II SA/Sz 897/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-02-05

Skład orzekający: Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku separacji małżonków, którzy wspólnie ponoszą koszty utrzymania gospodarstwa domowego, można odmówić przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie z uwagi na łączny dochód rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że nawet w przypadku separacji małżonków, wspólne ponoszenie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego i wzajemne wsparcie finansowe świadczą o faktycznym prowadzeniu wspólnego gospodarstwa. W takiej sytuacji, łączny dochód rodziny, w kontekście koniecznych wydatków, nie uzasadnia twierdzenia, że strona nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie i w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni podała, że jej dochód stanowi emerytura, a z mężem pozostaje w separacji, dzieląc z nim koszty utrzymania mieszkania. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła dowody dochodów i wydatków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i łączny dochód pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Skarżąca złożyła sprzeciw, podkreślając separację i konieczność samodzielnej obrony interesów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. – G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 25 października 2007 r., Nr XV/152/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. U Z A S A D N I E N I B. D. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 25 października 2007r., Nr XV/152/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł złożyła, na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku B. D. wynika, że jej dochód stanowi emerytura w wysokości [...] zł netto, a z mężem pozostaje w separacji. Koszty utrzymania mieszkania dzielone są z małżonkiem po połowie. Majątek skarżącej, stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz [...] ha "archeologicznych nieużytków". Pismem z dnia [...]r. wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: - dowodów potwierdzających wysokość emerytury skarżącej i jej męża, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, - oraz określenie, w jakiej części są one ponoszone przez skarżącą, a w jakiej przez męża. Udzielając odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała dowody potwierdzające wysokość swojej emerytury i męża. Nadesłała także kopie rachunków potwierdzających koszty utrzymania mieszkania. Z dowodów tych wynika, że skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, a mąż [...] zł netto. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą: czynsz [...] zł, prąd [...] zł, gaz [...] zł, TV [...] zł. Skarżąca przedłożyła tez harmonogram spłat rat w wysokości [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy odmówił B. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, ponieważ uznał, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i łączny dochód przy uwzględnieniu koniecznych wydatków na utrzymanie pozwala skarżącej na poniesienie kosztów sądowych. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia podkreślając, że pozostaje z mężem w separacji. Wyjaśniła także, że o zabezpieczenie jej interesu prawnego ubiega się sama. Z uwagi na konieczność obrony swych interesów skarżąca zmuszona była zaciągnąć pożyczki w wysokości [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa, będąca przedmiotem sprzeciwu, podlega rozpoznaniu przez sąd. Uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy) jest możliwe jedynie w przypadku wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (246 § 1 pkt 1 ww. ustawy). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (...) - art. 252 ww. ustawy. Jeżeli oświadczenie strony, zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć, na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczącego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy). Z oświadczenia B. D, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że jej miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że pozostaje z mężem w separacji, wykluczona jest możliwość wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, czy też finansowego wspierania małżonków. Jednocześnie z jej oświadczenia z dnia [...]r. wynika, że skarżąca dzieli się z małżonkiem kosztami: czynszu, zużycia prądu, gazu, telefonu, opłaty radiowo telewizyjnej, telewizji kablowej, zakupu komputera na raty, remontu dachu, podatku od nieruchomości. Dodatkowo spłaca zaciągnięte pożyczki w wysokości ponad [...] tysięcy złotych oraz ponosi koszty spraw sądowo-administracyjnych. Skarżąca zaznaczyła również, że występują koszty zakupu odzieży, lekarstw, wyżywienia, środków czystości, posiadania samochodu, wydatki na kulturę. Skarżąca jest również właścicielem gruntów po byłym gospodarstwie rolnym ([...] ha), które wg jej oceny stanowią obecnie archeologiczne nieużytki. Skarżąca uważa, że w takiej sytuacji jej emerytura pozwala, tylko na częściowy wkład w całość kosztów utrzymania koniecznego rodziny, jednakże pomimo wezwania Sądu (pismo z dnia [...]r.) nie sprecyzowała w sposób czytelny, w jakiej części są one przez wnioskodawczynię ponoszone. Zdaniem Sądu powołane przez skarżącą okoliczności świadczą o tym, że wbrew jej twierdzeniom prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, skoro jak sama wyjaśniła nie jest w stanie samodzielnie utrzymywać kosztów utrzymania mieszkania, czy też innych koniecznych wydatków. Konieczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego spoczywają na wszystkich dorosłych osobach mieszkających w tym samym lokalu, miejscu zamieszkania, dotyczy to zarówno małżonków jak i dzieci, a kwestia separacji małżonków pozostaje bez wpływu na obowiązek ponoszenia tych kosztów. Skarżąca twierdzi, że wysokość jej dochodów nie wystarczy na prowadzenie gospodarstwa domowego, jednocześnie nie neguje faktu partycypacji męża w tych kosztach. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że przy wskazanych przez stronę dochodach otrzymała pożyczki bankowe, a zatem skarżąca musiała mieć świadomość, że musi posiadać środki na ich spłacenie. Z akt sprawy nie wynika, że strona nie reguluje swoich zobowiązań. Okoliczności te potwierdzają faktyczne prowadzenie gospodarstwa domowego przez małżonków i wzajemne wsparcie finansowe, a w szczególności potwierdzają to wskazane przez B. D. wydatki na utrzymanie mieszkania i inne koszty. W tych warunkach przyjmując łączny dochód w rodzinie B. D, wynoszący [...] zł netto miesięcznie, na tle wskazanych przez stronę kosztów utrzymania koniecznego rodziny Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyjęcie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadniałoby skorzystanie z prawa pomocy w z zakresie całkowitym, czy też częściowym. Wszystkie powołane wyżej okoliczności, prowadzą do wniosku, że skarżąca nie wykazała przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i dlatego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło