II SA/Sz 883/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 104 § 1 i 108 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.), określanej dalej jako "K.p.a." oraz na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy T.S., posiadającego prawo jazdy kategorii B o numerze [...], wydane w dniu [...] r. przez Prezydenta Miasta S., orzekł o cofnięciu T.S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi według kategorii B prawa jazdy (pkt 1 decyzji) oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2). Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że w dniu 8 stycznia 2015 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. przeprowadzono badanie lekarskie z udziałem T.S. W wyniku tego badania lekarz wydał orzeczenie lekarskie o numerze [...], w którym orzekł o istnieniu u badanego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Powołując się na treść art. 103 ust. 1 pkt 1a ustawy o kierujących pojazdami, organ stwierdził, że wobec T.S. należało orzec o cofnięciu uprawnień. Ponadto, uzasadniając konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ I instancji wskazał na treść art. 108 § 1 K.p.a. i wyjaśnił, że posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami przez osobę, która nie wykazała się wymaganym dla prowadzenia pojazdu stanem zdrowia stwarza niebezpieczeństwo zarówno dla jej zdrowia i życia, jak też dla zdrowia i życia innych uczestników ruchu drogowego. W interesie społecznym jest natychmiastowe wyeliminowanie takiej osoby z uczestniczenia w ruchu drogowym. T.S. odwołał się od decyzji Prezydenta Miasta S. Jego zdaniem, decyzja lekarza okulisty jest krzywdząca. Skarżący podkreślił, że co dwa miesiące bada się u okulisty, który nie ma większych uwag co do jego wzroku, widzi dobrze i czyta bez okularów, prowadzi samochód od 1991 r. - bezszkodowo. Tymczasem okulista badający w Ośrodku Medycyny Pracy stwierdził [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające u odwołującego się istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B, jest wiążące dla organów administracji, które nie mogą wydać decyzji o innej treści, niż cofająca uprawnienia. Organy administracji nie mają kompetencji do dokonywania kontroli zasadności orzeczeń lekarskich. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że orzeczenie takie jest wydawane przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami). Specjalistyczna wiedza medyczna wymagana do oceny stanu zdrowia jednostki w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz szczególny tryb, w jakim to się odbywa, uprawniają do wniosku, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Osoba niezgadzająca się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania, na piśmie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który je wydał (art. 79 ust. 4 i ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami). Odwołujący nie wystąpił w ustawowym terminie z takim wnioskiem, pomimo tego, że o uprawnieniu tym został prawidłowo pouczony w treści orzeczenia lekarskiego. Tym samym orzeczenie lekarskie stało się ostateczne. Na etapie postępowania przed organem I stopnia, jak i przed Kolegium niemożliwe jest uwzględnienie wniosku o skierowanie na ponowne badanie wzroku. Dopuszczenie i przeprowadzenie takiego dowodu na obecnym etapie postępowania stanowiłoby obejście przepisu art. 79 ust. 4 i ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami. Na powyższą decyzję T.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że jest ona krzywdząca dla niego i narusza jego interes prawny, ponieważ uniemożliwia mu prowadzenie samochodu. Zdaniem skarżącego, decyzję uzasadniono tym, że w odpowiednim terminie nie wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania wzroku. Skarżący poinformował, że otrzymał orzeczenie lekarskie z wymienionymi oddziałami Ośrodków Medycyny Pracy, ale żaden nie mieścił się w S. Odwołując się wcześniej od decyzji do Prezydenta Miasta S. nadmienił, że jest po operacji wymiany stawu kolanowego i nie byłby w stanie pojechać na badanie do W., L., S. czy Ł. Dlatego prosi o przychylne rozpatrzenie skargi i ponowne wyznaczenie terminu badania lekarskiego, ale w S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie oraz podkreśliło, że skarżący nie podniósł żadnego zarzutu w skardze względem skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.). Zgodnie z powołanym w sentencji zaskarżonej decyzji art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Sposób sformułowania przytoczonej normy prawnej oznacza, że w przypadku ziszczenia się określonej w nim hipotezy, tj. istnienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, starosta zobowiązany jest wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Rola starosty została opisana w omawianym przepisie w sposób jednoznaczny, nie pozostawiając organowi wyboru przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Starosta nie jest przy tym uprawnionym do oceny trafności orzeczenia lekarskiego i przesłanek jakie legły u podstaw jego wydania. Treść orzeczenia lekarskiego determinuje w istocie działanie organu administracji upoważnionego przez ustawodawcę do wydawania decyzji w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami. Z akt sprawy wynika, że skarżący poddał się badaniom lekarskim w dniu 8 stycznia 2015 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. W wyniku tego badania lekarz wydał orzeczenie lekarskie o numerze [...] stwierdzając istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa poddania się badaniom lekarskim w jednostce orzeczniczej drugiego stopnia. W takim stanie faktycznym Starosta, uzyskawszy informację o treści ww. orzeczenia lekarskiego, miał prawo i obowiązek wydać decyzję cofającą skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, zgodnie z art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Zarówno na dzień orzekania przez Starostę jak i na dzień podejmowania rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący nie przedstawił orzeczenia lekarskiego uprawnionego lekarza, z którego wynikałoby, że przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami u skarżącego już ustały. Zatem również organ odwoławczy nie mógł uwzględnić złożonego odwołania, prawidłowo orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy. Wskazywana w skardze możliwość i chęć poddania przez skarżącego operacji usunięcia zaćmy, sama w sobie jest niewystarczająca do uznania, że zaskarżona decyzja, na dzień jej podejmowania, została wydana niezgodnie z prawem. Dla przesłanek wydania decyzji w trybie art. 130 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, nie mają znaczenia takie okoliczności jak dotychczasowa bezszkodowa jazda kierującego pojazdami, okres posiadania prawa jazdy, czy potrzeba legitymowania się tymi uprawnieniami i korzystania z nich w życiu danej osoby. Nadrzędnym celem ww. przepisu jest wyeliminowanie z ruchu drogowego osób u których zostały ujawnione przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Ma to na celu, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uchronić przed potencjalnymi niebezpieczeństwami zarówno dotychczas kierującego pojazdami jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego, czy też inne osoby. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, niekwestionowany co do zasady przez skarżącego, i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując również z urzędu, podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).