II SA/Sz 9/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu PPF J. Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku garażu, usytuowanego na działkach nr [...]i [...] przy ul. R. w S. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą schorowaną , od [...] lat leczy się prywatnie i z tego tytułu ponosi wysokie koszty. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką. Ich majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego wynagrodzenie żony w kwocie [...] zł oraz renta wnioskodawcy w wysokości [...] zł. Końcowo J. Ł. podał, że opłaty za mieszkanie, gaz, światło i raty pochłaniają miesięcznie kwotę [...] zł natomiast leczenie w gabinetach prywatnych kwotę [...] zł. Do formularza skarżący załączył kserokopię karty informacyjnej z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego [...] oraz z Regionalnego Szpitala w K. Wezwaniem referendarza sądowego z dnia [...] r. J. Ł. został zobowiązany do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - dowodu potwierdzającego wysokość renty otrzymywanej przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z miejsca pracy D. Ł. o wysokości miesięcznego wynagrodzenia w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (np. czynsz, gaz, prąd, woda), kosztów leczenia i innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia z jakiego tytułu spłacane są raty zobowiązań wobec banków oraz dowodów potwierdzających ich wysokość, np. harmonogram spłaty rat. W odpowiedzi na ww. zobowiązanie referendarza sądowego, skarżący nadesłał zestawienie operacji na koncie w P. za okres od [...] r., kartę informacyjną z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego[...] , fakturę za prąd z której wynika, że miesięczne opłaty z tego tytułu wynoszą ok., [...] zł, fakturę za gaz na kwotę ok. [...] zł miesięcznie oraz rozliczenie zużycia wody i wywozu odpadów komunalnych na kwotę [...] zł miesięcznie. Dowodów potwierdzających wskazywane wydatki ponoszone na leczenie oraz dowodów potwierdzających fakt zaciągnięcia wypisanych siedmiu pożyczek skarżący nie przedłożył ani nie udokumentował. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucje prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie z własnych środków ponieść kosztów sądowych oraz ustanowić fachowego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Skarżący nie udzielił również wystarczającej odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Z przesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, iż miesięczny dochód J. Ł. i jego żony wynosi [...] zł netto i składa się na niego pensja i renta żony oraz renta skarżącego. Jak wskazał skarżący w formularzu PPF dochód ten jest wystarczający na pokrycie bieżących opłat za mieszkanie, gaz, światło i raty kredytów w kwocie ok. [...] zł miesięcznie oraz kosztów wizyt w prywatnych gabinetach lekarskich w kwocie [...] zł. Jednak uzyskiwane dochody nie są już, jak twierdzi skarżący, wystarczające by dodatkowo opłacić koszty sądowe i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając możliwości finansowe skarżącego należało zatem ustalić wysokość i fakt ponoszenia wskazywanych przez niego wydatków. I tak z przesłanych rachunków wynika, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania kształtują się na poziomie ok.[...] zł tj., prąd ok. [...] zł, gaz ok. [...] zł oraz rozliczenie wody i wywóz odpadów komunalnych – [...] zł. Pomimo wezwania skarżącego do udokumentowania wskazanych wydatków ponoszonych na koszty prywatnego leczenia oraz dowodów potwierdzających fakt posiadania wymienionych pożyczek, skarżący w żaden sposób ich nie wykazał ani nie udokumentował. Nadesłał jedynie karty informacyjne ze szpitali publicznych, z których w żaden sposób nie wynika, by ponosił koszty operacji, czy też leczenia. Jeżeli skarżący korzysta z prywatnych porad specjalistów, to sam uszczupla swoje dochody, pomimo tego, że usługi medyczne należą mu się w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej tak jak każdemu ubezpieczonemu. Skarżący nie udowodnił też faktu zaciągnięcia pożyczek w K., I., E., G. czy P., a przecież zaciągając pożyczki podpisywał umowy w tym przedmiocie. Z przesłanego wyciągu bankowego za okres od [...] r. wynika jedynie, że w dniu [...] r. została pobrana rata z tytułu kredytu w kwocie [...] zł a [...] r. w kwocie [...] zł. W świetle powyższego należało przyjąć, że złożony przez J. Ł. wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie w oparciu o powołaną przesłankę przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym jak i częściowym. Skarżący nie wykazał bowiem, a w odniesieniu do kwestii korzystania z prywatnej opieki medycznej i posiadania pożyczek, pomimo stosownego wezwania nie podjął nawet próby wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy nawet pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.