II SA/Sz 897/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie AsesorWSA Kazimierz Maczewski,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę W dniu [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...] wydał wyrok sygn. akt [...] w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia r. nr[...] w przedmiocie pozbawienia wyżej wymienionego uprawnień kombatanckich, w którym skargę oddalił. W dniu [...] r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek K. K. o wymianę legitymacji kombatanckiej wystawionej przez ZBOWiD na zaświadczenie o uprawnieniach kombatanckich. W dniu [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm. / i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 z póź. zm. /, w której odmówił K. K. uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. nr [...] o pozbawieniu wyżej wymienionego uprawnień kombatanckich. Z uzasadnienia decyzji wynika, że strona w złożonym piśmie przywołała okoliczności, które podnosiła już w postępowaniu weryfikacyjnym i nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani też na podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji z [...] r., dlatego też Kierownik Urzędu zakwalifikował je jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. W myśl tegoż artykułu decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny albo też słuszny interes strony. Kierownik Urzędu stwierdził, że decyzja z [...] r. jest decyzją ostateczną i postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie było niewadliwe. Powyższa decyzja była zgodna z obowiązującym wówczas stanem prawnym, który dotychczas nie uległ zmianie, zaś K. K. nie wykazał aby za uchyleniem tej decyzji przemawiał interes społeczny albo słuszny interes strony. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 113§ 1 Kpa sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia 4 marca 2005 r. dotyczącą nazwiska strony. W dniu [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 z póź. zm. / po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek K. K., w której utrzymał własną decyzję z dnia [...] r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Z uzasadnienia decyzji wynika, że K. K. nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji z [...] r. Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, które mogą być wzruszane jedynie w ściśle określonych przypadkach w kodeksie postępowania administracyjnego. Jednym z takich wyjątków jest art. 154 Kpa , gdy za uchyleniem bądź zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem organu słuszny interes strony nie może się sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-56 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, a na podstawie art. 25 ust.2 pkt 1 lit.a ww. ustawy – osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. K. K. był zatrudniony w latach [...] w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa w [...] i w związku z tym został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją z dnia [...] r. Bez znaczenia dla sprawy jest funkcja jaką pełnił K. K. w PUBP [...] / wartownik/, gdyż liczy się jedynie sam fakt zatrudnienia w tejże jednostce i z tego tytułu stronę pozbawiono uprawnień kombatanckich. W aktach sprawy brak jest dowodów świadczących by do pracy w wyżej wymienionej jednostce został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub był przez te organizacje zwerbowany w celu udzielenia im pomocy / art. 21 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy/. Gdyby tak było K. K. mógłby zachować uprawnienia kombatanckie. Kierownik Urzędu wskazał ponadto, że okoliczność podnoszona przez stronę służby w Ludowym Wojsku Polskim w latach [...] przy rozminowaniu kraju nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania. K. K. złożył skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem oraz zarzucając nie wyjaśnienie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wszystkich okoliczności mających wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji. Wniósł o przesłuchanie świadka H. K. na okoliczność swojej pracy w PUBP w [...]. Podniósł, że uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu służby wojskowej jaką pełnił od [...] r. do [...] r. przy rozminowaniu kraju, co świadczy że nie zwalczał polskich ruchów niepodległościowych. Jego praca w PUBP [...] wynikała ze skierowania do niej a nie z jego wyboru. Podkreślił, że nie współpracował z organami represji. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny, Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji i stwierdził, że powyższa decyzja nie narusza prawa, a wniesiona skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w sprawie i wywiódł prawidłowe wnioski. Skarżącemu należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie orzeka na zasadach słuszności, lecz bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami postępowania i prawa materialnego. Na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./ Sąd wiąże wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2002 r. sygn. akt SA/Sz 2110/2000, w wyniku którego decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich stała się prawomocna. Z uwagi na brzmienie art. 21 i 25 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, osoby zatrudnione w latach 1944-1956 w urzędach bezpieczeństwa zostały pozbawione wcześniej przyznanych im uprawnień kombatanckich. Nie ma tu znaczenia funkcja jaką pełniły konkretne osoby w tych organach, liczy się sam fakt zatrudnienia w tych instytucjach. Nie ma znaczenia czy osoby same podjęły pracę w tych urzędach czy też pracowały na podstawie skierowania do pracy wydanego przez właściwy organ państwowy. Ww. osoba mogłaby zachować uprawnienia kombatanckie tylko w przypadku gdyby do pracy w urzędzie bezpieczeństwa skierowały ją organizacje niepodległościowe lub została przez nie zwerbowana do udzielania im pomocy. Treść tychże artykułów na dzień wydania niniejszego wyroku nie uległa zmianie. Przepisy ww. ustawy zawierają zamknięty katalog przesłanek działalności, z którą wiąże się nabycie uprawnień kombatanckich, określone są one w art. 1 i 2 powyższej ustawy i nienależny do nich niestety służba w wojsku przy rozminowywaniu kraju, na którą powołuje się skarżący. Przedmiotem niniejszej sprawy było postępowanie administracyjne wszczęte na mocy art. 154 Kpa z uwagi na złożenie przez K. K. wniosku wymianę legitymacji ZBOWiD na zaświadczenie Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wymiana legitymacji ZBOWiD na powyższe zaświadczenie odbywa się na podstawie art. 27 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, gdy osobą posiadająca wcześniej przyznane uprawnienia kombatanckie przez ZBOWiD przejdzie weryfikację tychże uprawnień pozytywnie. Weryfikacja uprawnień przyznanych wcześniej K. K. przez ZBOWiD decyzją z dnia [...] r. była dla niego negatywna. Uprawnienia kombatanckie zostały skarżącemu odebrane decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Zdaniem Sądu organ administracyjny prawidłowo uznał, że wniosek K. K. o wymianę legitymacji jest wnioskiem o uchylenie bądź zmianę decyzji ostatecznej z [...] r. w trybie art. 154 Kpa, bowiem jedynie wzruszenie powyższej decyzji na korzyść skarżącego mogło dać podstawy do wymiany ww. legitymacji. Kierownik Urzędu przeprowadził w tym zakresie postępowanie i uznał, że za wzruszeniem decyzji z [...] r, nie przemawia interes społeczny ani słuszny interes strony. Sąd podzielił argumentację organu w całości. Sąd na rozprawie oddalił wniosek przesłuchanie świadka H. K. na okoliczność pracy w PUBP w [...], gdyż może jedynie przeprowadzać na podstawie art. 106 § 3 Ppsa dowody z dokumentów. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./ orzekł jak w sentencji.