II SA/Sz 880/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-11-08
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której prawo jazdy zostało cofnięte w innym państwie członkowskim UE, może zostać wydane polskie prawo jazdy, jeśli cofnięcie to nie jest bezterminowe i wiąże się z koniecznością spełnienia określonych warunków do jego odzyskania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że polskie prawo jazdy nie może zostać wydane osobie, której prawo jazdy zostało cofnięte w innym państwie członkowskim UE, jeśli okres cofnięcia lub jego skutki nadal trwają, nawet jeśli cofnięcie nie jest bezterminowe i wiąże się z koniecznością spełnienia określonych warunków do jego odzyskania. Zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest uzasadnione, ponieważ celem przepisu jest zapobieganie omijaniu sankcji nałożonych w innych państwach członkowskich UE.Stan faktyczny
R. N. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii B w Polsce. Organ I instancji, na podstawie informacji z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, ustalił, że wnioskodawca otrzymał niemieckie prawo jazdy, które następnie zostało mu cofnięte z powodu skłonności do uzależnienia od substancji psychoaktywnych. Decyzja o cofnięciu uprawnienia pozostaje w mocy do 13 czerwca 2020 r., a do ponownego uzyskania uprawnień w Niemczech wymagane jest przedłożenie opinii medyczno-psychologicznej do 6 maja 2023 r. Organy administracji obu instancji odmówiły wydania prawa jazdy, uznając, że skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnień. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uzyskania dokumentów źródłowych z Niemiec.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie
art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978) zwanej dalej: "u.k.p.", Prezydent Miasta S. odmówił R. N. wydania prawa jazdy kategorii B.
Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 13 maja 2016 r. R. N. zwrócił się o wydanie prawa jazdy kategorii B. W dniu 28 lipca 2017 r. organ wystąpił kontrolnie, do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w N. ,
tj. do [...] o informację czy wnioskodawca
nie otrzymał w N. niemieckiego prawa jazdy oraz o ewentualne sankcje nałożone na terytorium N. w zakresie możliwości korzystania z niemieckiego prawa jazdy. Z odpowiedzi władz niemieckich z dnia 15 sierpnia 2017 r., z dnia
7 listopada 2017 r. oraz z dnia 28 grudnia 2017 r. wynika, że wnioskodawca jest osobą, która otrzymała niemieckie prawo jazdy o numerze [...] W dniu [...] r. cofnięto wnioskodawcy uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium N. w związku z jego skłonnością do uzależnienia od substancji psychoaktywnych. Decyzja ta pozostaje w mocy do dnia 13 czerwca 2020 r. Z uwagi na zasądzoną karę łączną, R. N. zobowiązany jest do przedłożenia, wymaganej do ponownego uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami
w N. , opinii medyczno-psychologicznej do dnia 6 maja 2023 r. W okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium N. wnioskodawca może ubiegać się o ponowne wydanie niemieckiego uprawnienia do kierowania pojazdami, po przedłożeniu wymaganej opinii medyczno-psychologicznej. Warunek ten obowiązuje w N. do dnia 6 maja 2023 r. W przypadku ubiegania się jednak o nowe uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium N. , niemiecki urząd ds. praw jazdy może nałożyć na wnioskodawcę również obowiązek zdania nowego egzaminu teoretycznego i praktycznego, z uwagi na zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający 10 lat.
Organ I instancji uznał, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka
z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., do wydania wnioskodawcy prawa jazdy. Wnioskodawca jest osobą, która otrzymała wcześniej za granicą prawo jazdy, a następnie uprawnienie do kierowania pojazdami zostało jej cofnięte - w świetle wyjaśnień władz niemieckich - pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnienia. Wnioskodawca jest obecnie w okresie obowiązywania niemieckiej decyzji o cofnięciu mu uprawnienia
do kierowania pojazdami - wobec wskazania przez władze niemieckie końcowej daty obowiązywania tej decyzji, tj. na dzień 13 czerwca 2020 r.
Według organu, wydanie stronie wnioskowanego prawa jazdy kategorii B, prowadziłoby do obejścia nałożonych na wnioskodawcę sankcji na terytorium N. , w postaci uchylenia się od obowiązku poddania się badaniu lekarsko-psychologicznemu, co faktycznie przyczyniłoby się do zmniejszenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
R. N., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł odwołanie od powyższej decyzji, której zarzucił:
1) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej treść, a polegający
na przyjęciu, że:
- wnioskodawca otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień,
2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanej decyzji,
a w szczególności:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności
i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes wnioskodawcy,
- art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 k.p.a., poprzez nieudzielenie wnioskodawcy wyczerpującej i zrozumiałej dla niego informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,
- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od Federalnego Urzędu
ds. Ruchu Drogowego w Niemczech, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, ujawnionych wyżej.
Ponadto odwołujący się podniósł zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez ich błędne zastosowanie, tj. uznanie, że wnioskodawca otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal
w okresie cofnięcia uprawnień.
Według odwołującego się, oczywiste i bezsporne jest, iż utracił uprawnienia
do kierowania pojazdami w zakresie wskazanym w kwestionowanej decyzji, stwierdzone przez władze niemieckie. Zakwestionował jednakże uznanie, iż zarówno termin do dnia 13 czerwca 2020 r., jak też termin do dnia 6 maja 2023 r. są terminami obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, podnosząc, iż są to jedynie terminy wyznaczające koniec okresu, w którym konieczne jest spełnienie przez stronę określonych wymagań w przypadku wnioskowania na terenie N. o ponowne uzyskanie prawa jazdy.
Odwołujący się dostrzegł wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazując, iż nie można stwierdzić, że decyzja o cofnięciu uprawnienia pozostaje w mocy do dnia 13 czerwca 2020 r. a zarazem, że strona straciła utraciła prawo jazdy. Podkreślił brak konsekwencji w twierdzeniu, jakoby
w przypadku wcześniejszego wniosku do dnia 6 maja 2023 r. wymagane było przedłożenie opinii medycznej i psychologicznej, przy wcześniejszym wskazaniu organu, iż opinie te należy przedłożyć do dnia 13 czerwca 2020 r., a w przypadku ubiegania się przed dniem 6 maja 2023 r. o wydanie nowego prawa jazdy właściwy organ może skierować stronę na wspomniany wyżej egzamin teoretyczny i praktyczny.
Zwrócił też uwagę na brak w aktach sprawy orzeczenia o obowiązywaniu zakazu czy pozbawieniu uprawnień na określony czas.
W świetle powyższych faktów, nie można - zdaniem odwołującego się - przyjąć, iż nie posiada on prawa jazdy czy uprawnień do prowadzenia pojazdów, a także że pozostaje w okresie cofnięcia uprawnień.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.
Według organu odwoławczego, przedłożony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia domniemanie pozostawania wnioskodawcy w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Skutkuje to koniecznością uwzględnienia
w ocenie podstaw do wydania prawa jazdy regulacji z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.
Organ przywołał art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie praw jazdy (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L. 2006.403.18), zwanej dalej dyrektywą 2006/126/WE, nakazujący odmówić wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Kolegium wyjaśniło, że analizowane ograniczenie narzuca dodatkowo obowiązek ustalenia, czy cofnięcie uprawnienia skutkuje koniecznością ustania przyczyny cofnięcia i ewentualnie spełnieniem dodatkowych warunków dla uzyskania ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami w N., czy też możliwym jest w takiej sytuacji ubieganie się o nowe prawo jazdy przy spełnieniu wymagań ustawowych, takich, które obowiązują dla osób nabywających te uprawnienia po raz pierwszy. Zdaniem kolegium, powyższy fakt organ I instancji ustalił pewnie, na podstawie informacji [...], zawartej w piśmie z dnia 15 sierpnia 2017 r. (k. 42, tłumaczenie k. 25 akt), uzupełnionej w piśmie z dnia 7 listopada 2017 r. (k. 21, tłumaczenie k. 19 akt), dalej w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r. (k. 15, tłumaczenie k. 12 akt).
Według Kolegium, wnioskodawca nie posiada aktualnie ważnego niemieckiego uprawnienia do kierowania pojazdami. W latach 2000-2008 został wielokrotnie skazany za kierowanie pojazdem bez wymaganych do tego uprawnień, które zostały mu cofnięte decyzją administracyjną Powiatu B. w dniu [...] r. Decyzje tę będą brane pod uwagę w kontekście ponownego wydania uprawnieniado kierowania pojazdami na terenie N. do dnia 7 kwietnia 2023 r. Warunkiem koniecznym do ponownego wydania uprawnienia do kierowania pojazdami w N. jest przedstawienie opinii lekarsko - psychologicznej potwierdzającej zdolność do uczestnictwa w publicznym ruchu drogowym. Konkretyzując uprzednie informacje, urzędnik Kraftfahrt - Bundesamt wyjaśnił, iż z powodu uzależnienia od środków odurzających, do wydania nowego uprawnienia w N. konieczne jest przedłożenie orzeczenia medyczno-psychologicznego potwierdzającego zdolność kierowcy do udziału w ruchu drogowym na drogach publicznych. Sporządzenie takiego orzeczenia jest konieczne przed upływem okresu obowiązywania decyzji z dnia11 maja 2005 r., tj. do dnia 13 czerwca 2020 r. Stare prawo jazdy należy zwrócić w ramach postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Od momentu, gdy decyzja stała się niezaskarżalna (od dnia [...] r.) stare prawo jazdy jest nieważne i nie można go ponownie wydać dotychczasowemu posiadaczowi. Decyzja ta będzie uwzględniana w sprawie wydania nowego uprawnienia do kierowania pojazdami do dnia 13 czerwca 2020 r.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że do wydania nowego uprawnienia do kierowania pojazdami należy również uwzględnić łączny wymiar kary za jazdę bez uprawnienia do kierowania pojazdami do dnia 6 maja 2023 r. Zatrzymanie prawa jazdy na okres dłuższy niż 10 lat skutkuje uprawnieniem jednostki do spraw prawa jazdy
do zarządzenia teoretycznego i praktycznego egzaminu na prawo jazdy. Po upływie okresu obowiązywania cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami na mocy orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych, zainteresowany nie otrzymuje swojego wcześniejszego prawa jazdy. Zobowiązany jest złożyć wniosek o wydanie nowego uprawnienia do kierowania pojazdami i nowego prawa jazdy. Do czasu upływu wskazanych okresów, zainteresowanemu wolno złożyć wniosek o wydanie nowego uprawnienia do kierowania pojazdami.
Wobec dalszych wątpliwości organu I instancji, co do skutków decyzji podjętych względem wnioskodawcy w N. , [...] wyjaśnił, iż w przypadku cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami za względu na stosowanie środków odurzających, bezwzględnym warunkiem ponownego wydania prawa jazdy w N. jest przedłożenie opinii lekarskiej/opinii psychologicznej, z której będzie wynikało, że dana osoba jest zdolna do uczestniczenia w ruchu drogowym po drogach publicznych. Przedłożenie tej opinii jest bezwzględnie wymagane do czasu obowiązywania decyzji z dnia [...] r. (niezaskarżalnej od dnia [...] r.). Procedura cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi zakłada zatrzymanie starego prawa jazdy. Na mocy ww. decyzji, która nie podlega odwołaniu, stare prawo jazdy zostało unieważnione i nie można go zwrócić. Uprawnienia wygasły. W przypadku wydania nowego prawa jazdy po dniu 13 czerwca 2020 r., decyzja urzędu o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych nie musi być już brana pod uwagę. Decyzja ta jest usuwana z rejestru. Dodatkowo, podejmując decyzję w sprawie ponownego wydania prawa jazdy do dnia 6 maja 2023 r. należy mieć na uwadze zasądzoną karę łączną za jazdę bez posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, co oznacza, że w przypadku wcześniejszych wniosków do dnia 6 maja 2023 r. wymagane jest przedłożenie opinii psychologicznej i medycznej.
W świetle zacytowanych informacji, jak też przedłożonego w sprawie dowodu
w postaci zawiadomienia Urzędu ds. Uprawnień do Kierowania Pojazdami Okręgu B. (k. 46 akt), uwierzytelnionego tłumaczenia z języka niemieckiego (k. 29 akt) skierowanego do [...] nie budziło wątpliwości Kolegium, że R. N. uzyskał w N. uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, a uprawnienie to zostało mu cofnięte na mocy decyzji z dnia [...] r., niezaskarżalnej od dnia 13 czerwca 2005 r. (ostatecznej i prawomocnej według nomenklatury polskiej) z datą wykreślenia na dzień 13 czerwca 2020 r. Dane te pokrywają się w całości z informacją przekazaną organowi I instancji w piśmie z dnia 15 sierpnia 2017 r.
Według organu odwoławczego, weryfikacja okoliczności, w związku z którymi doszło do cofnięcia uprawnienia, musi nastąpić na gruncie przepisów, które wywołały taki skutek i które mogą doprowadzić do jego ustąpienia. Organ zaznaczył, że według przepisów prawa polskiego, aby nastąpiło wydanie prawa jazdy kategorii B, nie jest wymagane przedłożenie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem ( art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 11 ust. 6 u.k.p.), co powoduje, że organ nie jest uprawniony do czynienia ustaleń w tym względzie. Tym samym uniemożliwiona jest ocena tej okoliczności (spełnienia wymagań psychologicznych), niezbędnej dla wydania prawa jazdy w N., w przypadku gdy osoba ubiega się w Polsce o uzyskanie prawa jazdy po jego cofnięciu w N..
Zważywszy na okoliczność, iż żadna ze wskazanych przesłanek nie ziściła się na dzień orzekania, za uzasadnioną Kolegium uznało odmowę wydania stronie prawa jazdy kategorii B. Analizowana informacja nie nasuwa wątpliwości co do zasadności przyjęcia pozostawania odwołującego się w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Po dacie, do której konieczne dla uzyskania uprawnienia jest legitymowanie się wspomnianym orzeczeniem, tj. po dniu 13 czerwca 2020 r. decyzja o cofnięciu uprawnienia nie jest brana pod uwagę. Jednakże dla wydania nowego prawa jazdy do dnia 7 kwietnia 2023 r. niezbędnym może okazać się wypełnienie wymogu złożenia egzaminu teoretycznego i praktycznego, uprawnionego przed upływem okresu zatarcia kary łącznej kończącego się datą 7 kwietnia 2023 r.
Kolegium dodało, że wskazana kara łączna stanowi konsekwencję kolejnych, po dniu [...] r., przewinień odwołującego się w ruchu drogowym,
w szczególności kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień, ujawnionych
w przedłożonych zawiadomieniach (ostatnim na k. 38 akt), z którego wynika data skreślenia na dzień 7 kwietnia 2023 r. Za słuszne, Kolegium uznało uwagi odwołującego się, że wiarygodne ustalenie znaczenia ww. dat w kontekście wymogu uzyskania orzeczenia lekarsko - medycznego budzić może wątpliwości, z uwagi na stwierdzenie w informacji z dnia 28 grudnia 2017 r. (k. 13 akt) - wyeksponowane pogrubionym drukiem, że w przypadku wcześniejszych wniosków do dnia 6 maja
2023 r. wymagane jest przedłożenie opinii psychologicznej i medycznej. Zdaniem Kolegium, okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia podejmowanego w dacie co najmniej do dnia 13 czerwca 2020 r. Niezaprzeczalnie bowiem do tej daty dla uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami wnioskodawca takim orzeczeniem musi się legitymować.
W ocenie Kolegium, z uwagi na kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień, wymierzona kara łączna, w drodze orzeczenia Sądu, daje uprawnienie
do uwzględnienia tego aktu w aspekcie uprawnienia do zarządzenia przedłożenia przez wnioskodawcę pozytywnego wyniku egzaminu teoretycznego i praktycznego,
w okresie do dnia wykreślenia tego orzeczenia z rejestru, przy czym uprawnienie
to aktualizuje się po upływie 10 lat od dnia zatrzymania prawa jazdy i pozostaje w mocy do dnia zatarcia (skreślenia wpisu dotyczącego kary łącznej) w rejestrze kierowców.
Zdaniem Kolegium, powyższe oznacza, że w okresie do dnia 13 czerwca
2020 r., wola ubiegania się o prawo jazdy musi być połączona z orzeczeniem lekarsko - medycznym, a dodatkowo po dniu 13 czerwca 2015 r. do dnia 6 maja 2023 r., koniecznym może okazać się dodatkowo zdanie egzaminu teoretycznego
i praktycznego. Wobec faktu, iż wymóg ten może być spełniony przez wnioskodawcę, do wydania prawa jazdy w Polsce jedyną przeszkodą w jego uzyskaniu jest brak orzeczenia psychologicznego, wymaganego w związku z cofnięciem uprawnienia
do kierowania pojazdami w N. h, a nieuprawnionego wedle regulacji prawa polskiego w sytuacji ubiegania się o prawo jazdy kategorii B.
W analizie powyższego zagadnienia, Kolegium uwzględniło interpretację przepisów prawa niemieckiego przedstawioną w analogicznych sprawach przez [...], według której upływ okresu 15 lat (do czasu zatarcia cofnięcia) pozwoli na usunięcie z rejestru kierowców decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, nie dając już upoważnienia do powoływania się na ten fakt względem wnioskodawcy, w postępowaniu o wydanie prawa jazdy, wszczętym po tym dniu.
Dodatkowo, Kolegium zauważyło, iż wbrew twierdzeniu strony, dokonana analiza rozwiązań ustawodawstwa niemieckiego pozwala na uznanie, że przeszkoda w postaci pozostawania w okresie cofnięcia uprawnienia, dodatkowo łączącego się
z tym zatrzymania prawa jazdy, w rozpatrywanym stanie faktycznym ziściła się. Motywując to uznanie Kolegium wyeksponowało okoliczność, iż po cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium N. , sytuacja prawna kierowcy nie jest taka sama, jak sytuacja prawna osoby, która po raz pierwszy wnioskuje o wydanie prawa jazdy. Cofnięte uprawnienie blokuje możliwość wydania prawa jazdy osobie, względem której zastosowano tę instytucję prawa administracyjnego, do czasu wykreślenia decyzji z rejestru, ewentualnie przed jego upływem - do czasu przedłożenia orzeczenia lekarsko - psychologicznego, potwierdzającego zdolność do uczestnictwa kierowcy w ruchu drogowym.
Te obwarowania pozwalają na wyeliminowanie z uczestnictwa w ruchu drogowym kierowców, co do których prawomocnie potwierdzone zostały przeszkody
w bezpiecznym ich uczestnictwie w ruchu drogowym, jak też pozwalają na taką wykładnię sformułowanie użyte w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., "pozostawanie
w okresie cofnięcia uprawnienia", w znaczeniu trwania skutków cofnięcia,
jak dokonana niniejszym aktem.
W ślad za organem I instancji, Kolegium przyznało prymat, któremu służy instytucja cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym przed indywidualnym interesem strony postępowania, konsekwentnie honorując wymogi ustawodawstwa krajowego (niemieckiego) dla wypełnienia podstaw ponownego uzyskania statusu uprawnionego kierowcy.
R. N., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., wnosząc o jej uchylenie w całości i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił:
1). błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej treść, a polegający
na przyjęciu, że:
- skarżący otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia
i pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień,
2). naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść wydanej decyzji,
a w szczególności:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności
i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes skarżącego,
- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od [...] w N. , co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, ujawnionych wyżej.
Ponadto skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 4 ust. 2 i art. 12
ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez ich błędne zastosowanie, tj. uznanie, że skarżący otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal
w okresie cofnięcia uprawnień.
Skarżący podniósł, iż w sprawie bezspornym jest to, że w dniu [...] r. utracił uprawnienia (prawo jazdy) do prowadzenia pojazdów, w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, wydane uprzednio przez władze niemieckie. Uważa, że cofnięcie to ma charakter bezterminowy, albowiem uprawnienie wygasło,
a nie zostało zawieszone na dany okres. Ewentualne ponowne wydanie prawa jazdy przed dniem 13 czerwca 2020 r. uzależnione jest od spełnienia warunku poddania się badaniu lekarskiemu i medycznemu na terenie Niemiec i uzyskanie pozytywnego wyniku tych badań, co wynika [...] z pisma
z dnia 3 stycznia 2018 r. (w aktach sprawy). Według skarżącego, z dalszej części ww. pisma wynika, że nie posiada on uprawnień do prowadzenia pojazdów, ani dokumentu potwierdzającego te uprawnienia, a w przypadku ponownego spełnienia wymagań, do uzyskania tych uprawnień wydany zostanie jemu nowy dokument. Z pisma tego wynika również i to, że w przypadku nie uzyskania prawa jazdy do dnia 6 maja 2023 r. strona może zostać skierowana na egzamin teoretyczny i praktyczny, a to z uwagi na znaczny okres w braku praktyki w prowadzeniu pojazdów.
Skarżący uważa, że ani termin "do dnia 13.06.2020 r.", a tym bardziej termin
"do dnia 06.05.2023 r." nie jest terminem, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, albowiem są to terminy w jakich konieczne jest spełnienie przez stronę określonych wymagań w przypadku chęci uzyskania "nowego" prawa jazdy na terenie N. . Zdaniem skarżącego, konkluzja tego pisma (wytłuszczona w jego końcowej części) jest niezrozumiała i sprzeczna z wcześniejszymi jego fragmentami, a jego niektóre fragmenty są sporządzone w oderwaniu od niniejszej sprawy, tj. mają charakter ogólny.
Ponadto skarżący podniósł, że stwierdzenie, tj. "w przypadku wcześniejszego wniosku do dnia 06.05.2023 r. wymagane jest przedłożenie opinii medycznej
i psychologicznej" jest sprzeczne z wcześniejszym stwierdzeniem wspominanego pisma tj., że "ww. opinie należy przedłożyć do dnia 13.06.2020 r., a w przypadku ubiegania się, przed dniem 06.05.2023 r., o wydanie »nowego« prawa jazdy właściwy organ może skierować stronę na wspomniany wyżej egzamin teoretyczny
i praktyczny.".
W ocenie skarżącego, organ I instancji nie uzyskał od władz niemieckich dokumentów źródłowych, czy wskazania właściwych przepisów prawa niemieckiego, które winny stanowić podstawę ustaleń wydanej decyzji, a jedynie uzyskał "informacje", które są nieprecyzyjne i błędne. Podniósł, że brak tej precyzji jest konsekwencją języka użytego przez organ I instancji i władze niemieckie w zakresie prowadzonej korespondencji, który jest językiem powszechnym i ogólnym, a nie "prawniczym", w którym dominować winny pojęcia normatywne i jednoznaczne.
Według skarżącego, jeśli faktycznie wydano decyzję (orzeczenie) pozbawiającą go uprawnień do prowadzenia pojazdów na określony, wskazany przez organ czas, to organ I instancji winien uzyskać taką decyzję i załączyć ją do akt sprawy wraz z tłumaczeniem, jako podstawę swojego stanowiska w sprawie. Skarżący podniósł, że organ I instancji zaniechał przeprowadzenia tego dowodu.
Zwrócił uwagę, że zgodnie z jego wiedzą termin "13.06.2020 r.", czy też termin "06.05.2023 r.", to co najwyżej termin zatarcia wpisu wiadomych danych w rejestrze, a nie termin zakazu, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Organ I instancji, także zaniechał wyjaśnienia tej okoliczność.
W nawiązaniu do wyżej poczynionych uwag, skarżący wskazał, że używane
w pismach władz niemieckich stwierdzenie:
- "okres obowiązywania decyzji z dnia 11.05.2005r., tj. do dnia 13.06.2020 r." jest niczym nie popartą formą retoryczną, która nie znajduje oparcia w dokumentach źródłowych,
- "decyzja będzie uwzględniana w sprawie wydania nowego uprawnienia" jest pojęciem niezrozumiałym, albowiem nie jest wiadomym na jakiej podstawie prawnej
i jak będzie ona uwzględniana, jaki wpływ będzie miała na wydanie uprawnień
w przypadku, gdyby skarżący zdecydował się na ubieganie się o prawo jazdy
w N. - czego robić w tym kraju nie musi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r., pełnomocnik skarżącego wniósł
o przeprowadzenie dowodu z dokumentu [...] wraz z załącznikami
i tłumaczeniem z innej sprawy na okoliczność znaczenia sformułowania zawartego w rubryce, w której jest napisane [...]. Dodatkowo wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest niepełny, bowiem brakuje w nim wyroku sądu określającego okres, na który odebrano skarżącemu prawo jazdy.
Na pytanie Sędziego, pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa skarżący ma prawo ubiegać się o wydanie prawa jazdy w każdym kraju, w którym przebywa, a co robi w Polsce nie wie, bo to jest to jego prywatna sprawa. Pełnomocnik nie dysponuje wyrokiem i tłumaczeniem wyroku Sądu niemieckiego. Pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę podkreślając, że organ powinien opierać się na dokumentach źródłowych, a nie korespondencji z niemieckim urzędem. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Kontrola sprawy, sprawowana przez Sąd pod względem zgodności z prawem działań zaskarżonego organu, nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.
Przedmiotowa decyzja została wydana w sprawie administracyjnej w oparciu
o art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz 978 ze zm.) zwanej dalej: "u.k.p.". Z przepisu tego wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.
W okolicznościach sprawy niesporne jest w dniu 13 maja 2016 r. skarżący R. N. zwrócił się do organu o wydanie prawa jazdy kategorii B. W oparciu o informację pisemną [...] w [...],
tj. [...] z dnia [...] r. (uzupełnioną pismem z dnia [...] r. oraz [...] r.) organ I instancji ustalił,
że wnioskodawca jest osobą, która otrzymała niemieckie prawo jazdy nr [...]
Na tle ustaleń faktycznych kwestią sporną pozostaje między stronami ocena znaczenia ww. dowodów, ponieważ organy obu instancji, na ich podstawie przyjęły, że skarżącemu w dniu [...] r. zostało cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium N. (w związku ze skłonnością do uzależnienia się
od substancji psychoaktywnych). Decyzja ta pozostaje w mocy do 13 czerwca 2020 r. Jednakże, z uwagi na zasądzoną stronie karę łączną, wnioskodawca chcąc ponownie uzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium N. , zobowiązany jest przedłożyć opinię medyczno-psychologiczną, a warunek ten obowiązuje do dnia 6 maja 2023 r. Organ uznał, że powyższe powoduje określone konsekwencje na gruncie przepisów u.k.p.
Skarżący kwestionuje ww. ocenę organu, podnosząc, że organ I instancji nie uzyskał od władz niemieckich dokumentów źródłowych, czy wskazania właściwych przepisów prawa niemieckiego, które winny stanowić podstawę ustaleń wydanej decyzje. Według skarżącego organ oparł się na informacjach niepełnych i błędnych. Skarżący uznaje za błędne uznanie przez organ, że otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu te uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia.
Za bezsporny skarżący uznaje fakt, że utracił prawo jazdy w zakresie wskazanym
w zaskarżonej decyzji, wydane uprzednio przez władze niemieckie.
