II SA/Sz 9/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...] [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] r. sygn. akt [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz.1071 z póź. zm./, art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908/ po rozpatrzeniu sprawy z odwołania J. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie skierowania J. S. w związku z posiadanymi przez niego uprawnieniem do kierowania pojazdami kat. [...], na badanie lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie jego zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Ww. wątpliwości o stanie zdrowia i sprawności [...] J. S. wywołało pismo z dnia [...]r. Prokuratora Prokuratury [...], informujące organ I instancji, iż strona od [...] życia zażywa [...], co zostało ustalone w toku postępowania [...]. Są to okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Według Kolegium informacja z [...] była w pełni wiarygodna i na jej podstawie prawidłowo wydano decyzję o skierowaniu J.S. na ww. badania. Organ II instancji wyjaśnił, że samo skierowanie na badania lekarskie nie stanowi podstawy do cofnięcia stronie prawa jazdy. Ma ono na celu kontrolne sprawdzenie zdolności zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Dopiero po stwierdzeniu przez lekarza, że kierujący nie jest zdolny do prowadzenia pojazdów organ cofa prawo jazdy. Powyższy przepis ma eliminować z ruchu kierowców, którzy z uwagi na stan zdrowia nie powinni prowadzić pojazdów samochodowych, gdyż stwarzają tym zagrożenie bezpieczeństwa swojego oraz pozostałych uczestników ruchu. Tym samym, Kolegium uznało za bezzasadny wniosek o przesłuchanie J. S. na okoliczności wypływające z pisma [...] z dnia [...]r., bowiem jego uwzględnienie nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy, gdyż co do stanu zdrowia strony wypowiedzieć się mogą jedynie lekarze Z [....] Ośrodka Medycyny Pracy [...]. Ponadto organ odwoławczy przyznał, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 10 Kpa, nie zapewnił stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, lecz te uchybienia zostały naprawione w toku postępowania przed organem II instancji. Wskazał także, iż omyłkowo przywołany art. 122 ust.1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nie stanowi przesłanki do uchylenia ww. decyzji, bowiem w podstawie prawnej ww. orzeczenia powołano się na prawidłowe artykuły tejże ustawy. Pełnomocnik J. S. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o : - uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., - orzeczenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, -zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi II instancji naruszenie art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. Nr 2, poz. 15 / poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż wystąpiły zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego skutkujące skierowaniem go na ww. badania lekarskie. Zdaniem pełnomocnika, wniosku [...] nie sposób uznać za wiarygodną informację o [...] przez skarżącego [...] od [...] i poddania go badaniom [...] w postępowaniu [...] w sprawie [...], bowiem nie znajduje to potwierdzenia w załączonym [...]. Ponadto wskazał, iż organy administracyjne obu instancji naruszyły art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 i 2 Kpa, art. 78 § 1 Kpa oraz art. 10 § 1 Kpa, gdyż skarżącemu uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych materiałów w sprawie i pominięto wniosek pełnomocnika o przesłuchanie J. S. na okoliczności wskazane w piśmie [...]. Pełnomocnik podniósł także fakt niewłaściwego doręczenia stronie zaskarżonej decyzji. Organ II instancji doręczył ją bezpośrednio skarżącemu a nie ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi. Nadto pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji w zakresie obowiązku stawienia się skarżącego na ww. badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, żeby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy. Jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo wypadkach. Stąd też ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wtedy gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Nie wystarczą wątpliwości, że kierujący może być w takim stanie, iż nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Muszą one z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do konkretnej osoby występują przeciwwskazania zdrowotne co do jej dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego pojazdem. Podejrzenie, że stan zdrowia kierowcy uniemożliwia kierowanie pojazdem, może opierać się m.in. na: 1) informacji o złym stanie zdrowia kierowcy albo zaobserwowanych u kierowcy objawach chorób, które stanowią przeciwwskazania do kierowania pojazdami (np. nałogowy alkoholizm, narkomania, wady wzroku, słuchu), 2) wielokrotnym notowaniu kierującego w ewidencji popełniających przestępstwa lub wykroczenia drogowe, jeżeli okoliczności wskazują na brak sprawności fizycznej lub psychicznej. Następuje to w razie otrzymania: 1) wniosku od egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu; 2) wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem; 3) zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem (§ 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. Nr 2, poz. 15/ ); a także 4) starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów (§ 2 ust. 5 ww. rozporządzenia) / por. R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC,2005, wyd. II dot. art. 122 /. Zgodzić należy się z pełnomocnikiem skarżącego, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia J. S., mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Pismo [...] z dnia [...] r. wskazuje, że w postępowaniu [...] prowadzonym przeciwko wyżej wymienionemu, poddano go badaniu [...], podczas którego miał on ujawnić, iż od [...] roku [...]. Na dowód czego [...] załączył [...] z dnia [...] r. [...]. Jednakże z treści tegoż aktu oskarżenia nie wynikają wyżej wskazane przez [...] okoliczności. Prawdopodobnie skarżący był poddany badaniu [...], lecz dopiero w postępowaniu [...]. W [...] brak jest kopii odpowiednich dokumentów z [...] J. S. Niewątpliwie materiał dowodowy nie został prawidłowo zebrany przez organy [...] które naruszyły dyspozycję art. 7 Kpa, bowiem poza pismem [...] i [...] brak jest innych dokumentów, świadczących o istnieniu zastrzeżeń co do stanu [...] J. S., mających wpływ na jego niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przesłuchanie skarżącego na okoliczności sprawy mogłoby się przyczynić do jej wyjaśnienia, tym bardziej iż informacja [...] dotyczyła faktów, które miały mieć miejsce przed około [...] laty. Jak wynika z [...], organ I instancji doręczył skarżącemu zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r., zawierające informację o piśmie [...] i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym razem z własną decyzją z dnia [...] r. w tejże sprawie w dniu [...] r., tym samym uniemożliwiając J. S. realizację przysługujących mu praw strony w postępowaniu administracyjnym / art. 10 Kpa /. Dopiero w toku postępowania odwoławczego skarżący mógł wypowiedzieć się co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszać żądania. Wyżej wskazane uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd uchylił decyzje organów administracji I i II instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien właściwie zebrać materiał dowodowy i dokonać jego wszechstronnej oceny. Zgodnie z art. 40 § 2 Kpa po ustanowieniu przez stronę pełnomocnika, doręcza się jemu wszelką korespondencję, zaś zaskarżoną decyzję doręczono J. S. zamiast jego pełnomocnikowi. Powyższe naruszenie przepisów nie miało jednak znaczenia dla sprawy. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. odnośnie poddaniu się badaniu lekarskiemu przez J. S., gdyż zgodnie z pouczeniem zawartym w tejże decyzji, takim badaniom obowiązana jest poddać się osoba w terminie 30 dni od dnia jej uprawomocnienia się. Wzór decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie do [...] Ośrodka Medycy [...] wraz z tak określonym pouczeniem stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. Nr 2, poz. 15/. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm. /, zaś o kosztach postępowania na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1, 2 i 3 Ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z póź. zm. /, jak w sentencji.