II SA/Sz 892/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...]. Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał A. N. dodatek mieszkaniowy na miesięcy, począwszy od dnia [...] w wysokości [...] miesięcznie. Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] stwierdził wygaśnięcie od dnia decyzji nr [...] Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie administracyjne (na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 K.p.a., art. 7 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją ostateczną z dnia [...] wygaszoną decyzją z dnia [...]. Kolejną decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 2 ust.1, art. 3 ust.1 – 4 art. 4, art. 5, art. 6 ust.1-10 , art. 7 ust.1-4a, art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966), po wznowieniu postępowania – uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] przyznającą dodatek mieszkaniowy od dnia [...] w wysokości [...] miesięcznie, oraz odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego w całym okresie, którego dotyczy wniosek z dnia [...]. A. N. odwołał się od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając decyzję organu I instancji za krzywdzącą. Uważa, iż nie ponosi winy za podane w deklaracji do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia [...] niewłaściwe dane dotyczące powierzchni użytkowej podnajętego lokalu mieszkalnego, które zostały potwierdzone przez zarządcę lokalu K. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych utrzymało zaskarżoną decyzję z dnia [...] w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło i zważyło co następuje: A. N. złożył w dniu [...] wniosek o dodatek mieszkaniowy. Organ I instancji przyznał dodatek mieszkaniowy na okres miesięcy w kwocie [...] miesięcznie. Przyznany dodatek mieszkaniowy dotyczył podnajmowanej części lokalu mieszkalnego oznaczonej jako [...]. Według wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, potwierdzonego przez zarządcę lokalu powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez wnioskodawcę wynosiła [...]. Umowa podnajmu stanowi potwierdzenie powyższych ustaleń. W związku z powiadomieniem skarżącego, o zmianie miejsca zamieszkania z dniem [...] organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] stwierdził wygaśnięcie przedmiotowej decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Następnie, organ pierwszej instancji postanowieniem nr [...] powiadomił A. N., iż zostało wznowione z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...], ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi. Wobec powyższego wystąpiła konieczność ponownego ustalenia uprawnień A. N. do otrzymywania dodatku mieszkaniowego przyznanego powyższą decyzją. Z akt sprawy wynika, że wobec wątpliwości co do prawdziwości podanej we wniosku powierzchni lokalu, którego zarządcą i właścicielem jest K. M., podnajmowanego A. N., organ działając w celu zebrania dowodów mających na celu wyjaśnienie sprawy, na podstawie art. 77 § 1 Kpa przeprowadził rozprawę administracyjną i na podstawie art. 85 § 1 Kpa przeprowadził oględziny i pomiary przedmiotowego lokalu. W wyniku weryfikacji danych zawartych we wniosku, umowie podnajmu, oświadczeniu złożonym przez zarządcę lokalu organ uznał, iż wniosek A. N. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal oraz dokumenty składane przez zarządcę lokalu K. M. jako potwierdzenie metrażu przedmiotowego lokalu są niewiarygodne. Według oceny organu nie ma możliwości wyliczenia dodatku mieszkaniowego, gdyż brak jest dokumentów, które w sposób jednoznaczny i wiarygodny mogłyby stanowić o powierzchni użytkowej lokalu/części lokalu, części wspólnej oraz ilości osób jednocześnie korzystających z tych części,. Stąd też brak jest również możliwości ustalenia kosztów związanych z podnajmowanym przez wnioskodawcę lokalem mieszkalnym. Zdaniem Kolegium, u podstaw argumentacji uzasadniających podjęcie decyzji przez organ I instancji stało uznanie, że A. N. we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał nieprawidłową powierzchnię podnajmowanego lokalu mieszkalnego, w związku z tym zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanego dodatku w oparciu o art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Według przywołanego przepisu - jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz odsetkami i kosztami egzekucji podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego. W ocenie Kolegium organ zgodnie z obwiązującymi przepisami wszechstronnie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i dokonał prawidłowej oceny tego materiału. Ustalenia dokonane przez organ znalazły również odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu decyzji, w której poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierował się w toku załatwiania sprawy. Umożliwił również stronie zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. N. podniósł, że przyznany dodatek mieszkaniowy zwrócić powinien ten, któremu został wypłacony, tj. właściciel lokalu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając decyzjom naruszenie art. 107 oraz art. 7, 77 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd uznał, że skarga A. N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że słuszne jest stanowisko organów obu instancji, iż w sprawie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego zakończonego decyzją z dnia [...], zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania. Wprawdzie w postanowieniu wznawiającym postępowanie organu I instancji nie wyjaśnił jakie to nowe okoliczności skłoniły go do wznowienia postępowania, jednak Sąd nie ma wątpliwości, że chodzi o powierzchnię użytkową części lokalu wynajmowanej przez skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, że podana we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego powierzchnia wynajmowanej przez skarżącego części lokalu nie jest zgodna z powierzchnią jaką faktycznie skarżący zajmował. We wniosku podano, a później organ ustalił, że zajmowana powierzchnia lokalu wynosi. Niewątpliwie jest to, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nowa istotna okoliczność nieznana organowi, stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. A skoro tak, to zachodziła również podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...] i ponownego rozpatrzenia sprawy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Podstawę prawną przyznawania dodatków mieszkaniowych stanowi ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), która reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Z tej ustawy wynika, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, które spełniają kryteria dochodowe szczegółowo określone w art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i jednocześnie zajmują lokal o powierzchni ściśle określonej w art. 5 ustawy. Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. Z kolei przepis art. 5 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że w wypadku najmu lub podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą z umowy najmu lub podnajmu, oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal. Za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez wynajmującego uważa się powierzchnię pokoi zajmowanych przez gospodarstwo domowe wynajmującego oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych wchodzących w skład tego lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby osób zajmujących cały lokal. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, wynika, że podstawą odmowy przyznania A. N. dodatku mieszkaniowego był brak możliwości prawidłowego wyliczenia - na podstawie zebranego materiału dowodowego - powierzchni użytkowej lokalu (część lokalu), części wspólnych oraz ilość osób korzystających z tych części. Stąd też brak jest również możliwości ustalenia kosztów związanych z zajmowaniem przez A. N. lokalu (części) mieszkalnego. W ocenie Sądu, organy rozpoznające niniejszą sprawę, przyjmując tak ustalony stan faktyczny jako wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącego, naruszyły zasady postępowania administracyjnego. Organy administracji w toku postępowania są bowiem zobowiązane do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stojąc na straży praworządności podejmują wszelkie kroki do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ winien ustalić za pomocą wszelkich środków dowodowych stan faktyczny sprawy, a następnie dopiero ustalić konsekwencje prawne zaistniałych w sprawie faktów. Analizując podaną wyżej treść art. 5 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i akta sprawy należało uznać, że prawo skarżącego do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy wynika z umowy najmu części lokalu, a podstawą do obliczenia powierzchni normatywnej winna być powierzchnia faktycznie zajmowana przez wnioskodawcę, w sytuacji gdy dołączona do akt umowa podnajmu lokalu mieszkalnego zawiera dane nieprawdziwe. Zdaniem Sądu uzasadnione było prowadzenie przez organ postępowania w zakresie ustalania powierzchni faktycznie zajmowanych przez skarżącego, sposobu korzystania z nich () szczegółowo naszkicowanych i opisanych przez pracownika organu inspektora B. P. oraz wymienionych w protokole oględzin ww. lokalu mieszkalnego z dnia [...] Powyższe ustalenie umożliwiało ustalenie kosztów związanych z zajmowaniem przez A. N. części lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, o których mowa w art. 7, 77 K.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem od powierzchni zajmowanej części lokalu zależy wysokość dodatku mieszkaniowego. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a.