W ocenie Sądu, skarżący prezentowaną argumentacją nie podważył skutecznie wiarygodności dowodów zebranych przez organ oraz odczytania ich treści. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że pisemne informacje organu administracji publicznej władz niemieckich, przedmiotowo właściwych z zakresu ruchu drogowego ([...]), stanowią dokument poświadczający stan sprawy, oparty na ewidencji urzędowej tego organu. Wpisu do tej ewidencji dokonuje się m.in. na podstawie decyzji i orzeczeń sądowych mających wpływ na prawo do korzystania przez konkretnego kierowcę z uprawnień do prowadzenia pojazdów. Dokument taki stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dowód ten tak, jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – zwanej dalej: "k.p.a., sporządzony przez upoważniony organ, korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Obalenie domniemania prawdziwości danych opartych na takim dokumencie jest możliwe, jednakże nie będzie wystarczające negowanie treści tego dokumentu urzędowego bez wskazania konkretnych dających się zweryfikować dowodów na stawianą przez stronę tezę. Polski organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie prawa jazdy, jest związany ustaleniami organu niemieckiego ds. ruchu drogowego, nie powinien więc podejmować tego rodzaju działań, które miałyby służyć ustalaniu wiarygodności/prawdziwości wpisów dokonanych w ewidencji urzędowej innego organu oraz ocenianiu ich konsekwencji na gruncie uprawnień do prowadzenia pojazdów na terytorium N. . Dopóki określone wpisy figurują w ewidencji urzędowej są one wiążące dla stron i organów. Kwestionowanie znaczenia tych wpisów w rejestrze Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego w N. nie może żadną miarą prowadzić do sytuacji, w której polski organ właściwy z zakresu wydania praw jazdy, a w konsekwencji skargi sąd administracyjny będzie wypowiadać się w kwestiach właściwych dla organu władz niemieckich. Nie mogła tym samym znaczenia na gruncie przedmiotowej sprawy podnoszona przez skarżącego potrzeba dopuszczenia dowodu z decyzji administracyjnej organu administracji czy sądu niemieckiego, na podstawie których dokonano wpisów powodujących cofnięcie skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie N.
Tylko poprzez zakwestionowanie przed właściwym organem niemieckim znaczenia informacji przedstawionych przez [...] w pismach powołanych przez organ, skarżący mógłby podważyć prawidłowość ustalenia o pozostawaniu skarżącego w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, w momencie ubiegania się o wydanie w Polsce prawa jazdy kat. B. Tego rodzaju dowodów skarżący organowi nie przedstawił. Na marginesie Sąd zauważą, że ani w postępowaniu administracyjnym, ani także w sądowym skarżący nie powołał się na tłumaczenia ww. dokumentów na język polski, które mogłyby poddawać w wątpliwość oczywistość informacji przedstawionych przez niemieckie władze. Nie może służyć ww. skutkowi domaganie się przez skarżącego od organu polskiego, weryfikacji decyzji i orzeczenia sądowego, przetłumaczonych na język polski, które stanowiły podstawę wpisów w niemieckim rejestrze urzędowym.
Dokument pochodzący od organu właściwego w zakresie posiadanych informacji, stanowi najbardziej wiarogodny środek dowodowy dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy organ uzna daną okoliczność za wystarczająco udowodnioną. Organ nie może natomiast pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w postępowaniu administracyjnym. Na zlecenie organu I instancji, przysięgły tłumacz z języka niemieckiego (wpisany ma listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości) sporządził uwierzytelnione tłumaczenia danych przedstawionych przez [...]. Tłumacz przysięgły jest osobą zaufania publicznego. Tłumacze przysięgli podlegają odpowiedzialności zawodowej za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków i zadań ustawowo przewidzianych. Skarżący nie przedstawił w postępowaniu administracyjnym dowodów, mogących podważyć wiarygodność tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego dokumentów władz niemieckich zebranych przez organ.
Sąd kontrolujący sprawę stwierdza prawidłowość ustaleń organu dokonanych w oparciu o ww. dokumenty. Tłumaczenia dokumentów są jasne i czytelne, wskazują na oczywiste fakty. Wynika z nich, że w przypadku skarżącego nastąpiło niezaskarżalne cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B w N. , w oparciu o § 3 ust. 1 niemieckiej ustawy Prawo o ruchu drogowym. Data wykreślenia ww. cofnięcia nastąpi w dniu 13 czerwca 2020 r. Ponadto w stosunku do skarżącego dokonano wpisu o orzeczeniu kary łącznej i podtrzymaniu zakazu kierowania pojazdu po orzeczeniu kary łącznej. W przypadku wcześniejszych wniosków skarżącego o wydanie prawa jazdy na terytorium N. , do dnia 6 maja 2023 r. w wymagane jest przedłożenie opinii psychologicznej i medycznej.
Zdaniem Sądu, nie zachodzi na gruncie niniejszej sprawy sytuacja, w której badania treści dokumentu wraz z jego tłumaczeniem nie daje jednoznacznego rezultatu. Z tego względu, Sąd nie podziela zarzutów skargi o naruszeniu w sprawie
art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Nie zachodziła potrzeba dopuszczenia w postępowaniu sądowym dowodu
z dokumentu i jego tłumaczenia na język polski przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie sądowej. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jedynie wtedy jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 2 p.p.s.a.). W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, ale ocenia, czy organy administracji publicznej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym. Ponadto z dokumentów tych nie wynika, że dotyczą one skarżącego.
Jak zostało to już wyżej zasygnalizowane, art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., zawiera negatywną przesłankę, która uniemożliwia wydanie prawa jazdy osobie, której uprawnienia do kierowania pojazdami uzyskane za granicą zostały cofnięte. W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że ww. sytuacja wystąpiła w przypadku skarżącego. Z ustaleń organów wynika, że rzecz dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (wiążąca się z okresowym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych) w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Mimo bowiem, że w okresie do dnia 13 czerwca 2020 r., z mocy obowiązujących przepisów niemieckich trwa okres cofnięcia tych uprawnień, skarżący może wystąpić o wydanie nowego prawa jazdy, po spełnieniu wymogu w postaci przedłożenia pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej. Jest to sytuacja odmienna od tej, która dotyczy osoby, która nigdy wcześniej nie legitymowała się prawem jazdy. Ta szczególna sytuacja, która dotyczy również osoby skarżącego, wynika z konsekwencji nałożonych na niego ograniczeń i kar sądowych na terytorium N. . Dopiero po dniu 6 maja 2023 r. skarżący może ubiegać się o niemieckie prawo jazdy bez przedstawiania takiej opinii.
Należy podkreślić, że art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stanowi odpowiedź ustawodawcy na art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L2006.403.18 z późn. zm.), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego
z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Przepis stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., musi być stosowany zgodnie z założeniami dyrektywy 2006/126/WE
w sprawie praw jazdy. Skoro skarżący może ubiegać się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w N. po przedstawieniu pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, w związku z cofnięciem jej uprzednio takich uprawnień, to na gruncie polskiego prawa spełnienie tego wymogu również jest koniecznie wobec tej osoby, aby w okresie cofnięcia zagranicznego prawa jazdy, mogła się skutecznie ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy. W takiej sytuacji trafnie uznał organ, którego decyzja została zaskarżona, że cofnięcie uprawnienia blokuje możliwość wydania prawa jazdy osobie, względem której zastosowano tę instytucję, do czasu wykreślenia decyzji z rejestru, ewentualnie do czasu przedłożenia orzeczenia lekarsko-psychologicznego, potwierdzającego zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym. Z akt administracyjnych sprawy wynikają dwie daty graniczne wynikające odpowiednio z decyzji administracyjnej oraz z orzeczeń sądu i zastosowania kary łącznej: 13 czerwca 2020 r. i 6 maja 2023 r., z którymi związany jest obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o wydanie prawa jazdy opinii psychologicznej i medycznej, czyli złożenie wniosku przed 13 czerwca 2020 r. jak i po tej dacie (do 6 maja 2023 r.) powoduje, że taka opinia jest wymagana.
Podsumowując, obywatel N. , pozostający w N. w okresie cofnięcia uprawnień z nałożonym do określonego terminu obowiązkiem przedłożenia opinii psychologicznej i medycznej przy ponownym ubieganiu się o prawo jazdy, jako kandydat na kierowcę w Polsce, oprócz spełnienia innych kryteriów ustawowych, dotyczących chociażby zamieszkiwania w Polsce, również będzie obowiązany do przedłożenia opinii psychologicznej i medycznej z uwzględnieniem zasad i terminów wynikających z niemieckich decyzji oraz orzeczeń sądowych.
Taka wykładnia ustawowego pojęcia "pozostawania w okresie cofnięcia uprawnienia" daje gwarancję weryfikacji przez organ tych kierowców, co do których prawomocnie również w innym kraju będącym członkiem Unii Europejskiej stwierdzono przeszkody w bezpiecznym ich uczestnictwie w ruchu drogowym.
W świetle powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w kontroli sprawy. Okoliczności mogących stanowić przyczynę uwzględnienia skargi, Sąd również nie znalazł, nie będąc związany zarzutami, wnioskami oraz argumentacją skargi.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), niezasadną skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło