II SA/Sz 891/25
WyrokWSA w Szczecinie2026-01-07
Skład orzekający: Renata Bukowiecka - Kleczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy o odmowie ustalenia warunków zabudowy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Wójta Gminy i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie, opierając się na nieostatecznym postanowieniu Starosty o odmowie uzgodnienia projektu decyzji. Ponadto, organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych, w tym dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji oraz trybu postępowania, co uniemożliwiało merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy na etapie odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni rolniczej, wskazując jako jedyną podstawę odmowy postanowienie Starosty Koszalińskiego o odmowie uzgodnienia projektu decyzji. Inwestor odwołał się, podnosząc m.in. zarzut braku ostateczności postanowienia Starosty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii związanych z mocą studium uwarunkowań, obszarem oddziaływania inwestycji oraz prawidłowym ustaleniem kręgu stron postępowania. K. B. wniósł sprzeciw od decyzji Kolegium, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze sprzeciwu K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 2 października 2025 r. nr SKO.4150.1424.2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala sprzeciw
Wójt Gminy B. decyzją z dnia 17 czerwca 2025 r., nr 583/2025, na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1, art. 64aa ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572.- dalej jako "k.p.a."), odmówił A. M. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji p.n. "Budowa biogazowni rolniczej o mocy do 399 kW" na działce nr [...], obręb B., gmina B..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że na podstawie art. 53 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wystąpił do właściwych organów, w tym m.in. do Starosty Koszalińskiego o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy. Postanowieniem z 30 maja 2025 r. Starosta Koszaliński odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu podając przy tym szeroką argumentację dotyczącą ochrony gruntów rolnych. Zdaniem organu, wobec braku wspomnianego uzgodnienia nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. podniósł, że Wójt Gminy B. jako jedyne uzasadnienie odmowy ustalenia warunków zabudowy wskazał postanowienie Starosty Koszalińskiego o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy. Natomiast nie wskazał jako podstawy rozstrzygnięcia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu uproszczonym, w tym art. 163g, wobec czego nie miał podstaw do wydawania zaskarżonej decyzji przed ustaleniem, że postanowienie Starosty jest ostateczne. Zaznaczył, że postanowienie to zaskarżył w ustawowym terminie a zatem nie może być mowy o jego ostateczności.
Strona wskazała ponadto, że nie zgadza się z treścią postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie Stowarzyszenia [...] w którym organ nawet nie podjął próby wskazania, który konkretnie z celów statutowych Stowarzyszenia, uwidocznionych w jego Statucie uzasadnia udział w postępowaniu i jaki konkretnie interes społeczny, w jaki sposób się przejawiający przemawia za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w sprawie.
Zdaniem skarżącego organ nie wskazał też podstawy faktycznej i prawnej ustalenia nieruchomości, na które inwestycja będzie oddziaływać. W ocenie strony "to wnioskodawca jest podmiotem określającym już we wniosku obszar oddziaływania inwestycji przedstawiając dane określające to oddziaływanie".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 2 października 2025 r., nr SKO.4150.14.24.2025, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 61 ust. 1, art. 64aa ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym po rozpatrzeniu powyższego odwołania, uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy B. z 17 czerwca 2025 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Jednocześnie w punkcie 2 rozstrzygnięcia organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy B. z 16 czerwca 2025 r. o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia [...].
W uzasadnieniu wspomnianej decyzji Kolegium wskazało, że z uwagi na treść art. 58 ustawy z 7 lipca 2023 r. zmieniającej ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dniem 24 września 2023 r. zmiana zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 14 ust. 6a pkt 2 ustawy o planowaniu, do dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy może nastąpić na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Z tego względu niezbędne jest wykazanie przez Wójta Gminy B. czy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zachowuje nadal moc. Jest to konieczne dla prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów.
Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że inwestor w swoim wniosku powołał się na treść art. 64aa ustawy o planowaniu, regulującego w sposób odmienny od zasad ogólnych wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej biogazowni rolniczej, spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu. W jego ocenie, organ I instancji winien zatem ustalić na wstępie, czy zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie do zastosowania postępowania uproszczonego, uregulowanego w dziale II rozdziale 14 k.p.a. Ustawodawca zawęził bowiem pojęcie strony w odniesieniu do postępowania o wydanie warunków zabudowy dla biogazowni rolniczych, spełniających określone warunki. Kwestia ta nie została prawidłowo i rzetelnie rozpatrzona przez organ I instancji, który nie wskazał uzasadnienia dla pojętego ustalenia w zakresie stron postępowania, nie ustalił jaki będzie obszar oddziaływania planowanej inwestycji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ obowiązany będzie zweryfikować czy wnioskowana inwestycja jako całość, wraz ze wszystkimi planowanymi obiektami, stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu przepisów art. 61 ust. 3 i art. 64aa ust. 1 ustawy o planowaniu i czy zachodzi podstawa do przeprowadzenia postępowania w trybie uproszczonym, jak tego domaga się wnioskodawca.
Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kwestii braku uzyskania uzgodnienia projektu decyzji przez Starostę Koszalińskiego, Kolegium zwróciło uwagę, że na postanowienie wspomnianego Starosty o odmowie uzgodnienia przedmiotowego projektu inwestor wniósł zażalenie, zatem na dzień wydania kwestionowanej decyzji nie było ono ostateczne. Przedwcześnie zatem organ pierwszej instancji orzekł o braku podstaw do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem, opierając się o nieostateczne postanowienie o odmowie uzgodnienia decyzji.
Organ odwoławczy dodał, że zaistniałe braki postępowania nie mogą być uzupełnione przez Kolegium w trybie art. 136 k.p.a. bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
K. B. w sprzeciwie wniesionym od powyższej decyzji (w jej punkcie pierwszym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucił jej brak uwzględnienia "przy dalszym postępowaniu administracyjnym, uczestnictwa wszystkich stron postępowania jak dotychczas ujął to w swoim postępowaniu Wójt Gminy B. i wskazał w nim najbliższych sąsiadów nieruchomości, które bezpośrednio graniczą z działką numer [...]".
Zdaniem strony, działka nr [...], obręb B. powstała w wyniku celowego działania inwestora, który na potrzeby postępowania administracyjnego o wydanie warunków zabudowy celowo podzielił działkę oznaczoną pierwotnie numerem [...], obręb B. o powierzchni ponad 2 ha na 2 mniejsze działki. Działanie to miało na celu ominięcie w toku postępowania najbliższych sąsiadów, a także ominięcie przepisów środowiskowych.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i dopuszczenie do postępowania administracyjnego wskazanych przez nią stron. W jej ocenie, Wójt Gminy B. postępowanie administracyjne przeprowadził prawidłowo i nie miał podstaw do wydania warunków zabudowy, bowiem Starosta Koszaliński odmówił uzgodnienia projektu. Organ I instancji aby wydać pozytywną decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy musi wziąć pod uwagę postanowienia innych organów takich jak Wody Polskie, RDOŚ, Starostwo Powiatowe oraz Powiatowa Stacja Sanitarno–Epidemiologiczna i tak też uczynił.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie. Wyjaśniło, że postanowienie Starosty Koszalińskiego o odmowie uzgodnienia projektu decyzji z dnia 30 maja 20205 r. zostało uchylone postanowieniem Kolegium z 3 listopada 2025 r., sprawa została przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Starosta Koszaliński po ponownym rozpatrzeniu sprawy uzgodnił projekt przedmiotowej decyzji (postanowieniem z dnia 14 listopada 2025 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 w zw. art. 16 § 2 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu uczyniono rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, mocą którego - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylono decyzję Wójta Gminy B. – odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni rolniczej o mocy do 399 kW - w całości, jednocześnie przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Dodatkowo Kolegium w punkcie 2. decyzji utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy B. o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia [...] jednak w tej części decyzja nie została zaskarżona.
W myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
W świetle powyższych przepisów podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji jest przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola zgodności
z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Dokonując kontroli takiego rozstrzygnięcia sąd nie odnosi się zatem do meritum sprawy oraz innych ewentualnych naruszeń prawa procesowego.
W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję
w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Do przesłanek podjęcia decyzji kasacyjnej należą zatem: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych) oraz wykazanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15).
Po dokonaniu, w świetle powyższych kryteriów, analizy zasadności wydania w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie w decyzji z 29 września 2025 r. nie dopuściło się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., a sprzeciw od niej jest nieuzasadniony.
Prawną podstawę decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.; dalej: "ustawa o planowaniu", "u.p.z.p.") – z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688; dalej "ustawa zmieniająca"), w tym jej przepisu art. 59 ust. 2, w świetle którego do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. od 24 września 2023 r.) i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a u.p.z.p.
W realiach sprawy nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy B. jako jedyny powód odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni rolniczej o mocy do 399 KW wskazał odmowę uzgodnienia projektu tej decyzji przez Starostę [...]
Bezspornym jest przy tym, że postanowienie Starosty z 30 maja 2025 r. w przedmiocie wspomnianej odmowy uzgodnienia zostało zaskarżone przez inwestora i w dacie orzekania przez organ I instancji nie było ostateczne. Słusznie zatem przyjęło Kolegium, że decyzja wydana została przedwcześnie.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu, decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami (przepis ten dotyczący lokalizacji inwestycji celu publicznego – z uwagi na treść art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu - ma zastosowanie także do decyzji o warunkach zabudowy).
Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi (art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu).
