II SA/Sz 890/20
WyrokWSA w Szczecinie2020-10-22
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zapewnienia bezpłatnego dowozu niepełnosprawnego dziecka na zajęcia integracji sensorycznej przez organ gminy jest bezskuteczna z uwagi na obowiązki wynikające z Prawa oświatowego?Ratio decidendi
Odmowa zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju na zajęcia integracji sensorycznej jest bezskuteczna, gdyż obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu spoczywa na gminie na podstawie art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, niezależnie od formy prawnej prowadzenia placówki, do której dziecko jest dowożone.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zawarcie umowy z gminą na pokrycie kosztów dowozu jej niepełnosprawnego dziecka na zajęcia integracji sensorycznej w określonym ośrodku. Organ odmówił zwrotu kosztów i zorganizowania transportu, argumentując brakiem podstaw prawnych i podmiotowości placówki. Skarżąca ponawiała wnioski i złożyła skargę do WSA na bezczynność organu w przedmiocie zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka.Rozstrzygnięcie
Stwierdził bezskuteczność czynności odmowy zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka na zajęcia integracji sensorycznej i zobowiązał organ do ustalenia realizacji obowiązku oraz podjęcia działań zmierzających do jego realizacji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi I. J. na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka na zajęcia integracji sensorycznej stwierdza bezskuteczność czynności z dnia [...] r. nr [...] określonej jako odmowa zawarcia umowy dotyczącej kosztów dowozu dziecka.
1. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r., I. J. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca" lub "Strona"), wystąpiła o zawarcie umowy, na mocy której Gmina W. miała pokrywać koszty dojazdu jej dziecka T. J. ur. [...].03.2015 r. na zajęcia integracji sensorycznej w Centrum Diagnozy i Terapii Dzieci i Młodzieży "[...]" [...]. Do wniosku Skarżąca dołączyła opinię psychologiczno-pedagogiczną o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz kopię umowy zawartej przez inną gminę a rodzicem niepełnosprawnego dziecka, której przedmiotem było wynagrodzenie opiekuna dziecka za dowóz i opiekę w czasie przewozu dziecka na zajęcia integracji sensorycznej do, jak wskazała Skarżąca, tego samego ośrodka.
2. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 Burmistrz W. odmówił zwrotu kosztów i zorganizowania dziecku transportu na zajęcia, informując Skarżącą o braku możliwości prawnych pozwalających na zwrot kosztów dla w/w ucznia. Organ wskazał na niespełnienie warunków formalno-prawnych w zakresie podmiotowości przez Centrum, co w ocenie Organu stanowi przesłankę wykluczającą możliwość zwrotu kosztów czy też zorganizowania dziecku transportu na zajęcia integracji sensorycznej.
3. Niezadowolona z treści powyższego pisma Skarżąca ponownie, pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. wniosła o zwrot kosztów dowozu dziecka na zajęcia integracji sensorycznej.
4. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Organ podtrzymał swoje stanowisko wskazując, że nie ma obowiązku zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku bezpłatnego transportu, gdyż Centrum Diagnozy Terapii Dzieci i Młodzieży "[...]" [...] nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 2 ust. 7 Prawa oświatowego lecz działalnością gospodarczą osoby fizycznej.
5. Kolejnym pismem z dnia [...] lutego Skarżąca zwróciła się do Organu z tym samym wnioskiem.
6. W odpowiedzi, kolejnym pismem z dnia [...] marca 2020 r. Organ, ponawiając przyczynę odmowy realizacji wniosku, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
7. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Skarżąca ponagliła Organ i wniosła o uznanie za bezskuteczne czynności Organu.
8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. stwierdziło, że ponaglenie jest nieuzasadnione, zaś powołując się na art. 124 § 2 K.p.a. wskazało, że postanowienie nie wymaga uzasadnienia.
9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżąca wskazała na bezczynność Burmistrza W. i wniosła o zobowiązanie Organu do rozpatrzenia jej wniosku w terminie miesiąca.
10. W odpowiedzi na skargę Organ, powołując się na przepisy ustawy o statystyce publicznej oraz Prawo oświatowe, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
11. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu lub czynność, czy też bezczynność organu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że Sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność (lub bezczynność), kwestionowana przez uprawniony podmiot.
12. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Stosownie do art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018, poz. 996 ze zm., dalej przywoływana jako: "Prawo oświatowe"), obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Z kolei na podstawie art. 39a ust. 1 tej ustawy, obowiązki, o których mowa w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców. Zgodnie z art. 39 ust. 4 tej ustawy, zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Przy czym wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiera z rodzicami umowę, o której mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (ust. 5).
Do zagadnienia kształcenia specjalnego i indywidualnego nauczania, jak też wczesnego wspomagania rozwoju dziecka odnosi się art. 127 Prawa oświatowego.
Zgodnie z art. 127 ust. 1 tej ustawy, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7.
Indywidualnym obowiązkowym rocznym przygotowaniem przedszkolnym lub indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub szkoły (art. 127 ust. 2).
Uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (art. 127 ust. 3).
Zgodnie z art. 127 ust. 4 w zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę.
Art. 127 ust. 5 stanowi, że w publicznych i niepublicznych: przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną. Zaś dyrektorzy podmiotów, o których mowa w ust. 5, mogą organizować wczesne wspomaganie rozwoju dziecka w porozumieniu z organami prowadzącymi (ust. 6).
Zgodnie z art. 127 ust. 7 Prawa oświatowego gmina może zorganizować bezpłatne dowożenie dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju i jego opiekuna z miejsca zamieszkania dziecka do szkoły lub placówki, w której to wspomaganie jest prowadzone, a w razie potrzeby także bezpłatną opiekę nad dzieckiem w czasie dowożenia.
Na podstawie art. 127 ust. 8 tej ustawy wczesne wspomaganie rozwoju dziecka organizuje się w jednym podmiocie, o którym mowa w ust. 5, który ma możliwość realizacji wskazań zawartych w opinii, o której mowa w ust. 10.
Na wniosek podmiotu, o którym mowa w ust. 5, organizującego wczesne wspomaganie rozwoju danego dziecka, na podstawie opinii, o której mowa w ust. 10, organ lub osoba prowadząca ten podmiot może zawierać porozumienia z innymi organami lub osobami prowadzącymi podmioty, o których mowa w ust. 5, w celu realizacji części wskazań zawartych w tej opinii. Porozumienie określa w szczególności (art. 127 ust. 9):
1) liczbę godzin zajęć w ramach wczesnego wspomagania rozwoju, którymi obejmowane jest dane dziecko w podmiotach, o których mowa w ust. 5, zawierających porozumienie, z uwzględnieniem liczby godzin określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1;
2) podmiot zobowiązany do przekazywania danych o zajęciach w ramach wczesnego wspomagania, organizowanych dla tego dziecka, zgodnie z przepisami o systemie informacji oświatowej;
3) sposób rozliczeń między podmiotami, o których mowa w ust. 5, zawierającymi porozumienie.
Zgodnie z art. 127 ust. 10 opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej.
Opinie w sprawie dostosowania wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb ucznia, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się, uniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom, wydają również niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym niepubliczne specjalistyczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne założone zgodnie z art. 168 oraz zatrudniające pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych (ust. 11).
Z kolei ust. 19 art. 127 Prawa oświatowego zawiera delegację ustawową do wydania rozporządzenia. Zgodnie z normą wyrażoną w tym przepisie - Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia:
1) w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw zdrowia oraz zabezpieczenia społecznego, warunki organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, o których mowa w ust. 5, w tym kwalifikacje wymagane od osób prowadzących wczesne wspomaganie, uwzględniając w szczególności przygotowanie do pracy z małymi dziećmi o zaburzonym rozwoju psychoruchowym, a także formy współpracy z rodziną dziecka;
2) warunki organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży, o których mowa w ust. 1, w innych formach wychowania przedszkolnego, przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych oraz w ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7, uwzględniając szczególne potrzeby psychofizyczne i edukacyjne tych dzieci, rodzaje niepełnosprawności wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, szczegółowy zakres indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego oraz tryb jego opracowywania, a także zatrudnienie specjalistów do realizacji potrzeb dzieci i młodzieży, o których mowa w ust. 1.
W wydanym na podstawie ww delegacji ustawowej rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1635) w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci określono warunki organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci mającego na celu pobudzanie psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, zwanego dalej "wczesnym wspomaganiem", w tym kwalifikacje wymagane od osób prowadzących wczesne wspomaganie, a także formy współpracy z rodziną dziecka (§ 1).
Rozporządzenie w § 2 wskazuje, że wczesne wspomaganie może być organizowane w podmiotach, o których mowa w art. 127 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zwanej dalej "ustawą", jeżeli:
1) zatrudniają one kadrę posiadającą kwalifikacje do prowadzenia zajęć w ramach wczesnego wspomagania, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2017 r. poz. 1189), oraz
2) dysponują pomieszczeniami do prowadzenia zajęć w ramach wczesnego wspomagania indywidualnie i w grupie, zgodnie z § 6 ust. 4 i 5, wyposażonymi w sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, odpowiednie do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci.
§ 3 ust. 1 tego rozporządzenia z kolei wskazuje, że Zespół wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o którym mowa w art. 127 ust. 5 ustawy, zwany dalej "zespołem", jest powoływany przez dyrektora podmiotu, o którym mowa w art. 127 ust. 5 ustawy, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - przez osobę kierującą inną formą wychowania przedszkolnego.
2. W skład zespołu wchodzą osoby posiadające przygotowanie do pracy z małymi dziećmi o zaburzonym rozwoju psychoruchowym:
1) pedagog posiadający kwalifikacje odpowiednie do rodzaju niepełnosprawności dziecka;
2) psycholog;
3) logopeda.
3. W skład zespołu, w zależności od potrzeb dziecka i jego rodziny, mogą wchodzić również inni niż wymienieni w ust. 2 specjaliści.
Zadania Zespołu określono w ust. 4 § 3 rozporządzenia.
5. Pracę zespołu koordynuje dyrektor podmiotu, o którym mowa w art. 127 ust. 5 ustawy, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, albo nauczyciel upoważniony odpowiednio przez dyrektora podmiotu, o którym mowa w art. 127 ust. 5 ustawy, lub osobę kierującą inną formą wychowania przedszkolnego.
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia zajęcia w ramach wczesnego wspomagania organizuje się w wymiarze od 4 do 8 godzin w miesiącu.
Miesięczny wymiar godzin zajęć w ramach wczesnego wspomagania ustala dyrektor podmiotu, o którym mowa w art. 127 ust. 5 ustawy, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, w zależności od potrzeb i możliwości psychofizycznych dziecka określonych przez zespół (ust. 2). Miejsce prowadzenia zajęć w ramach wczesnego wspomagania ustala dyrektor podmiotu, o którym mowa w art. 127 ust. 5 ustawy, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, w uzgodnieniu z rodzicami dziecka (§ 7 ust. 2).
13. W tym miejscu zauważyć należy, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r., Skarżąca, wystąpiła o zawarcie umowy, na mocy której Gmina W. miała pokrywać koszty dojazdu jej dziecka na zajęcia integracji sensorycznej Do wniosku Skarżąca dołączyła opinię psychologiczno-pedagogiczną o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz kopię umowy zawartej przez inną gminę a rodzicem niepełnosprawnego dziecka, której przedmiotem było wynagrodzenie opiekuna dziecka za dowóz i opiekę w czasie przewozu dziecka na zajęcia integracji sensorycznej do, jak wskazała Skarżąca, tego samego ośrodka. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 Burmistrz W. odmówił zwrotu kosztów i zorganizowania dziecku transportu na zajęcia, informując Skarżącą o braku podmiotowości przez Centrum, co w ocenie Organu stanowi przesłankę wykluczającą możliwość zwrotu kosztów czy też zorganizowania dziecku transportu na zajęcia integracji sensorycznej.
14. W tej części wywodu podnieść należy, że czynność organu w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu dziecka i opiekuna w sytuacji, gdy dziecko jest dowożone przez tego opiekuna do np. przedszkola (oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, itd.) - jako określana w umowie cywilnoprawnej - nie podlega właściwości sądu administracyjnego, lecz sądu powszechnego. Kwestia ta nie jest jednak, w ocenie Sądu orzekającego, przedmiotem niniejszej sprawy. W ocenie Sądu bowiem pełnomocnik Skarżącej, niebędąca profesjonalnym pełnomocnikiem, zaskarżyła czynność Burmistrza W. w postaci pisma z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], na mocy której odmówiono jej zapewnienia jej dziecku bezpłatnego dojazdu do Centrum Diagnozy i Terapii Dzieci i Młodzieży "[...]" [...] w G.. W piśmie tym Organ stwierdził, że brak jest możliwości zwrotu kosztów czy też zorganizowania dziecku transportu na zajęcia integracji sensorycznej. Biorąc pod uwagę treść wniosku Skarżącej z dnia [...] grudnia 2019 r., zaskarżonego do Sądu pisma Organu stanowiącego odpowiedź na ten wniosek, kolejnych pism oraz skargi do Sądu, nie sposób jednak uznać, że przedmiotem sprawy jest kwestia zwrotu kosztów dojazdu dziecka zapewnionego przez rodzica lub opiekuna. Przedmiotem sprawy jest w istocie odmowa zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu na zajęcia integracji sensorycznej.
Jak wynika z akt sprawy, Organ jednak nie przeprowadził żadnego postępowania w celu ustalenia realizacji jakiego obowiązku Skarżąca się domaga, brak jest jakiegokolwiek odniesienia do instytucji wczesnego wspomagania (co mogłaby sugerować dokumentacja dołączona przez Skarżącą), brak analizy podmiotów, o których mowa w art. 127 ust. 5 oraz obowiązków gminy jakie w związku z zapewnieniem bezpłatnego transportu i opieki dzieciom na niej spoczywają – zarówno tych o charakterze obligatoryjnym, jak i tych o charakterze fakultatywnym.
Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, czym innym jest realizacja dyspozycji normy z art. 127 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którą
gmina może zorganizować bezpłatne dowożenie dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju i jego opiekuna z miejsca zamieszkania dziecka do szkoły lub placówki, w której to wspomaganie jest prowadzone, a w razie potrzeby także bezpłatną opiekę nad dzieckiem w czasie dowożenia; czym innym natomiast jest obowiązek gminy wynikający z dyspozycji normy art. 32 ust. 6, zgodnie z którym obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.
Twierdzenie, które konsekwentnie powtarza Organ, że Centrum Diagnozy i Terapii nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 2 ust. 7 Prawa oświatowego, co w konsekwencji ma zwalniać gminę z obowiązku zapewnienia dziecku bezpłatnego dowozu i opieki do placówki, w ocenie Sądu uznać należy za nieuprawnione. Jak wynika bowiem z przytoczonych powyżej przepisów, brak jest przeszkód prawnych by forma prawna działalności (tu działalność gospodarcza osoby fizycznej) była barierą do prowadzenia podmiotów wskazanych w art. 127 ust. 5. Co więcej, przykładowo art. 31 ust. 9 pkt 2 odnosi się do publicznych podmiotów – przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osobę fizyczną a pkt 3 do niepublicznych, co wyraźnie wskazuje na możliwość zaliczenia do placówek oświatowych także podmioty prowadzone w formie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne, czego nie dostrzega Organ.
Argumentacja Organu wskazująca, że do działalności gospodarczej osoby fizyczne nie znajduje zastosowania art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, nie znajduje oparcia w treści tej normy. Obowiązek zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim (...), o którym mowa w tym przepisie nie znika wobec "braku podmiotowości" placówki oświatowej.
14. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jeszcze na gruncie przepisów art. 17 ust. 3a i art. 14a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty, wykształcił się pogląd, zgodnie z którym odmowa organu gminy zapewnienia darmowego dowozu dziecka do szkoły (przedszkola) jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej tego organu dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OSK 1909/04, z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1022/09, z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1961/14). Pogląd ten nie uległ zmianie, gdy znowelizowano te przepisy, wprowadzając do nich - analogiczną jak w art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego - regulację że, obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 625/17).
15. W konsekwencji powyższego uznać należy za bezskuteczną czynność odmowy zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka Skarżącej na zajęcia integracji sensorycznej podkreślając jednocześnie, że rolą Organu będzie najpierw ustalenie o realizację jakiego obowiązku chodzi, w następnej kolejności zaś podjęcie działań wynikających z przepisów ustawy Prawo oświatowe zmierzające do jego realizacji.
16. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło