupełniające wniosek, referendarz sądowy stwierdził, że wydatki skarżących na utrzymanie mieszkania były niższe od deklarowanych i wynosiły ok. [...] zł w okresie letnim i ok. [...] zł w sezonie zimowym. Także wydatki na leczenie skarżącego były niższe niż wskazali wnioskodawcy i wynosiły ok. [...] zł miesięcznie. Na podstawie zeznań podatkowych oraz bilansów z działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu sprzedaży detalicznej w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności wynikało, że działalność ta przynosiła dochody ([...]). Wobec tego, że skarżący nie wnieśli sprzeciwu od opisanego wyżej postanowienia, na podstawie art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wywołało ono skutki prawomocnego orzeczenia Sądu. Skarżący uiścili tyt. wpisu od skargi [...] zł. dnia [...] r., nadpłacając tym samym wpis o [...] zł. Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. W dniu [...] pełnomocnik skarżących nadał w urzędzie pocztowym skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] przyznającego skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący, działając poprzez pełnomocnika adwokat M.K., wnieśli sprzeciw od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 165 ww. ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do takich postanowień niekończących postępowania w sprawie zalicza się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Z powyższych przepisów wynika, że podstawową kwestią wymagającą przesądzenia w przypadku złożenia przez skarżących ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sytuacji istnienia prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, było ustalenie, czy nastąpiła taka zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę obowiązującego postanowienia z dnia [...]. Argumentując ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazali na złą sytuację finansową i brak możliwości poniesienia kosztów postępowania w jakiejkolwiek wysokości. W złożonym [...] formularzu PPF podali, że ich miesięczny dochód z działalności gospodarczej i emerytury skarżącego wynosi [...] zł miesięcznie brutto (netto [...] zł), comiesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą ok. [...] zł, a wydatki na leczenie skarżącego sięgają [...] zł. W sprzeciwie pełnomocnik skarżących podniosła nadto, że od [...] podwyższeniu uległa stawka podatku VAT z 22% na 23%, co spowodowało na rynku wzrost cen zarówno towarów jak i usług, w tym zwiększenie wydatków ponoszonych przez gospodarstwo A. i H.C. Przypomnieć w tym miejscu należy, że art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawia generalną zasadę, wedle której, strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedstawionych przez skarżących oświadczeń z dnia [...] wynika, że ich dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wynosi ok. [...] zł. brutto do którego dochodzi dochód z emerytury A.C. wynoszącej [...] zł. brutto. Łącznie dochód skarżących sięga [...] zł brutto. Obecny dochód jest zatem wyższy o [...] zł od tego, który był deklarowany w wys. [...] zł brutto we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]. Aktualnie ponoszone niezbędne comiesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą wg skarżących ok. [...] zł, a wydatki związane ze stanem zdrowia skarżącego sięgają [...] zł (średnio [...] zł), co razem daje ok. [...] zł. Zestawiając to z wydatkami wykazanymi w poprzednio złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy i ustalonymi w toku postępowania wyjaśniającego rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez skarżących na utrzymanie mieszkania w wys. od [...] zł (średnio [...] zł) i zakupem lekarstw na poziomie ok. [...] zł. należy stwierdzić, że z dochodu brutto kwota, która pozostawała skarżącym na zakup innych niezbędnych rzeczy takich jak żywność, środki higieny, ubrania, itp. oscylowała w [...] w okolicach [...] zł [[...]]. W obecnej chwili do wykorzystania po opłaceniu wydatków mieszkaniowych oraz kosztów leczenia kwota pozostającego skarżącym z dochodu brutto wynosi [...]. Powyższe ustalenia doprowadziły Sąd do przekonania, że sytuacja materialna zainteresowanych w istocie nie uległa pogorszeniu w stosunku do tej, którą przedstawiali w poprzednio złożonym wniosku w sprawie i która została przyjęta przy wydawaniu postanowienia z dnia [...], nawet mając na uwadze wzrost kosztów ponoszonych przez gospodarstwa domowe spowodowany wzrostem od 1 stycznia 2011 r. stawki podatku od towarów i usług z 22% na 23%. Biorąc pod uwagę przedstawione wyże okoliczności, na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił jak we wstępie.