II SA/Sz 897/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. – G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 25.10. 2007 r., Nr XV/152/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy B. D. – G. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł od złożonej skargi na uchwałę Rady Miejskiej w K. , z dnia [...] złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku oświadczyła, że Jej dochód stanowi emerytura w wysokości 556,00 zł netto, z mężem pozostaje w separacji a kosztami utrzymania mieszkania dzielą się na pół. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o pow. 99 m2 oraz 23ha archeologicznych nieużytków. Pismem Sądu z dnia 8.12.2008 r. wnioskodawczyni została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dowodów potwierdzających wysokość emerytury skarżącej i Jej męża, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, oraz określenie w jakiej części są one ponoszone przez skarżącą a w jakiej przez Jej męża. W odpowiedzi skarżąca nadesłała dowody potwierdzające wysokość emerytury Jej i męża, z których wynika, że wysokość Jej emerytury wynosi 556 zł netto, a męża 2800 zł netto. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania kształtują się na poziomie ok. 1000 zł na co składa się : czynsz 280 zł, prąd 150 zł, gaz 300 zł, TV 150 zł. Skarżąca przedłożyła tez harmonogram spłat rat w wysokości 170 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Określenie, "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Prawo pomocy zapewnia osobom znajdującym się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona winna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie skarżąca twierdziła, że Jej miesięczne środki na życie wynoszą jedynie 550 zł, ponieważ pozostaje z mężem w separacji. Tymczasem z treści pisma wynika, że mąż jedynie nie jest zainteresowany sprawami administracyjnymi, które inicjuje skarżąca, co nie wyklucza wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego oraz wspierania finansowego małżonków. Z dokumentów przesłanych na wezwanie Sądu wynika, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 3.350 zł netto, a niezbędne wydatki ok. 1100 zł. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, Nadto powołany wyżej przepis jednoznacznie wskazuje, że przy całkowitym zwolnieniu, osoba winna wykazać brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a przy częściowym - brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe sytuacje nie zachodzą w sprawie. Mając na uwadze te wszystkie okoliczności, Sąd doszedł do wniosku, że skarżąca nie wykazała zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego orzekł jak w sentencji.