Skoro inwestor złożył zażalenie na postanowienie Starosty z dnia 30 maja 2025 r. i nie zostało ono rozpoznane do dnia 17 czerwca 2025 r., zatem rozstrzyganie wniosku strony o warunki zabudowy w oparciu o to postanowienie należy uznać za wadliwe. Podzielając stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 1998 r. (OPS 8/98), wskazać należy, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, o którym mowa w art. 106 § 5 k.p.a., narusza przepis art. 106 § 1 k.p.a.
Dodatkowo należy też zauważyć, że teren działki inwestycyjnej znajduje się na obszarze, na którym z dniem 1 stycznia 2004 r. przestał obowiązywać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego, zmiana zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 14 ust. 6a pkt 2 ustawy o planowaniu może nastąpić na podstawie decyzji o warunkach zabudowy – do dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Zgodnie bowiem z treścią art. 14 ust. 6a pkt 2 ustawy o planowaniu, Zmiana zagospodarowania terenu, dotycząca niezamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii lokalizowanych:
a) na użytkach rolnych klasy I-III i gruntach leśnych,
b) na użytkach rolnych klasy IV, o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 150 kW lub wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej,
c) na gruntach innych niż wskazane w lit. a i b, o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1000 kW
- następuje na podstawie planu miejscowego.
Z kolei w myśl art. 58 ustawy zmieniającej, do dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie, zmiana zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 14 ust. 6a pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, może nastąpić również na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.
Należy zatem przyznać rację organowi odwoławczemu, że w niniejszej sprawie niezbędne było ustalenie czy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zachowuje nadal moc.
W ocenie Sądu, Kolegium, prawidłowo zwróciło także uwagę na brak ustaleń organu I instancji w zakresie trybu prowadzenia postępowania wnioskowanego przez inwestora.
Z wniosku o ustalenie warunków zabudowy z dnia 27 marca 2025 r. wynika, że inwestor domaga się zastosowania art. 64aa ust. 2 oraz 64aa ust. 3 ustawy o planowaniu. W myśl tych przepisów, do decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy działu II rozdziału 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów o milczącym załatwieniu sprawy (ust. 2). Do decyzji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 10 i art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ust. 3). Z kolei w myśl art. 64aa ust. 1 ustawy o planowaniu, stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu jest wyłącznie wnioskodawca, podmioty, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe względem nieruchomości lub inne prawa trwale ograniczające własność nieruchomości, oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się w obszarze, na który inwestycja będzie oddziaływać.
Wobec braku należytych ustaleń w omawianym zakresie (w tym m.in. czy planowana biogazownia rolnicza spełnia warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych) zachodzą wątpliwości zarówno co do prawidłowości zastosowanego przez organ I instancji trybu postępowania jak i co do prawidłowości ustalenia kręgu stron tego postępowania.
Co jednak najistotniejsze w sprawie, a o czym była już mowa wcześniej, decyzja organu I instancji wydana została przedwcześnie, w oparciu o nieprawomocne postanowienie organu uzgadniającego.
W tej sytuacji zastosowanie przez SKO w sprawie skarżącego rozwiązania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione.
Celem postępowania administracyjnego jest wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a możliwe jest to wtedy, gdy organ administracji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmie wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonuje się zaś w postępowaniu wyjaśniającym, które obejmuje całokształt czynności w celu ustalenia istotnych okoliczności. Organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dodatkowego (art. 136 § 1 k.p.a.), przy czym postępowanie wyjaśniające może być przeprowadzone w niezbędnym zakresie (art. 136 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy może zatem uzupełnić materiał dowodowy, niemniej kompetencja ta ma charakter ograniczony, bowiem nie może polegać na gromadzeniu nowych dowodów, czynieniu nowych ustaleń faktycznych i ich ocenie, jeżeli mają one istotny wpływ na wynik postępowania i ich rozważenie wymaga podjęcia przez organ odwoławczy szeregu czynności procesowych (por. wyroki NSA: z 13 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2688/20, czy z 17 października 2017 r. sygn. akt II OSK 263/16). Zdaniem Sądu dostrzeżone przez organ odwoławczy naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania uprawniały Kolegium do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Braków tych nie można było uzupełnić na etapie postępowania odwoławczego, gdyż godziłoby to w sformułowaną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania. Istota tej zasady polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 15.).
W świetle powyższego nie sposób zgodzić się ze stroną wnoszącą sprzeciw, że Wójt Gminy B., postępowanie administracyjne przeprowadził prawidłowo, uwzględniając i dopuszczając do udziału w nim wszystkie strony, które są narażone bezpośrednio na oddziaływanie planowanej budowy biogazowni rolniczej. Jak już wcześniej wspomniano, z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji nie dokonał należytych ustaleń niezbędnych do prawidłowego określenia kręgu stron postępowania jak również zastosowania właściwego trybu postępowania. Podobnie nie można podzielić poglądu strony co do tego, że organ "musiał wziąć pod uwagę postanowienia innych organów" skoro nie były one jeszcze ostateczne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalono sprzeciw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło