II SA/Sz 896/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: I. pozostawić bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 listopada 2008 r., II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. C. pismem z dnia [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w sprawie nakazania W. C. rozbiórki garażu o konstrukcji stalowej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu należnego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł złożył wniosek "o zwolnienie z opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania". W. C. podał, że aktualnie nie posiada żadnych dochodów. W miesiącu [...] ubiegłego roku otworzył działalność gospodarczą (usługi [...]), jednakże z powodu załamania rynku do chwili obecnej nie zrealizował żadnego zlecenia. Wnioskodawca wskazał dalej, że ma na utrzymaniu [...] dzieci, z których część jest małoletnia. Okoliczność ta powoduje, że koszty związane z utrzymaniem siebie i dzieci pochłonęły wszystkie oszczędności. Aktualnie W. C. posiada zadłużenie w [...] bankach w związku z rozpoczęciem działalności. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do podania danych o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dokładnych danych o stanie rodzinnym na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca zobowiązanie Sądu została doręczona W. C. w dniu [...] r. W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) W. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF. Wnioskodawca wyjaśnił, że z uwagi na mylne podanie kodu pocztowego, urząd pocztowy zwrócił mu korespondencję kierowaną do Sądu w dniu [...] r. i dlatego nadał ją ponownie dopiero w dniu [...] r. Z treści formularza PPF wynika, że majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m ² oraz koparka zakupiona ze środków [...] o wartości [...] zł. W. C. podał, że jego żona otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, [...] córki – studentki otrzymują stypendium, a on sam w związku z kryzysem gospodarczym i brakiem zleceń na wykonywanie prac nie uzyskał żadnego dochodu. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia oświadczenia, czy jego pismo z dnia [...] r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że skarżący o przywrócenie terminu nie wnosi. W odpowiedzi W. C. oświadczył, że jego pismo z dnia [...] r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast przepis art. 86 § 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uchybienie terminu, którego dotyczył wniosek skarżącego z dnia [...] r. nie spowoduje ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony przez stronę w każdym czasie i dlatego rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu stało się zbędne. W tych okolicznościach wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] r., którego braków wnioskodawca nie uzupełnił w zakreślonym terminie należało pozostawić bez rozpoznania, a wniosek z dnia [...] r., złożony na urzędowym formularzu PPF, należało rozpoznać jako nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić trzeba, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od normy ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że wykazana przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja materialna jego rodziny, daje podstawy do uznania, że zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący nie posiadając oszczędności, ani nie osiągając dochodów, nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia. O pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia [...] r. orzeczono na podstawie art. 257 tej ustawy.