II SA/Sz 896/25
WyrokWSA w Szczecinie2026-03-19
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Wiesław Drabik, Joanna Świerzko-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać aktualizacji danych dotyczących granic i powierzchni lasu, jeśli są one niezgodne z ustaleniami obowiązującego planu urządzenia lasu?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do dokonywania zmian w danych ewidencyjnych dotyczących lasu, które byłyby niezgodne z ustaleniami obowiązującego planu urządzenia lasu. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, w ewidencji uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu, co stanowi przepis szczególny (lex specialis) w stosunku do przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zmiana danych w tym zakresie wymaga uprzedniej zmiany planu urządzenia lasu.Stan faktyczny
Nadleśnictwo Z. złożyło wniosek o aktualizację ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany rodzaju użytków gruntowych z rolnych na las na działce nr [...], powołując się na dokumentację geodezyjną. Starosta odmówił aktualizacji, wskazując, że część działki jest w planie urządzenia lasu oznaczona jako grunt nieleśny, a zmiana wymagałaby najpierw zmiany planu. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Nadleśnictwo wniosło skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niewyjaśnienie, czy część działki stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Z. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Szczecinie z dnia 2 października 2025 r. nr GK-2.7221.1.20.2025.KO w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Decyzją z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr GK.6620.93.2025.EM, Starosta D. (dalej: "Starosta", "organ I instancji"), na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2 oraz ust. 2c, art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., dalej: "p.g.k.") oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Nadleśnictwa Z. (dalej: "Nadleśnictwo", "wnioskodawca", "skarżący"), odmówił aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działki ewidencyjnej numer [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S. , jednostka ewidencyjna [...] K. , obszar wiejski w zakresie zmiany rodzaju użytków gruntowych w związku z zalesieniem gruntów.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wnioskodawca pismem z dnia 17 lipca 2025 r. wniósł o wznowienie sprawy związanej z przyjętą i zarejestrowaną pod numerem [...] dokumentacją geodezyjną obejmującą aktualizację informacji w zakresie zmiany użytków gruntowych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków na działce numer [...] w obrębie S. w związku z zalesieniem. Przedmiotowa dokumentacja została w dniu 10 czerwca 2022 r. pozytywnie zweryfikowana i przyjęta do powiatowej części państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Pismem z dnia 5 lipca 2022 r. Starosta poinformował Nadleśnictwo, że zmiana na podstawie ww. dokumentacji geodezyjnej dotycząca aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków dla działki [...] nie zostanie ujawniona z uwagi na fakt, iż ujawnienie nowej granicy i powierzchni gruntu leśnego było niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu. Podstawą prawną wprowadzenia zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla ww. dokumentacji geodezyjnej był obowiązujący plan urządzenia lasu sporządzony dla Nadleśnictwa Z. na lata 2020-2029, zatwierdzony przez Ministra Środowiska pismem z dnia [...] października 2020 r., nr [...], zgodnie z którym będąca przedmiotem sprawy działka wykazana była w części jako grunty w powierzchni nieleśnej w pododdziale - n o powierzchni 3,66 ha, w oddziale - 492 ze wskazaniami gospodarczymi odnowienie - porolnicze 3,66 ha.
Dalej Starosta wskazał, że w zasobach powiatowej części państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego znajduje się kolejna dokumentacja geodezyjna oznaczona numerem [...] przyjęta do zasobu w dniu 20 czerwca 2024 r. zawierająca aktualne zmiany do bazy danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych po zalesieniu na działce będącej przedmiotem postępowania. Zakres zmian będący wynikiem ww. dokumentacji geodezyjnej obejmował wykreślenie nieużytków, oznaczonych symbolem "N" i włączenie ich do użytku gruntowego las klasy V, oznaczonego symbolem "Ls V". W sprawozdaniu technicznym stanowiącym integralną część składową ww. dokumentacji geodezyjnej, sporządzonym na dzień 28 maja 2024 r. przez geodetę uprawnionego jest informacja, że działka numer [...] została w części zalesiona, co potwierdzają załączone do ww. dokumentacji geodezyjnej dokumenty, takie jak: decyzja o warunkach zabudowy z dnia 21 listopada 2017 r., nr [...]; opis taksacyjny pochodzący z planu urządzenia lasu; pismo Ministra Środowiska z dnia [...] października 2020 r., nr [...] zatwierdzające plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Z. na lata 2020- 2029; mapa gospodarcza Nadleśnictwa Z. Zmiana danych w działce nr 87 na podstawie informacji zawartych w wykazie zmian danych ewidencyjnych sporządzonym przez geodetę uprawnionego, pochodzącym z dokumentacji geodezyjnej [...] została wprowadzona do bazy danych ewidencji gruntów i budynków w dniu 19 lipca 2024 r., zmianą nr 22/2024, o czym w dniu 24 lipca 2024 r. poinformowano Nadleśnictwo.
W dniu 25 lipca 2025 r. organ wezwał Nadleśnictwo do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie dokumentów pochodzących z planu urządzenia lasu dla działki nr [...] położonej w obrębie S. , obowiązujących na dzień rozpatrywania wniosku. W dniu 29 lipca 2025 r. Nadleśnictwo przesłało dokumenty w postaci: opisu taksacyjnego wydrukowanego z Systemu Informatycznego Lasów Państwowych (SILP), dla działki numer [...], znajdującej się w części granic oddziału nr [...], pododdziału k, l, n; mapy gospodarczej zawierającej obszar działki [...] w oddziale nr [...]; pisma Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] października 2020 r., nr [...] zatwierdzającego plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Z. na lata 2020-2029.
Starosta po analizie zgromadzonych w sprawie dowodów stwierdził, że ujawnione na podstawie dokumentacji geodezyjnej z roku 2024 dane w bazie ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki są zgodne z danymi ujętymi w obowiązującym planie urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Z. . Działka numer [...], położona w obrębie S. znajduje się w części granic oddziału nr [...], pododdziałów oznaczonych literami n, k, I. Pododdziały oznaczone literami k o pow. 1,39 ha i I o pow. 0,81 ha w opisie taksacyjnym wykazane zostały w powierzchni leśnej, natomiast pododdział oznaczony literą n o pow. 3,66 ha wykazany został w powierzchni nieleśnej, we wskazaniach gospodarczych wpisano: AGROT-specjalne zabiegi agrotechniczne, ODN-POR-zalesienia powierzchni porolnych, PIEL-pielęgnowanie gleby. Dalej organ I instancji stwierdził, że dane zawarte w dokumentacji geodezyjnej z roku 2022 nie mogą już stanowić podstawy zmiany w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, ponieważ wprowadzono następne zmiany na podstawie nowo sporządzonej dokumentacji geodezyjnej dla przedmiotowej działki z roku 2024, a dane zawarte w wykazie zmian z roku 2022 są już nieaktualne i rozbieżne z obecnym stanem.
Organ I instancji podkreślił, że dostarczony przez wnioskodawcę opis taksacyjny wydrukowany z bazy SILP z dnia 29 lipca 2025 r. nie stanowi podstawy do aktualizacji informacji w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądania strony. Takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 20 ust. 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 567, dalej: "u.l."). Przepisy te stanowią bowiem, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Wobec tego to plan urządzenia lasu jest podstawowym i niezbędnym dokumentem, na podstawie którego możliwe jest wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków odnoszących się do terenów leśnych. Przedłożony opis taksacyjny wydrukowany z bazy SILP nie jest dokumentem, na podstawie którego możliwe jest wprowadzenie zmian w ewidencji, w szczególności co do powierzchni i granic lasu. W związku z tym brak jest podstaw prawnych do zmiany rodzaju użytków gruntowych po zalesieniu w przedmiotowej działce w sposób odmienny od ustaleń zawartych w obowiązującym planie urządzenia lasu Nadleśnictwa Z. . Zanim nastąpi zmiana w ewidencji gruntów i budynków na wnioskowany grunt leśny koniecznym jest dokonanie zmiany w planie urządzenia lasu. Plan urządzenia lasu jest bowiem jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem.
Po rozpatrzeniu odwołania Nadleśnictwa, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "ZWINGiK", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia 2 października 2025 r., nr GK-2.7221.1.20.2025.KO, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił, że istotą ewidencji gruntów i budynków jest ewidencjonowanie, tj. spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku, zaś jej aktualizacja następuje z urzędu lub na wniosek poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian.
Dalej ZWINGiK wyjaśnił, że z uwagi na to, że działka nr [...] objęta jest planem urządzenia lasu należało mieć na uwadze art. 20 ust. 2 u.l., zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasów i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Stosownie zatem do tego przepisu nie jest możliwe uwzględnienie w ewidencji gruntów i budynków granic i powierzchni lasu, które nie wynikają z zatwierdzonego planu urządzania lasu, albowiem przepis ten jest nadrzędny w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ta regulacja prawna ma swoje ustawowe umocowanie, wynikające wprost z art. 20 ust. 3a p.g.k., który wskazuje, że ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Mając na uwadze powyższe przepisy ZWINGiK stwierdził, że organ ewidencji gruntów i budynków nie jest uprawniony do dokonywania, w prowadzonej przez siebie ewidencji, zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Zmiana danych, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 u.l. w pierwszej kolejności musi zostać wprowadzona przez właściwy organ do planu urządzenia lasu. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że zmiana (aktualizacja) zapisów ewidencji gruntów i budynków w sytuacji ujawniania użytku gruntowego "las" na gruncie nie objętym planem urządzania lasu lub w przypadku gruntów prywatnych - uproszczonym planem urządzania lasu, nie jest determinowana istnieniem aktualnego planu lub uproszczonego planu urządzania lasu. Brak planu lub uproszczonego planu urządzania lasu nie może stanowić odmowy aktualizacji ewidencji na użytek leśny, gdy spełnione są przesłanki zawarte w art. 3 u.l. uznania użytku jako "las". W takiej sytuacji decydującą rolę odgrywa stan faktyczny na gruncie i kryteria określone w art. 3 u.l. jednak w przypadku, gdy dany grunt objęty jest treścią planu urządzenia lasu i uproszczonego planu urządzenia lasu ustalenia tych planów dotyczące granic i powierzchni lasu należy uwzględnić.
Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji słusznie odmówił wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących zmiany użytków ornych w części działki nr [...] oznaczonej w planie urządzania lasu jako oddział leśny nr [...], pododdział "n" na użytek las "Ls", gdyż w planie urządzania lasu przedmiotowy teren oznaczony jest jako grunty orne "R". Zanim bowiem nastąpi zmiana w ewidencji gruntów i budynków na wnioskowany grunt leśny koniecznym jest dokonanie zmiany w planie urządzenia lasu. Plan urządzenia lasu jest jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem.
Skargę na powyższą decyzję ZWINGiK do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyło Nadleśnictwo, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 3a p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 u.l. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się wszelkie ustalenia planów urządzenia lasu, a nie tylko te dotyczące granic i powierzchni lasu;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy, niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieustalenie, czy część działki będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowi las w rozumieniu art. 3 u.l.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji, dokonał błędnej wykładni przepisów art. 20 ust. 3a p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 u.l., a w konsekwencji nieprawidłowo uznał, że w ewidencji gruntów i budynków należy uwzględniać wszelkie ustalenia planów urządzenia lasu, a nie tylko te dotyczące granic i powierzchni lasu. Skutkiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego było naruszenie przepisów postępowania tj. nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy przedmiotowa działka w analizowanej jej części stanowi las w rozumieniu art. 3 u.l.
Zdaniem skarżącego już literalna wykładnia przepisów art. 20 ust. 3a p.g.k. i art. 20 ust. 2 u.l. prowadzi do wniosku, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków zobowiązane są stosować przepisy szczególne, tj. ustawy o lasach, wyłącznie w części dotyczącej lasów a zatem gruntów, które w ewidencji gruntów są już oznaczone jako lasy.
Skarżący podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, nie jest dopuszczalna zmiana oznaczenia rodzaju użytku gruntowego na inny niż las. Wynikające z planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 u.l., dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu.
Niezależnie od wskazanej wyżej wykładni literalnej, do podobnych wniosków prowadzą wyniki wykładni celowościowej. Przepisy art. 20 ust. 3a p.g.k. i art. 20 ust. 2 u.l. wprowadzono w celu ochrony cennych przyrodniczo gruntów leśnych, a nie ograniczania ich powstawania. Normy ww. przepisów mają bowiem chronić przed dowolną zmianą użytków leśnych na użytki nieleśne, ale jednocześnie nie powinny blokować zmian odwrotnych tj. z użytków nieleśnych na leśne. Skarżący zwrócił uwagę, że plany urządzenia lasów są uchwalane na okres 10 lat, a ich zmiany są dopuszczalne wyjątkowo, co powoduje, że ustalone ich postanowieniami granice i powierzchnie lasów nie mogą zostać w łatwy sposób zmienione. Rozwiązanie to chroni zatem cenne tereny leśne. Jednocześnie jednak przyjmując, że zmiana użytku nieleśnego na leśny również powinna wynikać z ww. planów urządzenia lasów powoduje, że faktyczne wprowadzanie tych zmian i powiększanie terenów leśnych jest ograniczone właśnie z uwagi na częstotliwość uchwalania planów urządzenia lasu.
Według skarżącego, mając na uwadze konieczność powiększania zasobów leśnych kraju i realizacji Krajowego Programu Zwiększania Lesistości, co jest traktowane przez Ministerstwo Środowiska jako jedno z zadań priorytetowych, należałoby przychylać się do interpretacji, iż zmiana innych użytków na użytki leśne może się odbywać bez uprzedniego uwzględniania zapisów planów urządzenia lasów, co koresponduje również z literalną wykładnią art. 20 ust. 3a p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 u.l. W przeciwnym razie, gdyby powiększanie zasobów leśnych miało się odbywać wyłącznie w oparciu o zapisy planu urządzenia lasu mogłoby dochodzić do skutku co najwyżej raz na 10 lat, bo w takiej częstotliwości uchwala się kolejne plany urządzenia lasów.
W odpowiedzi na skargę ZWINGiK podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie skarżący wskazał, że dotychczasowe orzecznictwo dotyczy przekształcania terenów leśnych w tereny rolne i tereny budowlane. Tymczasem w niniejszej sprawie chodzi o sytuację, w której tereny rolne mają zostać przekształcone w tereny leśne, co przy wykładni prezentowanej przez organy jest niemożliwe. Plany urządzania lasu sporządzane są raz na 10 lat i dopiero w takim przedziale czasowym możliwa byłaby zmiana przeznaczenia terenu. Skarżący wskazał, że utrzymywanie rozbieżności pomiędzy ewidencją gruntów i stanem faktycznym powoduje utrudnienia w prowadzeniu prawidłowej sprawozdawczości oraz rozliczaniu podatku. Przeczy to idei ochrony lasów. Dochodzi do nierównego traktowania osób fizycznych, które zalesiają swoje grunty i jest to bez większego problemu odnotowywane w ewidencji oraz Skarbu Państwa, w przypadku którego, na skutek zawężającej interpretacji przepisów, zmiana jest możliwa dopiero po sporządzeniu nowego planu urządzenia lasu. W ocenie skarżącego ewidencja powinna odzwierciedlać stan faktyczny, który nie jest ustalany dowolnie, a w oparciu o prace geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę. Idea przepisów dotyczących ochrony lasów powinna sprowadzać się do tego aby nie pomniejszać ich powierzchni i nie przeznaczać na cele nieleśne. Natomiast poszerzanie obszarów leśnych wpisuje się w cel ochrony gruntów leśnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd nie kieruje się kryteriami słuszności czy celowości.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli jest decyzja ZWINGiK utrzymująca w mocy decyzję Starosty odmawiającą aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 87, położonej w obrębie ewidencyjnym Sienica, polegającej na zmianie rodzaju użytków gruntowych z rolnych na las.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
W myśl art. 24 ust. 2b p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).
W niniejszej sprawie skarżące Nadleśnictwo wystąpiło z wnioskiem o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez ujawnienie na obszarze całej działki nr [...] użytku gruntowego las oznaczonego symbolem "Ls", w związku z jej zalesieniem, zgodnie z dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zarejestrowaną pod nr [...]. Bezsporne przy tym jest, że działka ta ujęta jest w planie urządzenia lasu na lata 2020-2029.
Zgodnie z treścią art. 20 ust. 3a p.g.k., ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Stosownie zaś do art. 20 ust. 2 u.l., w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Plan urządzenia lasu stanowi podstawowy dokument gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 u.l.), co do zasady sporządzany jest na 10 lat (18 ust. 1 u.l.), zawiera m.in. opis (w tym zestawienie powierzchni) lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia (art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a u.l.). Ustawa o lasach przewiduje również możliwość dokonywania zmian w planie urządzenia lasu (art. 23 u.l.).
Zgodnie z planem urządzenia lasu działka nr [...] leży w obszarze oddziału leśnego nr [...], pododdziały: "k", "l", "n". Pododdziały "k" (o powierzchni 1,39 ha) i "l" (o powierzchni 0,81 ha) oznaczone są jako powierzchnia leśna. Natomiast pododdział "n" (o powierzchni 3,66 ha) oznaczony został jako powierzchnia nieleśna (RIV – 2,3967 ha, RV – 1,2554 ha i RIVb – 0,0114 ha).
Słusznie zatem, w ocenie Sądu, organy obu instancji uznały, że ujawnienie nowej granicy i powierzchni gruntu leśnego w ewidencji gruntów i budynków byłoby niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu, w którym część działki nr 87, oznaczona jako pododdział "n", wykazana jest jako grunt nieleśny oraz że wprowadzenie takiej zmiany możliwe będzie po zmianie planu urządzenia lasu.
Przytoczony powyżej art. 20 ust. 2 u.l. wprowadza wymóg, aby w ewidencji gruntów i budynków uwzględniać ustalenia planu urządzenia lasu i stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w p.g.k. Związanie organu ewidencji gruntów i budynków wynikającą z planu urządzenia lasu jego powierzchnią i granicami oznacza więc, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 u.l., względnie nie zostanie sporządzony plan urządzenia lasu na kolejny okres, dopóty organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Organ ewidencji gruntów i budynków nie może dokonywać zmian w danych ewidencyjnych dotyczących lasu, które byłyby niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu. W takiej sytuacji zmiana danych odnoszących się do lasu, w pierwszej kolejności musi zostać wprowadzona przez właściwy organ do planu urządzenia lasu.
Plan urządzenia lasu jest dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem. Organ ewidencji gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w powyższym dokumencie, w tym czy sporna część działki nr [...] stanowi las w rozumieniu art. 3 u.l. – jak wywodzi skarżący.
Nie jest trafna argumentacja skarżącego, że stanowisko organów ewidencyjnych uniemożliwia aktualizację ewidencji gruntów i budynków nawet przez 10 lat, ponieważ tyle obowiązuje plan urządzenia lasu (w rozpatrywanym przypadku plan urządzenia lasu obowiązuje do 2029 r.). Plan urządzenia lasu może być aktualizowany (art. 23 u.l.), a jego treść podlegać zmianom w ciągu dekady jego obowiązywania. Ponadto okoliczność przyjęcia do zasobu dokumentacji geodezyjnej [...] pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem w niniejszej sprawie aktualizacja w ewidencji gruntów i budynków może być dokonana w oparciu o plan urządzenia lasu.
W tym stanie sprawy, uznając podniesione w skardze zarzuty za niezasadne, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło