II SA/Sz 88/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-10-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest osobą bezrobotną, otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych oraz jego żona uzyskuje dochód z umowy zlecenia, a rodzina ponosi wydatki związane z utrzymaniem dwójki małoletnich dzieci i spłatą kredytu hipotecznego, może zostać uznany za osobę, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący osobą bezrobotną z niewielkimi dochodami z zasiłku dla bezrobotnych i umowy zlecenia żony, ponoszący wydatki na utrzymanie dwójki małoletnich dzieci oraz spłatę kredytu hipotecznego, co skutkuje wystawieniem mieszkania na sprzedaż, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Sąd, rozpoznając wniosek po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, ocenia sytuację materialną wnioskodawcy od nowa.
Stan faktyczny
R.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, otrzymuje zasiłek, a jego żona pracuje na umowę zlecenie. Rodzina ponosi wydatki związane z utrzymaniem dwójki dzieci i spłatą kredytu hipotecznego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak po wniesieniu sprzeciwu przez wnioskodawcę, sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla R.G. w sprawie z jego skargi na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych postanawia ustanowić adwokata R.G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata do reprezentowania go w sprawie ze skargi na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu wnioskodawca oświadczył, że od 19 maja 2014 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i otrzymuje z tego tytułu zasiłek w wysokości [...] zł. Żona jest zatrudniona na umowę zlecenie z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Posiadany majątek stanowi dom (segment w budynku trzyrodzinnym) o powierzchni [...] m2 (na zakup którego został zaciągnięty kredyt w banku [...]). Do formularza skarżący załączył decyzję Starosty z dnia [...] o uznaniu go z dniem 19 maja 2014 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania z tego tytułu zasiłku od dnia 27 maja 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wzywające do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, R.G. nadesłał oświadczenie banku [...], stwierdzające, że R.G. i J.G. udzielony został kredyt hipoteczny w wysokości [...] na zakup lokalu mieszkalnego położonego w [...], kartotekę księgową z dnia [...] r. z zestawieniem opłat za mieszkanie od stycznia do maja 2014 r. z końcowym saldem ujemnym na kwotę [...] zł, trzy rachunki wystawione przez M.G. J.G. z tytułu wykonanej przez nią zleconej pracy na kwotę [...] zł netto każdy, wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawcy za okres od marca 2014 r. do czerwca 2014 r. Dodatkowo w wykonaniu kolejnego zobowiązania referendarza sądowego R.G. oświadczył, że żona jest współwłaścicielem jego konta bankowego i nie posiada oddzielnego rachunku bankowego oraz, że aktualna sytuacja finansowa zmusiła go do wystawienia domu na sprzedaż, co potwierdził załączając kserokopię umowy o pośrednictwo w zbyciu nieruchomości. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy WSA odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Kwestionując powyższe postanowienie R.G. złożył od niego sprzeciw, w którym zarzucił nieuwzględnienie faktu, że jest osobą bezrobotną. Wyjaśnił, że kwota, którą uzyskał w kwietniu, m.in. z tytułu otrzymanej odprawy została w kolejnych miesiącach przeznaczona na spłatę rat kredytu hipotecznego oraz na bieżące wydatki. Jednocześnie podkreślił, że w aktualnej sytuacji finansowej nie ma środków na regulowanie należności z tytułu rat kredytu hipotecznego, co skutkowało wystawieniem mieszkania na sprzedaż. Odnosząc się do kwestii prowadzenia działalności gospodarczej przez swoją żonę podał, że decyzją Wójta Gminy z maja 2011 roku działalność ta została wykreślona z ewidencji. W dalszej części uzasadnienia podkreślił, że ponosi duże wydatki związane z utrzymaniem dwójki małoletnich dzieci, w tym przygotowania wyprawek do szkoły, a także dojazdów do szkoły, która mieści się poza miejscem zamieszkania. Wnioskodawca podkreślił, że w 2011 r. w tut. Sądzie zostało mu przyznane prawo pomocy, mimo że w tym czasie był jeszcze zatrudniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z treści powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, że sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, czyli tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem rozpoznania. Powyższe oznacza, że sąd nie wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Natomiast w zakresie całkowitym - gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). Po dokonaniu oceny sytuacji materialnej i osobistej skarżącego w oparciu o jego wyjaśnienia zawarte we wniosku należy stwierdzić, że skarżący zasługuje na wsparcie ze strony Skarbu Państwa poprzez ustanowienie adwokata. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, skarżący od 19 maja 2014 r. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna. Źródłem utrzymania jego czteroosobowej rodziny jest otrzymywany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...]zł oraz kwota [...] zł uzyskiwana przez żonę skarżącego z tytułu umowy zlecenia. Aktualna sytuacja skarżącego uniemożliwia mu regularne ponoszenie kosztów związanych z uiszczaniem rat kredytu hipotecznego, co spowodowało wystawienie mieszkania, w którym mieszka wraz z rodziną, na sprzedaż, co potwierdza załączona przez skarżącego kserokopia umowy zawartej z pośrednikiem w sprzedaży nieruchomości. Ponadto, jak wynika z przedłożonej kartoteki księgowej z dnia 16 czerwca 2014 r. zawierającej zestawienie opłat za mieszkanie od stycznia do maja 2014 r., wnioskodawca nie jest w stanie regularnie wywiązywać się z pokrywania wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności, w tym konieczność ponoszenia stałych wydatków związanych z utrzymaniem dwójki małoletnich dzieci, mając na względzie koszty samej wyprawki do szkoły oraz dojazdów dzieci do szkoły potwierdzają tezę o braku możliwości zdobycia środków pozwalających na opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło