II SA/Sz 882/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-11-29

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie administracyjnej na podstawie wykazania trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, mimo trudności zdrowotnych i zobowiązań finansowych, nie wykazał pełnej i rzetelnej sytuacji majątkowej oraz dochodowej, a jego dochody z działalności gospodarczej i zatrudnienie pracowników wskazują na zdolność do pokrycia kosztów. Wobec tego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
P. J. i R. T. zostali ukarani karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Wniesiono skargę do WSA w Szczecinie oraz wnioski o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. P. J. wskazał trudną sytuację materialną i zdrowotną, jednak nie przedłożył pełnej dokumentacji potwierdzającej brak możliwości poniesienia kosztów. Organ wezwał do uzupełnienia dokumentów, które zostały przedstawione częściowo i nie w pełni potwierdziły trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 listopada 2010 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. J. i R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...]utrzymało w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na P. J. i R. T. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Agencja Reklamowa T. spółka cywilna karę w wysokości [...]zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. [...]w [...]przez umieszczenie reklam. P. J. i R. T., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. decyzję. W dniu [...]r. obydwaj skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P. J. w uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego i w chwili obecnej nie uzyskuje żadnych dochodów, ponieważ po wypadku samochodowym który miał miejsce w [...]r. nie może prowadzić działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że ma zobowiązania kredytowe ale ich spłatę obecnie zawiesił, zwrócił się także do urzędu skarbowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowych. Skarżący podał, że nie ma żadnych oszczędności ani jakiegokolwiek majątku, poza samochodem [...]. P. J. dołączył odcinek renty ZUS z [...]r., wniosek z dnia [...]r. do Banku [...]o zawieszenie na okres [...] miesięcy spłaty kredytów gotówkowych, prośbę Agencji Reklamowej T. do Naczelnika I Urzędu Skarbowego w [...]o rozłożenie na raty podatku VAT należnego za miesiąc [...] r. Wezwaniem z dnia [...]r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zobowiązał pełnomocnika wnioskodawcy do przedłożenia w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich kont bankowych wnioskodawcy, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości położonej w [...], - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie domu lub mieszkania w którym skarżący mieszka, oraz ewentualnie innych nieruchomości, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata podatkowe, - oświadczenia skarżącego, czy oprócz udziałów w agencji reklamowej prowadzi działalność gospodarczą w innym zakresie, - oświadczenia dotyczącego liczby zatrudnionych pracowników, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik wnioskodawcy przedłożył kserokopię jego zeznania podatkowego za [...] r., oświadczenie skarżącego, że od [...] r. prowadzi działalność gospodarczą o nazwie "N.", a od [...]r. współtworzy z R. T. agencję reklamową w której ma [...] % udziałów i w której zatrudniona jest jedna osoba. P. J. podał, że w "N." zatrudnia 1 ucznia i 2 pracowników (z których jeden od roku przebywa na zwolnieniu lekarskim). Wnioskodawca przedłożył także kopię dwóch zaświadczeń z [...]z dnia [...]r. z których wynika, że skarżący zaciągnął w tym banku następujące pożyczki: - [...]r. kredyt gotówkowy w wysokości [...]zł, a miesięczna rata tego kredytu wynosi [...]zł, - [...]r. kredyt gotówkowy w wysokości [...]zł którego miesięczna rata wynosi [...]zł, - [...]r. kredyt gotówkowy w wysokości [...]zł z miesięczną ratą [...]zł, - [...]r. pożyczka gotówkowa w wysokości [...]zł z miesięczną ratą w kwocie [...]zł. Skarżący przedłożył także wezwanie do zapłaty na kwotę [...]zł za energię elektryczną dotyczące nieruchomości przy ul. [...], wyciąg z rachunku karty kredytowej wnioskodawcy za okres [...]r., kserokopię rachunku za gaz wystawionego na nazwisko D. J. dotyczącego adresu ul. [...]na kwotę [...]zł (z terminem płatności [...]r.), wezwanie do zapłaty kwoty [...]zł na rzecz C. SA, dwa upomnienia z Urzędu Skarbowego w [...]dotyczące niezapłaconego podatku VAT za [...]r., wezwanie do zapłaty kwoty [...]zł za energię elektryczną dostarczoną do nieruchomości przy ul. [...]skierowane do Przedsiębiorstwa Handlowego "N.", oraz zawiadomienie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...]o stanie salda P. J. na koniec miesiąca [...]r., pismo Spółdzielni "P." informujące o Agencję Reklamową o odstąpieniu od umowy najmu powierzchni magazynowej i najmu garażu zlokalizowanych przy ul. [...]oraz wezwanie Agencji Reklamowej do zapłaty kwoty [...]zł. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Koszty sądowe obciążające skarżącego oraz R. T. wynoszą w obecnym stadium postępowania [...]zł, tyle bowiem wynosi wpis sądowy od skargi. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i oprócz samochodu ciężarowego, nie ma żadnego majątku ani oszczędności. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dowodów potwierdzających koszty utrzymania mieszkania w okresie ostatnich trzech miesięcy, wnioskodawca przedłożył jedną fakturę na gaz wystawioną na nazwisko D. J. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że nie ma jakichkolwiek dochodów. Do wniosku dołączył jednak odcinek renty za [...]r. z którego wynika, że wysokość tego świadczenia netto wyniosła [...]zł. Dopiero w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...]r. wnioskodawca oświadczył, że oprócz agencji reklamowej od [...] r. prowadzi także działalność gospodarczą pod nazwą PH "N.". Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że P. J. prowadzi działalność gospodarczą w trzech lokalizacjach; [...]. Jednakże skarżący podał, że nie posiada żadnej nieruchomości, nie wykazał też, by ponosił koszty najmu czy dzierżawy pomieszczeń w których prowadzi działalność. Wnioskodawca powołał się na swój stan zdrowia spowodowany wypadkiem samochodowym z ubiegłego roku, jako przeszkodę w uzyskiwaniu dochodów, jednakże z akt administracyjnych sprawy oraz przedłożonych dowodów wynika, że wypadek nie spowodował zawieszenia czy zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej skarżącego. Z zeznania podatkowego za [...] r. wynika, że dochody z działalności gospodarczej wyniosły [...]zł (przychód wyniósł [...]zł) a dochód z tytułu renty tylko [...] zł. Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia pod reklamę miało miejsce we [...]r., czyli już po wypadku samochodowym. Z zaświadczenia z Banku [...]wynika, że skarżący ma kilka pożyczek gotówkowych, ale swoje zobowiązania wobec tego Banku reguluje terminowo. P. J. nie przedłożył wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych, choć z przesłanych przez niego dokumentów wynika, że posiada co najmniej kilka rachunków bankowych, w różnych bankach. W oświadczeniu z dnia [...]r. wnioskodawca podał, że w agencji reklamowej zatrudniona jest jedna osoba. Tymczasem z pisma wspólników do urzędu skarbowego, a także z akt administracyjnych wynika, że wspólnicy zatrudniają dwoje pracowników. Reasumując należy stwierdzić, że oświadczenie P. J. o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach nie było pełne i nie pozwoliło na rzetelną ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Wezwanie referendarza sądowego skarżący wykonał tylko częściowo, przedkładając dokumenty mające świadczyć o jego trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Skarżący nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych i poza rentą, nie udokumentował uzyskiwanych dochodów. Nie określił wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania i nieruchomości z których korzysta w działalności gospodarczej. Samo wykazanie, że wnioskodawca ma problemy zdrowotne, posiada kilka kredytów gotówkowych i zalega z płatnością kilku faktur, nie jest wystarczające do uznania, że jest on osobą uprawnioną do zwolnienia z kosztów sądowych. Z przedłożonych dowodów wynika, że skarżący poza rentą uzyskuje dochody z działalności gospodarczej, zatrudnia kilku pracowników. W tej sytuacji należy stwierdzić, że P. J. nie uprawdopodobnił, by znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej uiszczenie wpisu od skargi ze środków finansowych pozostających w jego dyspozycji. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło