II SA/Sz 891/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] oraz uchyla decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...]. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1-10, art. 7 ust. 1-4a, art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U Nr 156, poz. 1817 z 2001 r. ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na podstawie postanowienia nr [...] z dnia 20 marca 2014 r., orzekł: w pkt 1 - o uchyleniu własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] r. w części przyznania B. M. dodatku mieszkaniowego na okres od dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz na okres od dnia [...] r. w wysokości [...] zł; w pkt 2 - odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego w całym okresie, którego dotyczy wniosek z dnia 2 kwietnia 2013 r. Uzasadniając decyzję organ I Instancji podał, że w dniu 2 kwietnia 2013 r. B. M. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal mieszkalny mieszczący się przy ul.[...] . Właściciel lokalu potwierdził we wniosku, że powierzchnia zajmowanego lokalu wynosi [...] m2, która to powierzchnia odpowiadała powierzchni podanej w przedłożonej do akt umowie podnajmu z dnia [...] r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. przyznano B. M. dodatek mieszkaniowy na okres od dnia [...] r., w wysokości [...] zł miesięcznie. W dniu 29 lipca 2013 r. B. M. złożył oświadczenie, w którym prosił o wygaszenie decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania. Decyzją Nr [...] z dnia 29 lipca 2013 r. stwierdzono wygaśnięcie decyzji przyznającej dodatek od 25 lipca 2013 r. (w części dotyczącej okresu przyznania dodatku mieszkaniowego od 25 lipca do 31 października 2013 r.). Dalej organ I instancji podał, że z uwagi na to, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, postanowieniem Nr [...] z dnia 20 sierpnia 2013 r., wznowiono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r. W toku wznowionego postępowania właściciel lokalu K. M. oświadczył, że powierzchnia lokalu wynosi [...] m2. W związku z tym decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchylono od dnia [...] r. decyzję Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie i przyznano dodatek na okres od dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz od dnia 1 do 24 lipca 2013 r. w wysokości [...] zł. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 10 stycznia 2014 r. wpłynęło oświadczenie K. M., w którym ponownie zmienił powierzchnię lokalu przy ul. [...] , wskazując jako właściwą [...] m2. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. zostało wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r., zmienioną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność prawidłowego potwierdzenie danych zawartych we wnioskach o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji wskazał, że obowiązek prawidłowego potwierdzania tych danych spoczywa na zarządcy nieruchomości, oględziny dokonane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej miały charakter pomocniczy i weryfikujący dane zawarte we wniosku, umowie podnajmu oraz oświadczeniach składanych przez zarządcę. Organ, mając na względzie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, uznał wszelkie dokumenty przedkładane, w celu potwierdzenia metrażu lokalu mieszczącego się przy ul. [...] , za niewiarygodne. Natomiast na podstawie zebranej dokumentacji, w ocenie organu, nie ma możliwości wyliczenie dodatku mieszkaniowego, gdyż brak jest materiału dowodowego pozwalającego w sposób jednoznaczny i wiarygodny ustalić powierzchnię użytkowanego lokalu lub części lokalu, części wspólnych oraz ilości osób jednocześnie korzystających z tych części przy ul [...] . Stąd też brak jest również możliwości ustalenia kosztów związanych z zajmowaniem przez wnioskodawcę lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że decyzja z dnia 21 października 2013 r. przyznająca dodatek mieszkaniowy wydana została na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku oraz deklaracji i wnioskodawca zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Od powyższej decyzji B. M. złożył odwołanie podnosząc, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania przed organem I instancji, a następnie wyjaśnił, że po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego w sprawie podziela pogląd wyrażony przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. U podstaw argumentacji uzasadniającej podjęcie zaskarżonej decyzji stało uznanie, że A. N. (powinno być B. M.) we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał nieprawidłową powierzchnię podnajmowanego lokalu mieszkalnego, w związku z tym zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanego dodatku w oparciu o art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie Kolegium w przeprowadzonym postępowaniu nie doszło do naruszenia cyt. przepisów, a organ zgodnie z obwiązującymi przepisami wszechstronnie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i dokonał prawidłowej oceny tego materiału. Ustalenia dokonane przez organ znalazły również odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu decyzji, w której poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierował się w toku załatwiania sprawy. Umożliwił również stronie zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. M. podniósł, że przyznany dodatek mieszkaniowy zwrócić powinien ten, któremu został wypłacony, tj. właściciel lokalu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając decyzjom naruszenie art. 107 oraz 7, 77 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, stosownie do art. 134 ust. 1 i art. 135 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazaną podstawą prawną i stosuje, w celu usunięcia naruszeń prawa, środki prawne przewidziane ustawą. Rezultatem sądowej kontroli, ograniczającej się jedynie do oceny legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, jest - w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa - uchylenie lub stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia, zaś w przypadku - braku naruszeń - oddalenie skargi (art. 145 § 1 i art. 151 powołanej ustawy). Sądowa kontrola dokonana według powyższego kryterium, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "K.p.a.". Do takiego wniosku doprowadziły Sąd następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] przyznany został skarżącemu, na okres od dnia 1 maja do 31 października 2013 r., dodatek mieszkaniowy na lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej [...] m2, mieszczący się przy ul.[...] . Decyzja ta został prawomocnie wygaszona od dnia [...] r. – ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. wznowiono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 16 kwietnia 2013 r., wskazując jako podstawę wznowienia nowe istotne okoliczności nieznane organowi, który wydał decyzję – art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W toku wznowionego postępowania organ I instancji przyjął, zgodnie z oświadczeniem właściciela lokalu K. M. , że powierzchnia lokalu wynosi [...] m2. W związku z tym decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchylono od dnia [...] r. decyzję Nr [...], z dnia 16 kwietnia 2013 r. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie i przyznano dodatek na okres od dnia [...] r w wysokości [...] zł miesięcznie oraz od dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Kolejnym postanowieniem Nr [...] z dnia 20 marca 2014 r. zostało wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r., zmienioną decyzją Nr [...] z dnia [...] r., również z uwagi na ujawnienie nowych istotnych okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję – art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Kończąc wznowione postępowanie organ I instancji wydał, opisaną na wstępie uzasadnienia, decyzję z dnia 26 czerwca 2014 r., w której orzekł: w pkt 1 - o uchyleniu własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] r. w części przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego; w pkt 2 - odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Z powyższego wynika, że organ I instancji dwukrotnie wznawiała postępowanie w sprawie dodatku mieszkaniowego przyznanego skarżącemu na lokal mieszkalny, mieszczący się przy ul. [...] , na okres od [...] r., podając jako podstawę wznowienia tą samą przesłankę i za każdym razem zakończył postepowanie odmiennym rozstrzygnięciem. Wprawdzie w żadnym z postanowień wznawiających postępowanie organ I instancji nie wyjaśnia jakie to nowe okoliczności skłoniły go do wznowienia postepowania, jednak Sąd nie ma wątpliwości, że chodzi o powierzchnię użytkową części lokalu przy ul. [...] wynajmowanej przez skarżącego. Jasno wynika to z decyzji kończących wznowione postępowania, a także z zebranego materiału dowodnego, poprzedzającego wydanie tych decyzji. Wydając pierwszą decyzję kończąca wznowione postępowanie organ I instancji ustalił tylko jedną okoliczność, a mianowicie to, że powierzchnia zajmowanej przez skarżącego części lokalu wynosi nie [...] m2, a [...] m2 i dla takiej powierzchni ponownie ustalił dodatek mieszkaniowy na okres od [...] r. W postępowaniu poprzedzającym wydanie drugiej decyzji organ I instancji doszedł do przekonania, że nie jest w stanie ustalić faktycznie zajmowanej przez skarżącego części powierzchni lokalu i dlatego odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego za cały okres, którego dotyczył wniosek z dnia 2 kwietnia 2013 r. Zdaniem Sądu takie postępowanie organu I instancji narusza określony w przepisie art. 16 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. zakaz ponownego orzekania w sprawie zakończonej inną decyzją ostateczną. Zarówno bowiem decyzja z dnia 21 października 2013 r., jak i decyzja z dnia 26 czerwca 2014 r. w istocie wydane zostały tym samym przedmiocie, skierowane zostały do tej samej strony oraz w oparciu o ten sam stan prawny i takie same okoliczności faktyczne. Obie rozstrzygają o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy z dnia [...] r., Nr [...] , po wznowieniu postępowania z uwagi na nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu wydania decyzji. W obu przypadkach nową okoliczność stanowiła informacja o podaniu we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nieprawdziwej powierzchni zajmowanej przez skarżącego części lokalu mieszkalnego. Za niedopuszczalne uznać należy ponowne wznawianie postępowania, w oparciu o tą samą przesłankę wznowieniową, w tej samej sprawie. Stanowi to rażące naruszenie przepisów art. 145 § 1 w związku z art. 16 § 1 K.p.a. Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji rażąco naruszającą prawo, rażąco narusza te same przepisy, a ponadto art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Z tych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Wskazać również należy, że słuszne jest stanowisko organów obu instancji, iż w sprawie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego zakończonego decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania. Z akt administracyjnych wynika, że podana we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego powierzchnia wynajmowanej przez skarżącego części lokalu przy ul. [...] nie jest zgodna z powierzchnią jaką faktycznie skarżący zajmował. We wniosku podano [...] m2, a później organ ustalił, że powierzchnia całego lokalu wynosi [...] m2. Niewątpliwie jest to, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nowa istotna okoliczność nieznana organowi, stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. A skoro tak, to zachodziła również podstawa do uchylenia decyzji z dnia 16 kwietnia 2013 r. i ponownego rozpatrzenia sprawy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Jednak, zdaniem Sądu, w przypadku gdy organ po uchyleniu decyzji w wyniku wznowienia postępowania z uwagi na nieprawdziwe dane zawarte we wniosku o wszczęcie postępowania, ponownie rozpatruje sprawę, to nie może oprzeć ponownego rozstrzygnięcia sprawy na oświadczeniach osób, które te nieprawdziwe dane podały. W takiej sytuacji w postępowaniu dowodowym, przy braku innych środków dowodowych, osoby te mogły być co najwyżej przesłuchane z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organ I instancji, przyjmując w toku wznowionego postępowania jako miarodajne oświadczenie właściciela lokalu co do powierzchni lokalu, w rezultacie ponownie przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokość nieodpowiadającej powierzchni lokalu faktycznie przez niego zajmowanej. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia[...] . wydana została z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, o których mowa w art. 7, 77 K.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem od powierzchni zajmowanej części lokalu zależy wysokość dodatku mieszkaniowego. Stwierdzone uchybienia w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia 21 października 2013 r. skłoniły Sąd do jej uchylenia. Orzeczenie w tej części znajduje umocowanie w treści wskazanego na wstępie rozważań przepisu art. 135 P.p.s.a., tj. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów wydanych w we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a.