II SA/Sz 88/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania p o s t a n a w i a odrzucić skargę A.R.– funkcjonariusz w służbie stałej złożył w dniu [...] wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca oświadczył, że ani on, ani jego współmałżonek, nie posiadają w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu oraz nie przydzielono im lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej, a także nie korzystali, z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, a współmałżonka nie jest funkcjonariuszem Służby Więziennej i nie pobiera równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Ponadto wskazał, że lokal mieszkalny, w którym obecnie mieszka należy do B.T. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanego dalej "Kpa", oraz art. 178, art. 179 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523) Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] przyznał A.R. od dnia [...] równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [...] zł dziennie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje równoważnik. W dniu [...] A.R. złożył w Sekretariacie Aresztu Śledczego w [...] oświadczenie, w którym wskazał, że w zajmowanym lokalu nie mieszka razem z rodzicami i nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 oraz art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa oraz art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523), a także § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920) Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] Nr [...], przyznającą A.R. równoważnik pieniężny i jednocześnie zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego stała się ostateczna. Od decyzji tej A.R. odwołał się. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 104. art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 12 i art. 178 ustawy o Służbie Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Kwestionując powyższą decyzję A.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego. Zarzucił zaskarżonym rozstrzygnięciom naruszenie art. 178 ust. 1 w zw. z art. 170 ust. 1 i art. 184 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania poprzez błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sąd przystępując do rozpatrywania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania swojej właściwości w sprawie. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 z późn. zm.), która przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady postępowania w tych kwestiach. I tak, zgodnie z art. 217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Natomiast, na mocy art. 218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące: 1) zwolnienia ze służby, 2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych - rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej (wymienione w art. 219 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej ), dotyczące: 1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, 2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, 3) nadawania stopni Służby Więziennej, 4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, 6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym - rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 219 ust. 2 ww. ustawy ). Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art.220 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2, rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Zdaniem Sądu, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny jest niewłaściwy w niniejszej sprawie. W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu okoliczność, iż zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania. Ustawodawca bowiem w nowej ustawie o Służbie Więziennej nie zawarł przepisu, z którego wynikałaby właściwość sądu administracyjnego sprawach innych niż wymienione w art. 218 ust. 1, zaś art. 262 tej ustawy wskazuje na wyłączne stosowanie nowej ustawy do wszystkich spraw i postępowań dotyczących sporów ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej. W tym stanie rzeczy, ponieważ spór o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego dotyczy realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust. 1 podlegających kognicji sądów administracyjnych, skargę należało odrzucić na podstawie art.58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.